อุดมการณ์ความเป็นเด็กหญิงในนิทานชาดกจากพระไตรปิฎก เรื่องพระเจ้าห้าร้อยชาติ

Main Article Content

โสภี อุ่นทะยา

บทคัดย่อ

บทความนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาอุดมการณ์ความเป็นเด็กหญิงในนิทานชาดกจากพระไตรปิฎก เรื่องพระเจ้าห้าร้อยชาติ จัดพิมพ์โดย ธรรมสภา ศูนย์หนังสือพระพุทธศาสนา รวบรวมชาดกจากพระไตรปิฎก 45 เล่ม ประกอบด้วยนิทานชาดกจำนวน 547 เรื่อง โดยใช้แนวคิดอุดมการณ์เป็นแนวคิดหลักในการวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า อุดมการณ์เป็นชุดความคิดที่สืบเนื่องจากความเชื่อและหลักปฏิบัติตนตามแนวทางพุทธศาสนา ในนิทานชาดกปรากฏอุดมการณ์ความเป็นเด็กหญิง 5 ประการ คือ มีรูปกายสวยงามมีความประพฤติดี มีความฝักใฝ่ในการบุญกุศล อุปถัมภ์นักบวช อยู่ภายใต้การปกครองและการตัดสินใจของบิดา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อุ่นทะยา โ. . (2023). อุดมการณ์ความเป็นเด็กหญิงในนิทานชาดกจากพระไตรปิฎก เรื่องพระเจ้าห้าร้อยชาติ. วารสารมนุษย์กับสังคม, 8(2), 71–86. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husocjournal/article/view/250556
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤษดาวรรณ หงศ์ลดารมภ์ และ จันทิมา เอียมานนท์. (2549). มองสังคมผ่านวาทกรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กระทรวงวัฒนธรรม. (2560). แผนการอุปถัมภ์คุ้มครองศาสนา. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.

จงจิตร์ โศภนคณาภรณ์. (2549). สังคมวิทยาสตรี. กรุงเทพฯ: คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ชนกพร พัวพัฒนกุล. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในวาทกรรมพยากรณ์ดวงชะตา: การวิเคราะห์วาทกรรมเชิงวิพากษ์. [วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

ณรงค์กรรณ รอดทรัพย์. (2555). “ปิตาธิปไตย: ภาพสะท้อนแห่งความไม่เสมอภาคระหว่างชายหญิงในสังคมเอเชีย”. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 4(2), 38.

ธรรมสภา. (ม.ป.ป). นิทานชาดกจากพระไตรปิฎก เรื่องพระเจ้าห้าร้อยชาติ. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือพระพุทธศาสนา.

ปทุมรัตน์ คำสัตย์ และ สนม ครุฑเมือง. (2551). นิทานพระเจ้าห้าร้อยชาติ ฉบับของ พูนศักดิ์ ศักดานุวัตน์ และจอม บุญตาเพศ ป. : การวิเคราะห์คุณธรรม. [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

พระมหาสมชัย ปริมุตโต และคณะ. (2561). “แนวทางส่งเสริมการทำบุญของชาวพุทธ ตำบลทุ่งใหญ่ อำเภอกันทรลักษณ์ จังหวัดศรีสะเกษ”. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 7(ฉบับเพิ่มเติม), 319.

พลกฤษณ์ วสีวิวัฒน์. (2559). “นิทานชาดกสอนคติธรรมสำหรับเด็ก : การสร้างสรรค์และบทบาทในสังคมไทยปัจจุบัน” วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 12(12), 113.

รื่นฤทัย สัจจพันธ์. (2548). นิทานชาดก : ฉบับเปรียบเทียบในคัมภีร์มหาวัสดุและอรรถกถาชาดก. กรุงเทพฯ: สถาพรบุ๊คส์.

วิสันต์ สุขวิสิทธิ์. (2554). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในหนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย ตามหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ. 2503-2544 : การศึกษาตามแนววาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์. [วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

ศิริพร ภักดีผาสุก. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอัตลักษณ์และแนวทางการนำมาศึกษาภาษาไทย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก. (2555). ทศบารมี ทศพิธราชธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 4). นครปฐม: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

สมิทธิพล เนตรนิมิต. (2560). “การศึกษาวิเคราะห์ชาดกในเชิงสหวิทยาการ” วารสารบัณฑิตศึกษาปริทัศน์, 13(3), 1-15.

อนุชิต จิตนุกูล. (2550). วิเคราะห์คุณธรรมจากนิทานชาดก ฉบับกรมวิชาการ. [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยทักษิณ].