นาค: การสร้างความหมายในชุมชนสองฝั่งโขง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์ เรื่อง เครือข่ายทางสังคม “ข้าโอกาสพระธาตุพนม” ในชุมชนสองฝั่งโขง เป็นการศึกษาชีวิตวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียงในชุมชนพระธาตุพนมที่มีความเชื่อดั้งเดิมเกี่ยวกับ “เจ้าเฮือน 3 พระองค์” โดยการสังเกตและการสัมภาษณ์ ผลการศึกษาพบว่า คนกลุ่มนี้สืบทอดพิธีกรรมบูชาผีอารักษ์ และนาค ตามคติความเชื่อแบบล้านช้าง การเปลี่ยนผ่านอำนาจการปกครองหลายสมัย ผู้คนปรับเปลี่ยนบทบาทและสร้างความหมายใหม่ ปรากฏการณ์ทางสังคมดังกล่าว คือ ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียงกับพระสงฆ์วัดพระธาตุพนมที่มีการรื้อฟื้นพิธีกรรมบูชาสัตตนาคา ส่งผลให้กลุ่มความเชื่อดั้งเดิมถูกลดทอนอำนาจลง อย่างไรก็ตามคนกลุ่มนี้ได้ปรับเปลี่ยนบทบาทเพื่อความคงอยู่อย่างแยบยล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ตีพิมพ์ลงในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้เขียนซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารมนุษย์กับสังคม ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารมนุษย์กับสังคมก่อน
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ และสมสุข หินวิมาน. (2551). สายธารแห่งนักคิดทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมืองกับสื่อสารศึกษา. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
กุสุมา ชัยวินิตย์. (2531). ศาสนาชาวบ้านในวรรณกรรมนิทานพื้นบ้านอีสาน. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต (เน้นมนุษยศาสตร์) มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.
คำจำปา แก้วมณี และคณะ. (2539). ประวัติศาสตร์ลาว. ขอนแก่น: ภาควิชาประวัติศาสตร์และโบราณดี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
จารุวรรณ ธรรมวัตร. (2528). พงศาวดารแห่งประเทศลาว คือ หลวงพระบาง เวียงจันทร์ เมืองพวน และจำปาสัก. มหาสารคาม: สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.
__________. (2529). พงศาวดารแห่งประเทศลาว. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.
__________. (2540.). วรรณกรรมท้องถิ่น: กรณีอีสานล้านช้าง. อุบลราชธานี: ศิริธรรมออฟเซ็ท.
__________. (2541). วิถีทรรศน์ลาวในชุมชนสองฝั่งโขง The Laos perspective in communities on both sides of the mekhong Basin. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
จรัส พยัคฆราชศักดิ์. (2534). อีสาน 1 ศาสนาและวรรณกรรมนิยมในท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร.
บุญช่วย ศรีสวัสดิ์. (2547). ราชอาณาจักรลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ศยาม.
ปรียา แสนทวีสุข. (2539). การไหลเรือไฟจังหวัดนครพนม. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ภูริภูมิ ชมพูนุช. (2549). พัฒนาการของเมืองในแอ่งสกลนคร ระหว่าง พ.ศ. 2371 ถึง 2436. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร
สิลา วีระวงส์. (ม.ป.ป.). ประวัตินครเวียงจันทน์. ม.ป.พ.: ม.ป.ท..
สุรจิตต์ จันทรสาขา. (2542). “นครพนม,เมือง” ใน สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน เล่ม 6. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์.
สุวิทย์ ธีรศาศวัต. (2549). ประวัติศาสตร์อีสาน พ.ศ. 2322-2488. ขอนแก่น: สถาบันวิจัยพหุลักษณ์สังคมลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
วอลเตอร์ เอฟ.เวลลา. (2514). แผ่นดินพระนั่งเกล้าฯ. ผู้แปล นิจ ทองโสภิต. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย.
ศรีศักร วัลลิโภดม. (2533). แอ่งอารยธรรมอีสาน แฉหลักฐานทางโบราณคดี พลิกโฉมหน้าประวัติศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ: บริษัทพิฆเณศพรินท์ติ้งเซ็นเตอร์ จำกัด.
หุมพัน ลัดตะนะวง. (2008). ชาติลาวและวัฒนธรรมลาว. สำนักพิมพ์และจำหน่ายปึ้มแห่งรัฐ กระทรวงแถลงข่าวและวัฒนธรรม แห่งส.ป.ป.ลาว. เวียงจันทน์.
Gidden, Anthony. (1986). The constitution of society: outline of the theory of structuration. Berkeley: University of California Press.
Anthony.Thomas . (1967). Phu Thai Religious Syncretism: A Case Study of ThaiReligion and Society .The Department of Social Relations in partial fulfillment of the requirements for Doctor of Philosophy in the subject of Social Anthropology. Harvard University. Cambridge: Massachusetts March.
