การนำเสนอภาพลักษณ์ใหม่ของสตรีในสังคมไทยผ่านตัวละครเอกหญิงในบทละครรัชกาลที 6
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งนำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครเอกหญิงในบทพระราชนิพนธ์เรื่องมัทนะพาธาและสาวิตรี ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว กับพระราชกรณียกิจด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตของสตรีอันเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาประเทศไทยสู่ความเป็นอารยประเทศ ในรัชสมัยของพระองค์พบว่าทรงมุ่งพัฒนาสตรีที่สำคัญ 2 เรื่อง ได้แก่ 1) การศึกษาของสตรี และ 2) สิทธิและหน้าที่ของสตรี เมื่อศึกษาเปรียบเทียบกับตัวละครเอกหญิงในบทละครพระราชนิพนธ์ทั้ง 2 เรื่อง พบว่า นางมัทนาจากเรื่องมัทนะพาธานำเสนอภาพลักษณ์ของการมีสิทธิในการเลือกคู่ครองของสตรี และการกระทำตนให้เป็นประโยชน์แก่ส่วนรวมของสตรี ในขณะที่นางสาวิตรี จากเรื่องสาวิตรีนำเสนอภาพลักษณ์ของสตรีผู้มีความรู้ทางอักษรศาสตร์ และวาทศิลป์ รวมถึงการทำหน้าที่ปกป้องบุคคลอันเป็นที่รัก ซึ่งค่านิยมของสังคมกำหนดให้เป็นหน้าที่ของบุรุษ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนถึงการนำศิลปะการละครมาใช้เป็นเครื่องมือในการชี้นำสังคม และนำเสนอภาพลักษณ์ของสตรีที่สอดคล้องกับพระราโชบายในการปกครอง
ประเทศ
Downloads
Article Details
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ยกย่อง. ใน กรมศิลปากร, การสัมมนาทางวิชาการ “100 ปี วรรณคดีสโมสร” (หน้า 1-36). กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและ
ประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. (เอกสารอัดสำเนา)
กุสุมา รักษมณี, เสาวณิต จุลวงศ์ และสายวรุณ น้อยนิมิต. (2550). ศักดิ์ศรีและความอับอายในวรรณกรรมไทย. กรุงเทพฯ: แม่คำผาง.
ข่าวงานเศกสมรส ซึ่งโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าบ่าวเจ้าสาวลงทะเบียนการเศกสมรสที่ศาลาว่าการกระทรวงวัง. (2462, 8 มิถุนายน).
ราชกิจจานุเบกษา, หน้า 625-626.
ธนสิน ชุตินธรานนท์. (2559). การเสริมสร้างความเป็นไทยโดยใช้การสอนแบบละครเป็นฐานแก่นิสิตนักศึกษาปริญญาบัณฑิต.
วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาอุดมศึกษา, คณะครุศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประกาศกระแสพระบรมราชโองการ ทรงชมเชยคุณหญิงพิเชตฯ กับพวกเพื่อนสัตรีที่ได้พร้อมกันช่วยออกเงินซื้อปืนให้เสือป่า. (2463,
29 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา, หน้า 1625-1627.
ประยูร เบญจวงศ์. (2532). สมเด็จพระมหาธีรราชเจ้ากับการพัฒนาภูมิปัญญาของสังคมไทย. วารสารวิทยบริการ จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย, 11(2), 2-15.
ปิ่น มาลากุล. (2520). งานละครของพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าแผ่นดินสยาม. กรุงเทพฯ:
ไทยวัฒนาพานิช.
ปิ่น มาลากุล. (2531). พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: อักษรไทย.
ปิยนาถ บุนนาค และคณะ. (2554). พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: ไอเดียสแควร์.
ปิยวดี มากพา. (2554). ละครพูดในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว: แนวคิดการใช้ศิลปะเพื่อการพัฒนา. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 13(1), 41–45.
พระราชกฤษฎีกาให้ใช้คำนำนามสัตรี. (2460, 15 กรกฎาคม). ราชกิจจานุเบกษา, หน้า 326-330.
พระราชกฤษฎีกาให้ใช้คำนำนามสัตรีเพิ่มเติม. (2464, 18 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา, หน้า 242-243.
พระราชดำรัสตอบในการเปิดโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์. (2457, 14 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา, หน้า 567-571.
พระราชบัญญัติประถมศึกษา พระพุทธศักราช 2464. (2464, 23 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา, หน้า 246-289.
พูนพิศ อมาตยกุล (บรรณาธิการ). (2554). พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับการดนตรี. กรุงเทพฯ: หยินหยางการพิมพ์.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2474). สาวิตรี. พระนคร: พระจันทร์.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2544). มัทนะพาธา ตำนานดอกกุหลาบ. กรุงเทพฯ: ไพลินบุ๊คเน็ต.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2553). บทความหนังสือพิมพ์เรื่อง โคลนติดล้อ ของอัศวพาหุ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รายงานการเปิดโรงเรียนเบญจมราชาลัย สถานที่สำหรับฝึกหัดอาจารย์ฝ่ายสัตรี. (2456, 28 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา, หน้า 2239 - 2241
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2557). วรรณศิลป์ในวรรณคดีที่ได้รับยกย่องจากวรรณคดีสโมสร. ใน กรมศิลปากร, การสัมมนาทางวิชาการ “100
ปี วรรณคดีสโมสร” (หน้า 1-28). กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. (เอกสารอัดสำเนา)
เรื่องพระราชทานเงินตั้งโรงเรียนสัตรี. (2457, 24 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, หน้าที่ 428.
สาระ มีผลกิจ. (2551). ราชสำนักฝ่ายใน สมัยรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ: มิวเซียมเพรส.