พิธีไหว้ครู: ดนตรีและคติความเชื่อที่แฝงอยู่ของชาวไทยเชื้อสายเขมรในจังหวัดสุรินทร์
Main Article Content
บทคัดย่อ
พิธีไหว้ครูเป็นพิธีกรรมที่พบได้โดยทั่วไปในพื้นที่แถบสุวรรณภูมิ เป็นพิธีที่มีความสำคัญต่อจิตใจ แฝงไปด้วยสัญลักษณ์และความหมาย บทความนี้ให้ความสนใจในพิธีไหว้ครูดนตรีของชาวไทยเชื้อสายเขมรในจังหวัดสุรินทร์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอตัวแบบทางความคิดที่เชื่อมโยงสู่ภาพรวมของความเชื่อ ขั้นตอนและบทเพลงในพิธีไหว้ครูดนตรีของชาวไทยเชื้อสายเขมรในจังหวัดสุรินทร์ รวมไปถึงการอธิบายความหมายที่แฝงอยู่ในบทเพลง การไหว้ครูดนตรีของชาวไทยเชื้อสายเขมรจึงเป็นการรำลึกถึงพระคุณครูบาอาจารย์และการบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งได้แสดงออกมาในรูปเครื่องบูชา รวมไปถึงความหมายในบทเพลงที่บรรเลง เป็นการสะท้อนให้เห็นถึงความกตัญญูที่มีความเชื่อมโยงต่อวัฒนธรรมองค์รวมของชาวไทยเชื้อสายเขมร
Downloads
Article Details
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ. (2554). การสื่อสารในพิธีกรรม พิธีกรรมในการสื่อสาร. ใน กาญจนา แก้วเทพ (บรรณาธิการ), สื่อเก่า สื่อใหม่ ใจเชื่อมร้อย (หน้า 8-135). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ณภัทร คำแก้ว. (2561, 11 พฤศจิกายน). ปราชญ์ดนตรีพื้นบ้านอีสานใต้. สัมภาษณ์.
ดัด สังข์ขาว. (2559, 9 กันยายน). ปราชญ์ดนตรีพื้นบ้านจังหวัดสุรินทร์. สัมภาษณ์.
ธงชัย สามสี. (2559, 9 กันยายน). ปราชญ์ดนตรีพื้นบ้านจังหวัดสุรินทร์. สัมภาษณ์.
ธนิต อยู่โพธิ์. (2494). พิธีไหว้ครูและตำราครอบโขนละคอน. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
บุษกร บิณฑสันต์ และขำคม พรประสิทธิ์. (2558). มโหรีอีสานใต้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปราณี วงษ์เทศ. (2543). สังคมและวัฒนธรรมในอุษาอาคเนย์. กรุงเทพฯ: ศิลปวัฒนธรรม.
เผย ศรีสวาท. (2559, 8 กันยายน). ปราชญ์ดนตรีพื้นบ้านจังหวัดสุรินทร์. สัมภาษณ์.
พัทธนันท์ โอษฐ์เจษฎา. (2557). ทุ่มโมง ไม่สืบสานก็สาบสูญ. วารสารสุรินทร์สโมสร, 7(17), 21-60.
พิชชาณัฐ ตู้จินดา. (2558). ผิดครู และอาถรรพ์ความเชื่อในวัฒนธรรมดนตรีอีสานใต้. วันที่ค้นข้อมูล 8 กุมภาพันธ์ 2562, จาก https://kotavaree.com/?p=487.
พิชิต ชัยเสรี. (2544). เอกสารคำสอนสอนรายวิชา 3503366 พุทธธรรมในดนตรีไทย. กรุงเทพฯ: ศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (อัดสำเนา).
มนตรี ตราโมท. (2527). โสมส่องแสง: ชีวิตดนตรีไทยของมนตรี ตราโมท. กรุงเทพฯ: เรือนแก้วการพิมพ์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. วันที่ค้นข้อมูล 15 กุมภาพันธ์ 2562, จาก https://www.royin.go.th/dictionary/.
วัศการก แก้วลอย. (2557). มุมมองความเชื่อทางเลขศาสตร์ในเพลงสาธุการ. วารสารสังคมลุ่มน้ำโขง, 10(3), 147-166.
วัศการก แก้วลอย. (2561). คติความเชื่อและสัญลักษณ์ทางดนตรีของชนเผ่าจามในเวียดนาม. วารสารแก่นดนตรีและการแสดง, 1(1), 59-74.
เสฐียรโกเศศ. (2551). ประเพณีเกี่ยวกับชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: ศยาม.
อคิน รพีพัฒน์, ม.ร.ว. (2551). วัฒนธรรมคือความหมาย: ทฤษฎีและวิธีการของคลิฟฟอร์ด เกียร์ซ. กรุงเทพฯ: ศูนย์มนุษยวิทยาสิรินธร (องค์กรมหาชน).
อัษฎางค์ ชมดี. (2553). แซนโฎนตา: ประเพณีที่แฝงความเชื่อและศรัทธา. ใน อัษฎางค์ ชมดี (บรรณาธิการ), ร้อยเรื่อง เมืองสุรินทร์ (หน้า 139-147). สุรินทร์: สุรินทร์สโมสร.
Wong, D.A. (2001). Sounding the center: history and aesthetics in Thai Buddhist performance. Chicago: The University of Chicago.