รูปแบบการสื่อสารและการรับรู้อัตลักษณ์ของคนมอญข้ามถิ่นในจังหวัดสมุทรสาคร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1.) ศึกษาประวัติศาสตร์การเข้ามาอาศัยและทำงานในประเทศไทยของคนมอญข้ามถิ่นในจังหวัดสมุทรสาคร 2.) ศึกษาถึงรูปแบบการสื่อสารของคนมอญข้ามถิ่นในจังหวัดสมุทรสาคร 3.) ศึกษาถึงการรับรู้อัตลักษณ์ของคนมอญข้ามถิ่นในจังหวัดสมุทรสาคร โดยผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ประกอบด้วยการพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม (Focus Group) ผลการศึกษาพบว่า การเข้ามายังประเทศไทยของคนมอญข้ามถิ่นมีสาเหตุหลัก ๆ คือ การอพยพหนีภัยสงคราม หนีความอดอยากยากไร้ และการเข้ามาขายแรงงาน โดยแบ่งประวัติศาสตร์การอพยพออกเป็น 2 ช่วงเวลา ได้แก่ 1.) ช่วงอพยพการหนีภัยสงคราม และ 2.) ช่วงการอพยพเพื่อขายแรงงาน ส่วนรูปแบบการสื่อสาร พบว่ามี 2 ลักษณะคือ 1.) การสื่อสารภายในกลุ่มคนมอญด้วยกันเอง โดยผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย รวมถึงการใช้สื่อกิจกรรม เช่น งานวันชาติ เป็นพื้นที่แห่งการสื่อสารที่มีไว้ติดต่อปฏิสัมพันธ์ในระหว่างกลุ่มมอญด้วยกัน 2.) การสื่อสารภายนอกกลุ่มและการมีปฏิสัมพันธ์กับคนไทย จะเป็นการสื่อสารทั่วไปในชีวิตประจำวันด้วยภาษาไทยและสื่อสารกับเจ้านายหรือผู้ว่าจ้างที่เป็นไปตามสายงานการบังคับบัญชา สำหรับการรับรู้อัตลักษณ์ พบ 3 ประเด็น คือ 1.) มอญคือผู้ช่วยด้านแรงงานมิใช่พลเมืองชั้นสอง 2.) มอญไม่ใช่พม่า และพม่าคือความเป็นอื่น และ 3.) คนมอญต้องคู่กับหมาก