ลักษณะเด่นและพลวัตของเทศกาลกินเจ โรงเจบ้านหมู่ ตำบลสาวชะโงก อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา ในบริบทสังคมไทยร่วมสมัย

Main Article Content

ชลธิชา นิสัยสัตย์
วัชรี ปั้นนิยม

บทคัดย่อ

โรงเจบ้านหมู่ ตำบลสาวชะโงก อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นโรงเจ เก่าแก่แห่งหนึ่งของฉะเชิงเทรา มีประเพณีถือศีลกินเจเป็นเทศกาลประจำปีที่สืบทอดกัน ในหมู่คนไทยเชื้อสายจีนซึ่งอพยพมาตั้ง ถิ่นฐานในตำบลสาวชะโงกเมื่อร้อยปีที่ผ่านมา ผู้วิจัยสนใจวิเคราะห์ลักษณะเด่นของเทศกาลกินเจ โรงเจตลาดบ้านหมู่ ตำบลสาวชะโงก และพลวัต ที่เกิดขึ้นในเทศกาลกินเจ ณ โรงเจแห่งนี้ ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะเด่นของประเพณีกินเจ โรงเจตลาดบ้านหมู่ อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา คือ การยึดถือและปฏิบัติตามขนบธรรมเนียมและพิธีกรรมการกินเจแบบดั้งเดิม มุ่งเน้นการถือศีลปฏิบัติธรรมอันเป็นหัวใจหลักของการกินเจในช่วงเดือน 9 ของชาวจีนแต่โบราณ นอกจากนี้ยังมีลักษณะเด่นในด้านการออกโรงทานตลอดเวลา 9 วัน อาหารเจที่มีชื่อเสียงมากที่สุด คือ เต้ากัว ซึ่งเป็นอาหารจีนโบราณของชุมชนสาวชะโงก ปัจจุบัน เนื่องจากบริบทสังคมเปลี่ยนแปลงไปทำให้เกิดพลวัตในประเพณีกินเจ จำแนกได้ 3 ลักษณะ คือ พลวัตด้านรูปแบบของพิธีกินเจ พลวัตด้านองค์ประกอบของการจัดประเพณีกินเจ และพลวัตด้านผู้ร่วมพิธีกรรม 

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เกตมาตุ ดวงมณี. (2558, กรกฎาคม-ธันวาคม). ความเหมือนและแตกต่างของพิธีกรรมในเทศกาลกินเจของศาลเจ้าจีนในจังหวัดตรัง. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 10(2), 107-122.

เจษฎา นิลสงวนเดชะ. (2557). ตำนานพระกิวหองไต่เต่กับความเชื่อในสังคมไทย. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 34(2), 63-80.

ดนัย ไชยโยธา. (2538). ลัทธิ ศาสนา และระบบความเชื่อกับประเพณีนิยมในท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

ถาวร สิกขโกศล. (2557). เทศกาลจีนและการเซ่นไหว้. กรุงเทพฯ: มติชน.

ปิยะพงษ์ ทับทิมทอง. (2554). ประเพณีการกินเจของชาวภูเก็ต: กรณีศึกษาศาลเจ้าจุ้ยตุ่ยเต้าโบ้เก้ง. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาไทยคดีศึกษา, คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

เรือนแก้ว ภัทรานุประวัติ. (2552, กรกฎาคม-กันยายน). เทศกาลและพิธีกรรมสำคัญของศาลเจ้าจีนในจังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 29(3), 113-138.

วิรัตน์ แก้วแทน. (2537). การศึกษาประเพณีกินเจของชาวไทยเชื้อสายจีนในอำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง. ปริญญานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาไทยคดีศึกษา, คณะมนุษยศาสตร์, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สมศักดิ์ คล้ายสังข์. (2549). ยุทธศาสตร์การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมย่านเยาวราช ศึกษากรณี: เทศกาลกินเจ. กรุงเทพฯ: ชุดโครงการวิจัยยุทธศาสตร์การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

อรหทัย รุ่งทวีวรนิตย์. (2550). บทบาทของเทศกาลกินเจในสังคมไทย. การศึกษาค้นคว้าอิสระศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาสังคมวิทยาประยุกต์, คณะมนุษยศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.