Effectiveness of a Health Media Literacy Promotion Program Related to COVID-19 on Students' COVID-19 Preventive Behaviors at One Lower Secondary School
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This study aimed 1) to develop an online health media literacy promotion program that influences COVID-19 preventive behaviors, and 2) to compare the effects of the program on preventive behaviors. The research instruments consisted of 1) an online health media literacy program, and 2) an online health media literacy assessment form. The sample comprised 90 lower secondary school students aged 12-14 years from a school in Saraburi Province. The sample size was determined using the G*Power program, and participants were selected through simple random sampling. The sample was divided into two groups: 45 students in the experimental group and 45 students in the control group. The experimental group participated in the program according to the experimental conditions. Data were analyzed using descriptive statistics, including mean, percentage, and standard deviation. The results revealed that 1) the developed program incorporated five essential skills: accessing, analyzing, evaluating, creating, and participating, and 2) the experimental group demonstrated significantly better COVID-19 preventive behaviors than the control group at the 0.001 significance level (t=-13.23). Additionally, the experimental group’s post-program behaviors were significantly improved compared to their pre-program behaviors (t=16.717)
Downloads
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
References
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2564). รายงานสถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉิน กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข วันที่ 13 มิถุนายน 2564. https://www.ddc.moph.go.th/odpc9/forecast_detail.php?publish=11523.
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2567). โควิด 19 สายพันธุ์ JN.1 ครองการระบาดทั่วโลก แพร่เชื้อไว จริงหรือ?. https://www.dmsc.moph.go.th/th/detailAll/2997/nw/25
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2568). เปิด 4 ข้อถกเถียง เหตุใดข้อมูลโควิด-19 ระบาดที่ สธ.แถลง อาจไม่ตรงกับสถานการณ์จริง?. https://www.bbc.com/thai/articles/c771m21vv5po
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). เลื่อนเปิดภาคเรียนที่ 1/2564 เป็นวันที่ 1 มิถุนายนหนีวิกฤตโควิด-19. https://moe360.blog/2021/04/27/postpone-school-day/
กระทรวงสาธารณสุข. (2568). สถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19 ในประเทศไทย ปี 2568. https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/
กาญจนา แก้วเทพ. (2541). การวิเคราะห์สื่อ: แนวคิดและเทคนิค (พิมพ์ครั้งที่ 4). คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
คณะอนุกรรมการจัดทำองค์ความรู้เกี่ยวกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2560). คู่มือองค์ความรู้เกี่ยวกับ 140 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
จุฑาวรรณ ใจแสน. (2559). พฤติกรรมการป้องกันโรค COVID-19 ของพนักงานสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. [วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].
เจาะลึกระบบสุขภาพ. (2565). ศิริราชเตือนโอมิครอน "BA.4- BA.5" อาจเกาะเซลล์ปอดมากกว่า BA.2 ขอให้ฉีดวัคซีนสู้-สวมแมสก์. https://www.hfocus.org/content/2022/06/25382
ณัฐนันท์ ศิริเจริญ. (2557). การสื่อสารเพื่อสร้างความรู้และเสริมทักษะด้านการรู้เท่าทันสื่ออินเทอร์เน็ตในระดับเชิงลึกของเยาวชนไทยจากสามองค์ประกอบหลัก. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal. 7(3). 322-341. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/27457
ปวีณา มะแซ. (2561). การพัฒนาแบบวัดทักษะการรู้เท่าทันสื่อในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบแบบพหุวิภาค [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์].
ปวรรัตน์ ระเวง. และพนม คลี่ฉายา (2561). การรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลของผู้ฟังรายการพอดแคสต์. วารสารนิเทศศาสตร์, 36(3). 59-74. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jcomm/article/view/153252
พรพรรณ ประจักษ์เนตร. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างการรู้เท่าทันสื่อสุขภาพแบบออนไลน์ การค้นหาข้อมูลข่าวสาร ความรู้ ทัศนคติและการจัดการตนเองเพื่อรักษาโรคติดเชื้อเฉียบพลันในระบบทางหายใจส่วนบนของประชากรไทย. วารสารวิจัยระบบสารธารณสุข, 13(3), 243-260. https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5110?locale-attribute=th
พรรณวดี ชัยกิจ และสุมนทิพย์ จิตสว่าง. (2565). การแพร่กระจายของข่าวปลอมเกี่ยวกับการแพร่ระบาดของโควิด-19 และมาตรการป้องกันของไทย. วารสารรัชต์ภาคย์ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 15(40), 15-32. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/250663
พรรษาสิริ กุหลาบ, ทัตเทพ ดีสุคนธ์ และมัทนา ปัญญาคำ. (2567). รายงานผลวิเคราะห์เนื้อหาเกี่ยวกับ โควิด-19จากองค์กรตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-checker) ในประเทศไทย. Bangkokpost. https://www.bangkokpost.com/campaign/fakenews-resource-hub/research
วิสาลักษณ์ สิทธิ์ขุนทด. (2551). การพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุของการรู้เท่าทันสื่อของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3 ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กรุงเทพมหานคร. [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
สถาบันพัฒนากำลังคนด้านสาธารณสุข. (2537). หลักสูตรเวชระเบียน (เวชสถิติฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2537). สถาบันพัฒนากำลังคนด้านสาธารณสุข.
สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน. (2560). กรอบแนวคิด พลเมืองประชาธิปไตย เท่าทันสื่อสารสนเทศและดิจิทัล. สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน.
สำนักคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์. (2563). คู่มือหลักสูตรการพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อของประชาชนเพื่อการใช้ประโยชน์อย่างสร้างสรรค์. สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ. (2564). คู่มือ รู้สื่อ รู้สิทธิ สานพลังผู้บริโภค. สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). รายงานการศึกษารูปแบบการจัดการเรียนรู้สำหรับนักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด-19. สำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสระบุรี. (2567). ข้อมูลสารสนเทศด้านการศึกษา ปีการศึกษา 2567. https://saraburipeo.moe.go.th/e-book
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2563). การประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลสู้ภัยโควิด-19. https://www.depa.or.th/th/article-view/article6-2563
สิทธิพล อาจอินทร์ และธีระชัย เนตรถนอมศักดิ์. (2554). การจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงการเป็นฐานในรายวิชาการพัฒนา หลักสูตรสำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี หลักสูตร 5 ปี. วารสารวิจัย, 1(1), 1-16. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/KKUIJ/article/view/86051
องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO). (2564). รายงานการศึกษา“รูปแบบการจัดการเรียนรู้สำหรับนักเรียน ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด–19” (ฉบับสรุป). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
อุดม คชินทร. (2564). Universal Prevention for COVID-19 (การป้องกันการติดเชื้อแบบครอบจักรวาล). มหาวิทยาลัยมหิดล โรงพยาบาลรามาธิบดี.
อุษา บิ้กกิ้นส์. (2555). การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ. วารสารสุทธิปริทัศน์, 26(80), 147-162. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/DPUSuthiparithatJournal/article/view/245654
เอื้อจิต วิโรจน์ไตรรัตน์. (2540). การวิเคราะห์ระดับมีเดียลิตเตอเรซีของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในประเทศไทย. [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
Bautista, J. R. (2015). From solving a health problem to achieving quality of life: redefining eHealth literacy. Journal of Literacy and Technology, 16(2), 33-54. https://literacyandtechnology.org/wp-content/uploads/2023/09/jlt_v16_2_bautista.pdf
Camrey, M. E. (1978). Developing behavioral measures: Guidelines and applications. Irvington.
Center for Media Literacy. (2008). Literacy for the 21st century: an overview & orientation guide to media literacy education. (2nd ed.). Center for Media Literacy.
Chan, C. V., & Kaufman, D. R. (2011). A framework for characterizing eHealth literacy demands and barriers. Journal of Medical Internet Research, 13(4), e94. https://doi.org/10.2196/jmir.1750
Hagen, P., Collin, P., Metcalf, A., Nicholas, M., Rahilly, K., & Swainston, N. (2012). Participatory design of evidence-based online youth mental health promotion, intervention and treatment. https://researchers.westernsydney.edu.au/en/publications/participatory-design-ofevidence-based-online-youth-mental-health
Mancone, S., Corrado, S., Tosti, B., Spica, G., & Diotaiuti, P. (2012). Integrating digital and interactive approaches in adolescent health literacy: A comprehensive review. Frontiers in Public Health. https://www.frontiersin.org/journals/public-health/articles/10.3389/fpubh.2024.1387874/full
NAMLE. (2015). Media literacy defined. https://namle.net/publications/media-literacy-defined.
Norman, C. D., & Skinner, H. A. (2006). eHEALS: The eHealth literacy scale. Journal Of Medical Internet Research, 8(4), e27. https://doi.org/10.2196/jmir.8.4.e27
Nutbeam. D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0277953608004577.
Reineck and Lublinski. (2015). Media and information literacy: A human rights-based approach in developing countries. https://www.dw.com/downloads/29875203/media-information-literacy.pdf
UNESCO. (2013). Global media and information literacy assessment framework: country readiness and competencies. UNESCO.
UNICEF. (2022). Stocktaking: the socio-economic impact of COVID-19 on children in Thailand. https://www.unicef.org/thailand/reports/stocktaking-socio-economic-impact-covid-19-children-thailand
We Are Social. (2023). Thailand digital stat insight 2023. https://datareportal.com/reports/digital-2023-thailand
World Health Organization. (2021). Classification of omicron (B.1.1.529): SARS-CoV-2 variant of concern. https://www.who.int/news/item/26-11-2021-classification-of-omicron-(b.1.1.529)-sars-cov-2-variant-of-concern.
World Health Organization. (2024). Coronavirus disease (COVID-19) epidemiological updates and monthly operational updates. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports
