การศึกษาอัตลักษณ์ของพระกะเทย: กรณีศึกษาจากพระกะเทยในจังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยให้เห็นถึงการนิยามอัตลักษณ์ในปัจจุบันของพระกะเทย พร้อมทั้งกระบวนการรื้อสร้าง และการสร้างอัตลักษณ์ใหม่ของพระกะเทยภายในเพศสมณะที่เกิดจากการต่อรอง ต่อสู้ และการเบียดขับกับพระที่มีความเป็นชายอำนาจนำในสังคมภาคเหนือ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบชาติพันธุ์วรรณาแนวสตรีนิยมหลังสมัยใหม่ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการศึกษาประเด็นที่ 1 พบว่า การนิยามอัตลักษณ์ของพระกะเทย คือ พฤติกรรมของพระกะเทยที่เหมาะสมกับบทบาทหน้าที่และตำแหน่งแห่งที่ ผลการศึกษาประเด็นที่ 2 พบว่า การประกอบสร้างอัตลักษณ์ตัวตนของผู้ชายในพื้นที่ภาคเหนือ ตั้งแต่เด็กไม่ได้มีการเข้มงวดในการทำงานตามเครื่องเพศ จึงทำให้เด็กผู้ชายสามารถช่วยทำงานบ้านได้ แต่ด้วยแนวคิดของความเป็นชายในสังคมเป็นเหตุทำให้กะเทยเมื่ออยู่ในสังคมฆราวาสได้ถูกทำให้ด้อยค่า แต่เมื่อได้เปลี่ยนสถานภาพเข้ามาอยู่ในสังคมสงฆ์แล้วกลับได้รับการยกย่องเชิดชู ผลการศึกษาประเด็นที่ 3 พบว่า พระกะเทยได้มีการต่อรอง ต่อสู้ ด้วยการนำเอาความเป็นหญิงเข้ามา เช่น การช่วยรักษาความสะอาดวัด การประดับสถานที่ และการสอนแม่บ้านทางด้านการฟ้อนรำมาใช้ประโยชน์ในพระพุทธศาสนา แต่สังคมไทยก็ยังผูกติดภาพเหมารวมของกะเทยในด้านลบ จึงทำให้สถานะของพระกะเทยยังคงด้อยกว่าพระที่มีความเป็นชายตามแบบฉบับที่สังคมต้องการ ผลการศึกษาประเด็นที่ 4 พบว่า อัตลักษณ์ตัวตนของพระกะเทยแปรเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลาขึ้นอยู่กับบทบาทหน้าที่และสถานภาพ อันเป็นผลมาจากกระบวนการแห่งการเรียนรู้ด้วยอิทธิพลของความเป็นชายในสังคมสงฆ์ที่เป็นอำนาจที่มองไม่เห็น ซึ่งเข้ามากำกับควบคุมพระกะเทย ทำให้จำเป็นต้องเลือกอัตลักษณ์ตัวตนเพื่อการคงอยู่และอยู่รอดในสังคมแห่งความเป็นชายได้