ภาษาอีสานกับการประกอบสร้างความหมายของ “ความเป็นอีสาน” ผ่านการตั้งชื่อร้านอาหารอีสาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การใช้ภาษาอีสานในการประกอบสร้างความหมายของ “ความเป็นอีสาน” ผ่านการตั้งชื่อร้านอาหารอีสานในบริบทสังคมเมือง ข้อมูลได้จากรายชื่อร้านอาหารจำนวน 370 ร้าน จากแอปพลิเคชัน GrabFood ในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น อุดรธานี และนครราชสีมา โดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหาเพื่อพิจารณาชื่อร้านในฐานะหน่วยทางภาษา ผลการศึกษาพบว่า การตั้งชื่อร้านสามารถจำแนกได้เป็น 3 ลักษณะ ได้แก่ 1) การใช้ชื่ออาหารพื้นบ้าน เช่น “ส้มตำ” และ “ลาบ” ซึ่งปรากฏมากที่สุด ร้อยละ 67.30 2) การใช้คำที่สื่อรสชาติอาหาร เช่น “แซ่บ” และ “นัว” ร้อยละ 24.32 และ 3) การใช้คำที่สะท้อนวิถีชีวิตและวัฒนธรรม เช่น “บ้านเฮา” และ “ไทบ้าน” ร้อยละ 8.38 ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ภาษาอีสานมิได้ทำหน้าที่เพียงสื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับร้านอาหาร หากยังเป็นกลไกในการคัดเลือก จัดวาง และเน้นย้ำภาพของความเป็นอีสานบางด้าน ได้แก่ อาหาร รสชาติ และวิถีชีวิตให้กลายเป็นอัตลักษณ์ที่ผู้บริโภคในสังคมเมืองสามารถรับรู้และจดจำได้ นอกจากนี้ ความแตกต่างของการใช้ภาษาในแต่ละจังหวัดยังสะท้อนว่า “ความเป็นอีสาน” ในชื่อร้านอาหารมิใช่สิ่งตายตัว หากแต่เป็นภาพแทนทางวัฒนธรรมที่ถูกประกอบสร้างผ่านภาษาในบริบทเมืองร่วมสมัย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ตีพิมพ์ลงในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้เขียนซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารมนุษย์กับสังคมก่อน
เอกสารอ้างอิง
ณัฐวรรณ คำทอง. (2564). การนำเสนอความเป็นหญิงที่สะท้อนจากการตั้งชื่อสี เครื่องสำอางยี่ห้อของไทย. วารสารวิชาการบัณฑิตศึกษาและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 11(1), 23–31. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/GRAURU/article/view/243870
พัชรดา ภูชะเนย์, พฤกษา นาคคำ และแสงดาว พลเดช. (2564). การศึกษาตลาดสด ในฐานะพื้นที่ทางสังคมและวัฒนธรรมในบริบทเมือง. วารสารมนุษย์กับสังคม มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 7(1), 23–31. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husocjournal/article/view/244785/171115
นรุตน์ จีระมะกร, จิราพร เกิดชูชื่น, ศราวุทธ แจ้งใจดี และสุชารัตน์ ศศิพัฒนวงษ์. (2563). การตั้งชื่อสินค้าในธุรกิจสายการบินของไทย: การเลือกใช้ภาษาและลักษณะของชื่อ. วารสารนักบริหาร, 40(2), 95–107.
ณิชา กลิ่นขจร. (2564). รูปแบบและการตั้งชื่อร้านอาหารบนเกาะรัตนโกสินทร์: การวิเคราะห์ทางอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์. วารสารมนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 43(2), 174–196. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mpjh/article/view/252056
ชินวัฒน์ ศรีพล และหวังเวมิน. (2567). การศึกษาแนวนิยมการตั้งชื่อร้านอาหารไทย: กรณีศึกษาชื่อร้านอาหารไทยในเมืองปักกิ่งประเทศจีน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(9), 284–291. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/280124/185356
สรศักดิ์ เชี่ยวชาญ. (2568). กลวิธีการตั้งชื่อร้านอาหารที่ให้บริการในแอปพลิเคชันส่ง อาหารในอำเภอเมืองจังหวัดเชียงใหม่. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 35(2), 100–117. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pyu/article/view/280300/187962
อาภิสรา พลนรัตน์ และไกรสิทธิ์ จามรจันทร์สาขา. (2562). การตั้งชื่ออาหารพื้นบ้าน ล้านนาในจังหวัดเชียงราย. วารสารมังรายสาร, 7(1), 13–26. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/mrsj/article/view/174990/129918
Ainiala, T., Saarelma, M. & Sjöblom, P. (2012). Names in Focus: An Introduction to Finnish Onomastics. Helsinki: Finnish Literature Society. https://doi.org/10.21435/sflin.17
Hall, S. (Ed.). (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage.
Heller, M. (2010). The commodification of language. Annual Review of Anthropology, 39, 101–114. https://doi.org/10.1146/annurev.anthro.012809.104951
Hough, C. (Ed.). (2016). The Oxford Handbook of Names and Naming.Oxford University Press. https://doi.org/10.24206/lh.v6i3.32696
Jaworski, A., & Thurlow, C. (Eds.). (2010). Semiotic landscapes: Language, image, space. Continuum.
