คติความเชื่อเรื่องพระร่วงในสังคมไทย: บทบาทและการดำรงอยู่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่องคติความเชื่อเรื่องพระร่วงในสังคมไทย: บทบาทและการดำรงอยู่ เป็นการศึกษาเกี่ยวกับคติความเชื่อเรื่องวีรบุรุษทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในสังคมไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการและแบบเรื่องของคติความเชื่อเรื่องพระร่วงในสังคมไทย และนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์บทบาทและการดำรงอยู่ของคติความเชื่อเรื่องพระร่วงในสังคมไทย เป็นการศึกษาโดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน (Mix methods) ศาสตร์ความรู้ทางประวัติศาสตร์ คติชนวิทยา มานุษยวิทยา ศิลปกรรม โบราณคดี โดยเก็บข้อมูลและเรียบเรียงตามแบบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า คติความเชื่อเรื่องพระร่วงมีพัฒนาการมาจากงานเขียนประวัติศาสตร์ที่มีลักษณะเป็นเรื่องเล่ากึ่งประวัติศาสตร์ จนเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการสร้างสรรค์วรรณกรรมมุขปาฐะประจำถิ่นอีกหลายสำนวนในเวลาต่อมา คติความเชื่อเรื่องพระร่วงมีบทบาททั้งในฐานะของตำนานบุคคลและตำนานเมือง บทบาททางศีลธรรมและจริยธรรม และบทบาททางศิลปกรรมอันเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์งานศิลปกรรมแขนงต่าง ๆ คติความเชื่อเรื่องพระร่วงจึงเป็นมโนสำนึกเกี่ยวกับวีรบุรุษเรื่องสำคัญที่ดำรงอยู่ได้เรื่อยมาในรูปแบบของชื่อบ้านนามเมือง สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นเครื่องพึ่งพาทางจิตใจของผู้คนและชุมชนยามประสบปัญญา ทั้งยังมีประโยชน์ต่อการจัดการพื้นที่และชุมชนให้รองรับกับความคิดเรื่องเศรษฐกิจสร้างสรรค์
Downloads
Article Details
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2555). นิทานเรื่องพระร่วง. กรุงเทพฯ: แสงดาว.
กัญญารัตน์ เวชชศาสตร์. (2524). พระร่วงโรจนฤทธิ์และพระปฐมเจดีย์ ใน สารานุกรมพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (หน้า 315). กรุงเทพฯ: คณะกรรมการฉลองวันพระราชสมภพครบ 8 รอบ และ 100 ปี ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว.
ปรมินทร์ จารุวร. (2549). ความขัดแย้งและการประนีประนอมในตำนานปรัมปราไทย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประคอง นิมมานเหมินท์. (2543). นิทานพื้นบ้านศึกษา (ศูนย์คติชนวิทยาและโครงการตำราคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประจักษ์ สายแสง. (2516). วรรณกรรมจากตำบลศรีคีรีมาส จังหวัดสุโขทัย. พิษณุโลก: วิทยาลัยวิชาการศึกษาพิษณุโลก.
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (2526). เที่ยวเมืองพระร่วง (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ไทยเขษม.
สมศรี ชัยวณิชยา. (2536). คติความเชื่อเรื่องพระร่วงในงานเขียนประวัติศาสตร์ตั้งแต่รัชกาลที่ 1-รัชกาลที่ 6 (พ.ศ. 2325-2468). วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาประวัติศาสตร์, คณะอักษรศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุกัญญา สุจฉายา. (2542). พระร่วง: วีรบุรุษในประวัติศาสตร์ และวีรบุรุษทางวัฒนธรรม. ใน ภาษาและวรรณคดีไทย, (หน้า 42-49). กรุงเทพฯ: โครงการตำราคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศิราภรณ์ ณ ถลาง. (2548). ทฤษฎีคติชนวิทยา: วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตำนาน-นิทานพื้นบ้าน. กรุงเทพฯ: ศูนย์คติชนวิทยาและภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศูนย์สุโขทัยศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พิษณุโลก. (2522). นิทานพื้นบ้านของท้องถิ่นสุโขทัยและบริเวณโดยรอบ. เอกสารอัดสำเนา.
Hang, T. T. (2558). อิทธิพลของพระร่วงต่อสังคมไทยตั้งแต่สมัยสุโขทัยถึงสมัยรัตนโกสินทร์. สักทอง: วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 21(2). 27-39.
