ภาษิตลาว: สถานภาพหญิงชายกับการสื่อความหมายทางวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาเกี่ยวกับสถานภาพหญิงชายผ่านภาษิตลาว โดยตั้งอยู่บนแนวคิดพื้นฐานที่ว่าวัฒนธรรมเป็นกระบวนการสร้างความหมายซึ่งใช้สัญลักษณ์เป็นสื่อแทนแนวคิด ผู้วิจัยจึงตีความหมายจากสัญลักษณ์ที่ซ่อนอยู่ในภูมิปัญญาทางภาษา จากการศึกษาพบว่า ภาษิตลาวมักสื่อให้เห็นวิถีวัฒนธรรมและคตินิยมในสังคม อย่างไรก็ตามยังพบว่าภาษิตลาวยังสื่อความหมายอีกชุดหนึ่งแฝงเร้นอยู่ ซึ่งมิใช่เพียงสั่งสอนหรือให้คติในการดำเนินชีวิตเท่านั้น แต่ยังมีวาทกรรมที่ปรากฏความเหลื่อมล้ำทางเพศ อันสะท้อนถึงร่องรอยของการสร้างความไม่เท่าเทียมกันระหว่างเพศให้เกิดขึ้น ผู้หญิงเป็นกลุ่มที่ถูกกดทับอยู่ใต้อำนาจชายเป็นใหญ่ อยู่ในสภาวะที่ด้อยกว่าทั้งในทางสถานภาพ บทบาท สิทธิ หน้าที่ และอำนาจ ซึ่งความไม่เท่าเทียมกันระหว่างเพศหญิงและเพศชายนี้ถูกครอบงำด้วยระบบ ปิตาธิปไตยที่สังคมวัฒนธรรมต่างเป็นตัวกำหนด มายาคติแห่งสังคมจึงเป็นเงื่อนไขสำคัญที่ทำให้ผู้หญิงไม่อาจพัฒนาตนเองได้อย่างเต็มศักยภาพ ดังนั้นการศึกษาภาษิตที่เกี่ยวข้องกับการสื่อความหมายทางวัฒนธรรมนี้ จะช่วยให้เรามองเห็นความคิดเชิงสังคมและวัฒนธรรมในมิติที่ซับซ้อนและหลากหลายได้อย่างลุ่มลึกยิ่งขึ้น