The กลวิธีทางภาษาในการทำนายดวงชะตาบนไทยรัฐออนไลน์
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กลวิธีทางภาษาที่ใช้ในการทำนายดวงชะตาในคอลัมน์ดวงชะตารายสัปดาห์ในเว็บไซต์ไทยรัฐออนไลน์ เก็บข้อมูลจากถ้อยคำทำนายในคอลัมน์ดูดวงรายสัปดาห์ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม - 31 ธันวาคม 2567 รวม 52 สัปดาห์ และนำมาวิเคราะห์กลวิธีทางภาษาตามกรอบแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับกลวิธีทางภาษาของจันทิมา อังคพณิชกิจ (2557) ที่ปรากฏในตัวบทด้านอรรถศาสตร์และวัจนปฏิบัติศาสตร์
ผลการวิจัยพบว่า กลวิธีทางภาษาด้านอรรถศาสตร์ พบกลวิธีการใช้คำศัพท์กลุ่มความหมาย 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มความหมายดี/ดีขึ้น 2) กลุ่มความหมายลุล่วง
/สำเร็จ 3) กลุ่มความหมายโดดเด่น/น่าพึงพอใจ และ 4) กลุ่มความหมายสมความปรารถนา ส่วนกลวิธีทางวัจนปฏิบัติศาสตร์ประกอบด้วย 1) การใช้วัจนกรรม ได้แก่ วัจนกรรมบอกเล่าแบบไม่มีเงื่อนไขและแบบมีเงื่อนไข 2) วัจนกรรมเตือน 3) การใช้มูลบท และ 4) การใช้อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ 4 แบบ ได้แก่ โรคคือคนที่มาหา เงินคือของเหลว งานคือการแสดง และชีวิตคือการเดินทาง ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่ากลวิธีทางวัจนปฏิบัติศาสตร์ปรากฏในตัวบทมากกว่ากลวิธีทางอรรถศาสตร์อย่างชัดเจนโดยทำงานร่วมกันผ่านการใช้ภาษาเชิงบวกและความหมายคลุมเครือ เพื่อสร้างความหวัง ลดความวิตกกังวล และทำให้รู้สึกว่าคำทำนายเข้าใจผู้อ่านเป็นรายบุคคล การเข้าใจกลวิธีเหล่านี้จะช่วยให้ผู้อ่านสามารถรับสารจากคำทำนายดวงชะตาได้อย่างมีวิจารณญาณมากขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ตีพิมพ์ลงในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้เขียนซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารมนุษย์กับสังคมก่อน
เอกสารอ้างอิง
จัดอันดับเว็บไซต์ไทย (2567, 31 ธันวาคม).
จันทิมา อังคพณิชกิจ. (2557). การวิเคราะห์ข้อความ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. https://bundanjai-static.reeeed.com/book/ck9tprqmasara078911vvqkbt/preview/9786163143662PDF.pdf?supportedpurview=project
ชนกพร พัวพัฒนกุล. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในวาทกรรมการพยากรณ์ดวงชะตา: การวิเคราะห์วาทกรรมเชิงวิพากษ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula Digital Collections. https://digiverse.chula.ac.th/Info/item/dc:55216
ณัฐวดี คมประมูล, จริญญา ธรรมโชโต, และ พัชลินจ์ จีนนุ่น (2561). วัจนกรรมและกลวิธีทางภาษาในการให้คำปรึกษาเรื่องความรัก ในคอลัมน์คนดังนั่งเขียน ของดีเจพี่อ้อย [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยทักษิณ]. https://kukr.lib.ku.ac.th/kukr/Detail/info/20009581
ธีระ บุษบกแก้ว. (2562). ภาพตัวแทนผู้สูงอายุไทยที่สื่อผ่านกลวิธีทางภาษาในวาทกรรมสื่อสาธารณะ [วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. http://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2019.1044
นิชานันท์ ปันตา. (2553). ผลกระทบของสื่อโฆษณาออนไลน์ที่มีผลต่อผู้ใช้อินเทอร์เน็ต [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/3303
ปิติศักดิ์ บุญใส่. (2564). การนำเสนออัตลักษณ์แรปเปอร์ผ่านกลวิธีทางภาษาในการดวลแรปสดไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/3768/1/60202202.pdf
