การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายด้านสาธารณสุขกับคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของประชาชนระดับจังหวัด

Main Article Content

พรรณิภา อนุรักษากรกุล
สุวิมล เฮงพัฒนา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ วิเคราะห์ผลของการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายด้านสาธารณสุขต่อคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของประชาชนระดับจังหวัด โดยรายจ่ายด้านสาธารณสุขประกอบด้วย งบประมาณรายจ่ายของกระทรวงสาธารณสุข และงบประมาณรายจ่ายของสำนักงานหลักประกันสุขภาพระดับจังหวัด ปีงบประมาณ 2552-2558 ส่วนดัชนีคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ ประกอบด้วย ร้อยละของประชากรที่พิการ ร้อยละของประชากรที่เจ็บป่วยที่เป็นผู้ป่วยใน ร้อยละของทารกแรกเกิดที่มีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ และร้อยละของคะแนนสุขภาพจิต หน่วยที่ใช้ในการวิเคราะห์ คือ ระดับจังหวัด (Provincial level) และประมาณค่าด้วยวิธีกำลังสองน้อยที่สุดแบบทั่วไปที่เป็นไปได้ (Feasible Generalized Least Squares: FGLS) ผลการวิจัยพบว่า การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายด้านสาธารณสุข ส่งผลทางลบต่อร้อยละของประชาชนผู้พิการและทารกแรกเกิดที่มีนํ้าหนักตํ่ากว่าเกณฑ์ และส่งผลทางบวกคะแนนสุขภาพจิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 99 และระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 90 ตามลำดับ แสดงว่าเครื่องมือของรัฐคืองบประมาณรายจ่าย ด้านสาธารณสุขมีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของประชาชนอย่างมีนัยสำคัญ ดังนั้นการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายควรมีการพิจารณาปัจจัยที่มีผลกระทบดังกล่าวข้างต้นนอกจากการใช้เกณฑ์การจัดสรรงบประมาณแบบเดิม ๆ คือ จำนวนประชากร ผลิตภัณฑ์มวลรวมรายจังหวัด และรายได้เฉลี่ยของครัวเรือน ทั้งนี้เพื่อให้สอดคล้องกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในแต่ละจังหวัด และให้ประชาชนได้รับบริการสาธารณสุขที่มีมาตรฐานอย่างเท่าเทียมกัน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เจตน์ ดิษฐอุดม. (2554). ผลลัพธ์ของการใช้จ่ายภาครัฐที่มีต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนในจังหวัด. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์, บัณฑิตวิทยาลัย, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประเวช ตันติพิพัฒนสกุล. (2552). วิเคราะห์สุขภาพจิตผ่านข่าว. เข้าถึงได้จาก https://www.ipsr.mahidol.ac.th/ipsrbeta/FileUpload/PDF/Report-File-369.pdf

ระพีพรรณ คำหอม. (2549). สวัสดิการสังคมกับสังคมไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. (2548). รายงานประจำปี 2548. เข้าถึงได้จาก https://kb.hsri.or.th/dspace/bitstream/handle/11228/2665/hsri-annual-2548.pdf?sequence=2&isAllowed=y

สำนักงานคณะกรรมการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ข้อมูลผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ. เข้าถึงได้จาก https://www.nesdb.go.th/main.php?filename=qgdp_page

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ฐานข้อมูลและตัวชี้วัดภาวะสังคม. เข้าถึงได้จาก https://social.nesdb.go.th/social/

สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง. (2555). การศึกษาภาระทางการคลังจากการให้สวัสดิการทางสังคมของรัฐบาล ในกรณีศึกษาโครงการประกันสังคมและโครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า. เข้าถึงได้จาก https://www2.fpo.go.th/e_research/pdf/research_project_3_2_4(2551).pdf

สำนักงบประมาณ. (2560). งบประมาณโดยสังเขปประจำปีงบประมาณ 2560. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงบประมาณ. (2560). ภาระงบประมาณรายจ่ายสำหรับระบบการบริการสุขภาพ. เข้าถึงได้จาก https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parbudget/ewt_dl_link.php?nid=478

Baltagi, B.H., et al. (2007). Stata statistical software release 10 longitudinal/panel data. Texas: College Station.

Martinez-Vazquez, J. (2013). Coping with rising inequality in Asia: How effective are fiscal policies. Retrieved from https://www.mitpressjournals.org/doi/abs/10.1162/ASEP_a_00232

Nixon, J., & Ulmann, P. (2006). The relationship between health care expenditure and health outcomes: Evidence and caveats for causal link. European Journal of Health Economics, 7(1), 7-18.

OECD. (2010). OECD Better Life Index. Retrieved from https://www.oecd.org2statistics/datalab/bli.htm

Olson, M. E., Diekema, D., Elliott, B. A., & Renier, C. M. (2010). Impact of income and income inequality on infant health outcomes in the United States. Pediatrics, 126(6), 1165-1173.

Polackova, H. (1998). Contingent government liabilities: A hidden risk for fiscal stability. United States: World Bank Publications.

Skoufias, E., & Olivieri, S. (2013). Geographic disparities in well being and fiscal expenditures in Thailand: 2000 vs 2009. Journal of the Asia Pacific Economy, 18(3), 359-381.

Stiglitz, J. (2000). Economics of the public sector. New York: Norton and Company.

Takahashi. (1979). Quality of life in Thailand: A socio-economic analysis. Bangkok: Asian Institute of Technology (AIT).

Thumaier, K., & Lindaman, K. (1999). Elusive Nexus: Basic Needs and Fiscal Decentralization. Retrieved from https://www.eolss.net/Sample-Chapters/C14/E1-34-05-05.pdf