หน้าที่อุปลักษณ์ในการแสดงเดี่ยวไมโครโฟนครั้งที่ 13
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์หน้าที่อุปลักษณ์ในการแสดงเดี่ยวไมโครโฟนครั้งที่ 13 ของอุดม แต้พานิช โดยใช้แนวคิดหน้าที่อุปลักษณ์ของ Goatly (1998) และเก็บข้อมูลจากปริจเฉทการแสดงเดี่ยวไมโครโฟนครั้งที่ 13 ทางแอปพลิเคชันเน็ตฟลิกซ์ (Netflix) ความยาว 2 ชั่วโมง 52 นาที ผลการศึกษาพบว่า อุปลักษณ์ที่ใช้ในการแสดงเดี่ยวไมโครโฟนมี 4 หน้าที่ ได้แก่ ถ่ายทอดความคิด ถ่ายทอดความคิดและ
บุคคลสัมพันธ์ บุคคลสัมพันธ์ และเรียบเรียงความ อุปลักษณ์ที่พบมีมากกว่าหนึ่งหน้าที่ในเวลาเดียวกัน ทั้งนี้ หน้าที่ด้านถ่ายทอดความคิดและบุคคลสัมพันธ์ และหน้าที่ด้านบุคคลสัมพันธ์ มีบทบาทสำคัญในการสร้างอารมณ์ขัน เสียดสี และประชดประชันประเด็นทางสังคมซึ่งเป็นลักษณะเด่นของการแสดงเดี่ยวไมโครโฟน ผลการวิจัยยังแสดงให้เห็นอีกว่า อุปลักษณ์มิได้ทำหน้าที่ถ่ายทอดความคิดเท่านั้นแต่ยังมีบทบาทในการปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้แสดงกับผู้รับสาร ตลอดจนลำดับความให้เกิดสารัตถภาพในปริจเฉทอีกด้วย
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
เชิดชัย อุดมพันธ์. (2557). หน้าที่ของอุปลักษณ์โรคในตำรายา “ขันธวิภังคินีคำกาพย์” ฉบับภาษาไทยถิ่นใต้.วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 10(1), 51-72. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/eJHUSO/article/view/85710
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2542). หน้าที่ของอุปลักษณ์จากมุมมองของผู้พูดภาษาไทย. วารสารภาษาไทยและวรรณคดีไทย, 16, 249-268.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์: แนวคิดและการนำมาศึกษาวาทกรรมในภาษาไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปฐมาพร มิ่งเจริญวงศ์ และวุฒินันท์ แก้วจันทร์เกตุ. (2567). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับความตายในพระคัมภีร์ไบเบิล. วารสารอักษรศาสตร์, 53(1), 1-23. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jletters/article/view/273112
พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ทั่วไป). (2560). สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
พัฒนะชัย พัชรเดช. (2560). วัจนกรรมที่สร้างอารมณ์ขันในเดี่ยวไมโครโฟนของอุดม แต้พานิช. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์].
ย้อนดู “เดี่ยว โน้ส อุดม” สะท้อนสังคมอย่างไร?. (2567). https://www.sanook.com/news/9370994/
รวมตำนาน "นักพูดเมืองไทย" ผู้มาก่อนกาล Stand-Up Comedy. (2567). https://www.thaipbs.or.th/now/content/1137
รัชนีย์ญา กลิ่นน้ำหอม. (2551). อุปลักษณ์ที่นักการเมืองไทยใช้: การศึกษาตามแนวอรรถศาสตร์ปริชานและวัจนปฏิบัติศาสตร์. [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
ศุภชัย ต๊ะวิชัย. (2561). สถานภาพงานวิจัยอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในภาษาไทย. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 40(2), 202-254. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jasu/article/view/190461
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2552). บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ม 4 วัฒนธรรมการใช้ภาษาไทย. โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว.
สุพัฒน์ ศิวะพรพันธ์. (2567). ย้อนเส้นทาง 29 ปี ‘เดี่ยวไมโครโฟน’ ฉบับ โน้ต-อุดม แต้พานิช. https://thestandard.co/29-years-of-nose-udom-stand-up-comedy/
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2566). ภาษาศาสตร์สังคม (พิมพ์ครั้งที่ 5). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรกัญญา อนันต์ทรัพย์สุข. (2559). ถ้อยคำนัยผกผันในการแสดงเดี่ยวไมโครโฟนครั้งที่ 7-10 ของอุดม แต้พานิช. [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
อุดม แต้พานิช. 2565. เดี่ยว 13. [วิดีโอ]. Netflix. https://www.netflix.com/th/title/81343825
Goatly, A. (1998). The language of metaphor. Routledge.
Grice, H. P. (1975). Logic and conservation. In Syntax and semantics 3: speech arts. Academic Press.
Kövecses, Z. (2010). Metaphor: a practical introduction (2nd ed.). Oxford University Press.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphor we live by. Cambridge University Press.
Musolff, A. (2006). Metaphor scenarios in public discourse. Metaphor and Symbol, 21(1), 23-38. https://doi.org/10.1207/s15327868ms2101_2
Zoglin, R. (2025). Stand-up comedy. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/art/stand-up-comedy