พรรณษา พลอยงาม, ประเทือง ทินรัตน และ ปนันดา เลอเลิศยุติธรรม. (2565). กลวิธีทางภาษาที่สะท้อนมุมมองความรักในนวนิยายรักของศิลปินแห่งชาติ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 9(7), 2053-3067 https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/255182/171997
พิชญาวี ทองกลาง. (2564). กลวิธีทางภาษากับการนำเสนออัตลักษณ์เด็กไทยในหนังสือวันเด็กแห่งชาติ. วารสารศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร, 22(3), 325-354. https://doi.org/10.14456/lartstu.2022.43
ภพ สวัสดี. (2561). วาทกรรมคำทำนายจากการร้อยเรียงตัวเลข: การศึกษาตามแนววาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์. คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ภัทรภรณ์ โสวภาค. (2565). เนื้อหาและกลวิธีทางภาษาในบทความเกี่ยวกับสุขภาพในเว็บไซต์ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2022/TU_2022_5906032379_14062_22868.pdf
ภาวิณี พนมวัน ณ อยุธยา. (2564). การวิเคราะห์กลวิธีทางภาษาและภาพสะท้อนสังคมและวัฒนธรรมในเรื่องสั้นหนังสือวันเด็กแห่งชาติ. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 13(26), 77-89. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/swurd/article/view/14103
ภูวเดช ดวงมณี, ปนันดา เลอเลิศยุติธรรม, และ นัทธนัย ประสานนาม (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาพแทนความสัมพันธ์แบบชายรักชาย กับกลวิธีทางภาษาในนวนิยายยาโออิ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 40(4), 71-82. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/humsujournal/article/view/248301
ยุทธการ ปัทมโรจน์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างกลวิธีทางภาษากับภาพตัวแทนพระสงฆ์ผู้กระทำผิดในวาทกรรมข่าวออนไลน์: การศึกษาตามแนวทางวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์. วารสารวรรณวิทัศน์, 22(2), 1-40. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/VANNAVIDAS/article/view/258946
รัชนีวรรณ ผลเจริญ. (2561). สื่อสังคมออนไลน์ ช่วงอายุ และการรับรู้ตราสินค้าของเครื่องสำอาง กรณีศึกษาผู้บริโภคในจังหวัดเชียงราย [การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง].
วราพร สารกุล. (2563). กลวิธีทางภาษากับการนำเสนออัตลักษณ์ของตุ๊ด จากไดอารี่ตุ๊ดซี่ส์ เดอะซีรีส์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี]. https://www.esanpedia.oar.ubu.ac.th/e-research/sites/default/files/Waraporn_Sarakul.pdf
วริฏฐา ศรีช่วย. (2563). กลวิธีทางภาษาในการพูดเพื่อสร้างแรงบันดาลใจของสินธุเสน เขจรบุตร [สารนิพนธ์ปริญญานิเทศศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/7400/
วาภัช ตันติเวชวุฒิกุล, ดิเรก หงส์ทอง และธันวพร เสรีชัยกุล. (2565). กลวิธีทางภาษากับการนำเสนอภาพตัวแทนคณะก้าวหน้าในเว็บไซต์ไทยรัฐออนไลน์. วารสารวจนะ, 10(2), 133-156. http://rs.mfu.ac.th/ojs/index.php/vacana/article/viewFile/354/258
วิภาดา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. (2561). การสร้างคุณค่าเชิงสัญญะผ่านกลวิธีทางภาษาในนิตยสารประเภทอาหาร [วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/3173/
วิรัช วงศ์ภินันท์วัฒนา และธนพล เอกพจน์. (2564). กลวิธีทางภาษาในการโฆษณาอาหารเสริมสร้างกล้ามเนื้อสำหรับผู้ชาย. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 29(3), 104-128. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husojournal/article/view/251667/171329
วิสันต์ สุขวิสิทธิ์. (2561). เพศ-ภาษา: การสื่อความคิดเกี่ยวกับเพศสภาวะผ่านกลวิธีทางภาษาในวาทกรรมสาธารณะภาษาไทย. วารสารวจนะ, 1(1), 24-45. http://rs.mfu.ac.th/ojs/index.php/vacana/article/view/132/75
