สัญญะแห่งการเรียนรู้เพื่อสร้างทัศนคติเชิงบวกต่อบุคคลพิการทางสายตาของนิทรรศการบทเรียนในความมืด
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สัญญะที่สำคัญแก่ผู้รับสารของนิทรรศการบทเรียนในความมืด จากความรู้สึกเวทนาต่อผู้พิการทางสายตาเป็นการยอมรับและเข้าใจ โดยใช้หลักทางสัญวิทยาในการวิเคราะห์และถอดสัญญะความหมายการสื่อสารจากแหล่งข้อมูล 2 ประเภท ได้แก่ การสังเกตแบบมีส่วนร่วมของผู้วิจัย และการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ กลุ่มตัวอย่างผู้เข้าร่วมประสบการณ์นิทรรศการบทเรียนในความมืด ด้วยการพรรณนาวิเคราะห์ผ่านแนวคิดการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง (Transformative learning) โดยผลการศึกษาพบว่า นิทรรศการบทเรียนในความมืด มี 4 สัญญะที่ทำให้ผู้รับสารเปลี่ยนจาก “เวทนา” เป็น “ยอมรับและเข้าใจ” คือ 1) บทสนทนา 2) ความมืด 3) ผู้นำทาง 4) ผู้เข้าร่วมประสบการณ์ซึ่งเป็นไปตามแกนหลักของกระบวนการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง ทั้งนี้ผลการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างผู้เข้าร่วมประสบการณ์พบว่า ผู้เข้าร่วมประสบการณ์มีทัศนคติที่เข้าใจและยอมรับในตัวผู้พิการทางสายมากขึ้น แต่ยังคงมีความสงสารเวทนาอยู่ ในอนาคตต่อยอดครั้งนี้ไปสู่การสื่อสารผ่านสื่อกิจกรรมอื่น ๆ ที่สามารถเปลี่ยนแปลงทัศนคติของความสงสารเวทนาต่อผู้พิการทางสายตาได้อย่างสมบูรณ์
Downloads
Article Details
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กิตติพงศ์ สุทธิ. (2549). คำนิยม. ใน วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง (บรรณาธิการ). เต้นรำในความมืด: หลากหลายโศกนาฏกรรมของผู้พิการทางสายตา (หน้า 6-7). นนทบุรี: แผนงานสร้างเสริมสุขภาพคนพิการในสังคมไทย ศูนย์สิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ.
จัตุรัสวิทยาศาสตร์. (2555). นิทรรศการบทเรียนในความมืด. วันที่ค้นข้อมูล 31 สิงหาคม 2559, จาก http://www.nsm.or.th/index.php
จีรพร แผ้วกิ่ง และโสภา อ่อนโอภาส. (2546). รายงานวิจัยย่อยฉบับสมบูรณ์วิถีชีวิตคนพิการทางสายตาในเขตกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ดารุณี อุทัยรัตนกิจ. (2538). การศึกษาสำหรับคนพิการในยุคโลกาภิวัฒน์. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ
ถนอมนวล หิรัญเทพ. (2551). วาทกรรมความพิการในเรื่องเล่าสมัยใหม่ของไทย. อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาวรรณคดีและวรรณคดีเปรียบเทียบ, คณะอักษรศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2548). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพฯ: ศูนย์สื่อเสริมการสอน.
พธู คูศรีพิทักษ์. (2556). การสื่อสารเพื่อการเรียนรู้เชิงปริวรรตในนิทรรศการชั่วคราวของมิวเซียมสยาม. ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชานิเทศศาสตร์, คณะนิเทศศาสตร์, มหาวิทยาลัยรังสิต.
พวงแก้ว กิจธรรม. (2557). ทันสื่อล้อเลียนคนพิการ สื่อ...กับการสร้างสังคม “พัฒนานิยม” เพื่อคุณภาพชีวิตคนพิการ. กรุงเทพ: มูลนิธิพัฒนาคนพิการไทย.
วรินทรา ศิริสุทธิกุล. (2557). บทเรียนในความมืด Dialogue in the Dark. จุลสารส่งเสริมการวิจัยบริหารธุรกิจ. (จุลสาร). กรุงเทพฯ: ฝ่ายวิจัยภาควิชาบริหารธุรกิจ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วิจารณ์ พานิช. (2558). เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสยามกัมมาจล.
วิวรรธน์ จันทร์เทพย์. 2548. การจัดแสดงและนิทรรศการ. ราชบุรี: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง.
วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง. (2549). เต้นรำในความมืด: หลากหลายโศกนาฏกรรมของผู้พิการทางสายตา. นนทบุรี: แผนงานสร้างเสริมสุขภาพคนพิการในสังคมไทย ศูนย์สิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ.
เสาวนีย์ สีสอง. (2556). สถานภาพและบทบาทตัวละครพิการในนวนิยายร่วมสมัย: ภาพสะท้อนสถานภาพคนพิการในสังคมไทย. วารสารมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 21(37), 297-232.
อนุรักษ์ จันทร์ดำ. (2559). การประกอบสร้างชุดสัญญะแห่งการเรียนรู้เพื่อสร้างทัศนคติเชิงบวกต่อบุคคลพิการทางสายตาของนิทรรศการบทเรียนในความมืด. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะนิเทศศาสตร์และนวัตกรรมการจัดการ, สถาบันบัณฑิต พัฒนบริหารศาสตร์.
Edmonds, L. (2005). Disabled People and Development. Poverty and social development Papers No.12. June 2005. Asian Development Bank.
Hodge, H. (1998). A semiotic analysis of the Australian Museum’s Indigenous Australians: Australia’s First Peoples Exhibition. University of Western Sydney.
Johns, C. (2000). Becoming a Reflective Practitioner. London: Blackwell Science.
Mezirow, J. (1991). Transformative Dimensions of Adult Learning. San Francisco: Jossey-Bass.
Mezirow, J. and others. (1990). Fostering Critical Reflection in Adulthood a Guide to Transformative and Emancipatory Learning. San Francisco: Jossey-Bass A Wiley Company.
Sawyer, B. and others. (2002). Adult museum programs, designing meaningful experiences. Rowman Altamira.
Wong, F. K., Loke, A. Y., Wong, M., Tse, H., Kan, E., and Kember, D. (1997). An Action Research Study into the Development of Nurses as Reflective Practitioners. Journal of Nursing Education. 36(10): 476-481.