ศรณ์ชนก ศรแก้ว. (2568). โครงสร้างปริจเฉทและกลวิธีการพูดทำนายดวงของหมอดูไพ่ทาโรต์ในภาษาไทย. มนุษยศาสตร์สาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 26(1), 83–106. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JHUMANS/article/view/275483
ศิยาภรณ์ ชูศิลป์ทอง. (2563). เนื้อหาและกลวิธีทางภาษาที่ใช้ในบทวิจารณ์ภาพยนตร์ในเฟซบุ๊กภาษาไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2020/TU_2020_5906032411_14060_16269.pdf
สาวตรี สุขศรี. (2566). ปัญหาวาทกรรม “ข่าวปลอม” กับการแพร่กระจายข้อมูลข่าวสารเท็จในสื่อออนไลน์: มาตรการทางกฎหมายเพื่อควบคุมจัดการ. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 53(3). 826-878. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/tulawjournal/article/view/272742
สิริวรรณ นันทจันทูล และสุรีย์รัตน์ บำรุงสุข. (2561). ชีวิตรักของคนเกิดวันอาทิตย์: กรณีศึกษาในคำทำนายชะตาชีวิตปี พ.ศ. 2560. วารสารวิชาการ มทร. สุวรรณภูมิ ฉบับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 3(1), 76–89. https://kukr.lib.ku.ac.th/BKN_HUMAN/Detail/info/20011988
สุพรรณี เรืองสงค์ และ พิชญาณี เชิงคีรี ไชยยะ. (2567). กลวิธีทางภาษาที่ใช้สร้างความขบขันในการทำนายดวงชะตาของเฟซบุ๊กแฟนเพจโหรรัตนโกสินทร์. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 14(2), 193–209. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/var/article/view/270945
แสงเดือน จงจำ. (2567). กลวิธีทางภาษาที่สะท้อนความเป็นชายขอบในบทเพลงลูกทุ่งของต่าย อรทัย [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม]. https://psruir.psru.ac.th/items/f3543437-5d45-4185-a539-4f2c1439d74d
อรจิรา คงสมจิตต์. (2565). กลวิธีทางภาษาในการประกอบสร้างอัตลักษณ์ของผู้มีอิทธิพลทางด้านความงามเพศหญิงในสื่อสังคมของไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/6424/
อรไพลิน รัศสุวรรณ์. (2563). การเปิดรับสื่อ การเห็นคุณค่าในตนเอง และพฤติกรรมการใช้บริการการทำนายดวงชะตาทางสื่อสังคมออนไลน์ [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2020/TU_2020_6207011484_14396_15134.pdf
อรวี บุนนาค. (2562). กลวิธีทางภาษาในการประกอบสร้างภาพลักษณ์องค์กรธุรกิจในภาวะวิกฤตผ่านเฟซบุ๊กองค์กร [วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/2585
Forer, B. R. (1949). The fallacy of personal validation: a classroom demonstration of gullibility. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 44(1), 118–123. https://psycnet.apa.org/record/1949-03749-001
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. The University of Chicago Press. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Metaphors_We_Live_By_book_cover.jpg
Merton, R. (1948). The Self-Fulfilling Prophecy. The Antioch Review, 8, 193-210. http://dx.doi.org/10.2307/4609267
Reuters Institute Digital News Report (17th June). (2024). Reuters Institute Digital News Report. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2024-06/RISJ_DNR_2024_Digital_v10%20lr.pdf
Van Dijk, T.A. (1995). Discourse semantics and ideology. Discourse & Society, 6(2), 243–289. https://discourses.org/wp-content/uploads/2022/07/Teun-A.-van-Dijk-1995-Discourse-semantics-and-ideology.pdf
