ความเปลี่ยนแปลงและกระบวนการสร้างประชาธิปไตยในชนบทภาคตะวันออกของประเทศไทย

Main Article Content

บุญเชิด หนูอิ่ม

บทคัดย่อ

การศึกษาความเปลี่ยนแปลงและกระบวนการสร้างประชาธิปไตยในชนบทภาคตะวันออกของประเทศ มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และศึกษากระบวนการการสร้างประชาธิปไตยในชนบท โดยศึกษาผ่านมุมมองทางประวัติศาสตร์ชุมชน พื้นที่ที่ใช้ศึกษาจำนวน 3 พื้นที่ ซึ่งเป็นตัวแทนของชุมชนชนบทในเขตต่าง ๆ ผลการศึกษาพบว่า ในกระบวนการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตเกิดการเปลี่ยนจากสังคมเกษตรกรรมสู่สังคมผู้ประกอบการที่ผลิตสู่ตลาดโดยตรง มีสถาบันทางสังคมทั้งที่มีรูปแบบเป็นทางการและไม่เป็นทางการ การเคลื่อนไหวของประชาธิปไตยในชุมชนมีสองรูปแบบ คือ ประชาธิปไตยจากบนสู่ล่าง และประชาธิปไตยจากล่างสู่บน โดยเกิดจากการรวมตัวของเครือข่ายและชาวบ้านต่อรองอยู่กับอำนาจที่เป็นทางการ เพื่อปรับความสัมพันธ์ทางสังคมใหม่ การสร้างตัวตนทางเศรษฐกิจ การเมือง และสังคม ผ่านการต่อรองหลายรูปแบบ ในด้านโครงสร้างทางอารมณ์ความรู้สึกของผู้คนและด้านมิติทางเศรษฐกิจ ชาวบ้านต่างมีวิธีคิดและความรู้สึกเชิงการค้า กล่าวคือ การคำนึงถึงการแสวงหากำไรและความมั่นคั่งในชีวิต ด้านมิติทางการเมือง การเลือกตั้งหมายถึง หลักประกันในเชิงนโยบายที่คาดว่าตนเองจะได้รับโอกาสในการประกอบการทางเศรษฐกิจ การแสดงตัวตนผ่านพื้นที่สาธารณะ กระบวนการประชาธิปไตยจึงหมายถึง การเปิดโอกาสให้ผู้คนในสังคมสามารถเข้ามาแสดงความคิดเห็น ท้าทาย ต่อรองเข้ามามีส่วนร่วม ตรวจสอบการใช้อำนาจ และแสดงตัวตนทางสังคมได้อย่างมีอิสระเพื่อสร้างโอกาสในการดำเนินชีวิตประจำวัน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2553). การเป็นสมัยใหม่กับแนวคิดชุมชน. กรุงเทพฯ: สร้างสรรค์.

ฉัตรทิพย์ นาถสุภา และคณะ. (2541). ทฤษฎีและแนวคิดเศรษฐกิจชุมชนชาวนา. กรุงเทพฯ: โครงการวิถีพระสงฆ์.

ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์, จรูญ หยูทอง และบุญเลิศ จันทระ. (2560). ความเปลี่ยนแปลงและกระบวนการสร้างประชาธิปไตยที่ชุมชนบ้านใต้. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 30(1),185-216.

นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2552). รากหญ้าสร้างบ้าน ชนชั้นกลางสร้างเมือง. กรุงเทพฯ: มติชน.

เนติกา เอื้อธรรมาภิมุข. (2561). เส้นทางประชาธิปไตยในสังคมชนบท. กรุงเทพฯ: วิทยาลัยศาลรัฐธรรมนูญ สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ.

ผาสุก พงษ์ไพจิตร และคณะ. (2545). วิถีชีวิต วิถีสู้: ขบวนการประชาชนร่วมสมัย. เชียงใหม่: ตรัสวิน.

ยศ สันตสมบัติ. (2546). พลวัตและความยืดหยุ่นของสังคมชาวนา: เศรษฐกิจชุมชนภาคเหนือและการปรับกระบวนทัศน์ว่าด้วยชุมชนในประเทศโลกที่สาม. กรุงเทพฯ: โครงการเศรษฐกิจชุมชนหมู่บ้านไทย.

สกฤติ อิสริยานนท์, ชัยณรงค์ เครือนวน และเมทินา อิสริยานนท์. (2561). ความเป็นประชาธิปไตยในชุมชนชนบทของไทย: ศึกษาชุมชนในแถบลุ่มแม่น้ำบางปะกง. วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา. 6(1), 16-39.

สมชาย ปรีชาศิลปะกุล, ทินกฤต นุตวงษ์ และปรีญาวัลย์ ใจปินตา. (2559). ความเปลี่ยนแปลงและกระบวนการสร้างประชาธิปไตยในชนบทกรณีภาคเหนือตอนบน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

สุริชัย หวันแก้ว. (2547). เผชิญโลกภิวัฒน์ทางวัฒนธรรม: นโยบายวัฒนธรรมบริบทใหม่. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาการพัฒนาสังคม คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุริชัย หวันแก้ว. (2550). คนชายขอบ จากความคิดสู่ความจริง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อภิชาต สถินิรมัย และคณะ. (2553). การเมืองภาคประชาชน. กรุงเทพฯ: วิภาษา.

อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์ และคณะ. (2558). “ความเปลี่ยนแปลง “ชนบท” ในสังคมไทย: ประชาธิปไตยบนความเคลื่อนไหว.” ใน รวมบทความประกอบการนำเสนอผลงานชุดโครงการวิจัย กรุงเทพฯ: กองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

อมรา พงศาพิชญ์ และปรีชา คุวินทร์พันธุ์. (2543). ระบบอุปถัมภ์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อเนก เหล่าธรรมทัศน์. (2552). สองนคราประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: คบไฟ.

Appadurai, A. (1996). Modernity at large: Cultural dimensions of globalization. Menneapolis and London: University of Mennesota Press.

Boonbongkarn, S. (1996). Elections and democratization in Thailand. Cambridge: Cambridge University.

Critchley, S. (2007). The ethnics of deconstruction: Derrida and lvinas. Delhi: Narendra Prakash Jain.

Dale, G. (2010). Karl Polanyi: The limits of the market. Cambridge: Polity Press.

Giddens, A. (2008). The third way: The renewal of social democracy. Cambridge: Polity Press.

Harvey, M., Ramlogan, R., & Randles, S. (Eds.). (2007). Karl Polanyi: New perspectives on the place of economies in the society. Manchester: Manchester University.

Kerkvliet, B. J. (2009). Every politics in peasant society (and ours). The Journal of Peasant Studies, 36(1), 227-243.

LeGerfo, J. (1996). Attitudes towards democracy among Bangkok and rural northern Thais: The great divide. Asian Survey, 36(9), 904-923.

Missingham, B. D. (2003). The assembly of the poor in Thailand: From local struggle to national protest movement. Chiang Mai: Silkworm Books.

Murray, D. (1996). The 1995 National Elections in Thailand: A step backward for democracy?. Asian Survey, 36(4), 361-375.

Nagel, T. (1987). Moral conflict & political legitimacy. Philosophy & Public Affairs, 16(3), 215-240.

Pongsawat, P. (2007). Middle-class ironic electoral cultural practices in Thailand: Observing the 2005 national nssembly election and its aftermath in election as popular culture in Asia. New York: Routledge.

Rawl, J. (1999). A theory of justice: The idea of public reason. USA: Belknap Press.

Shilling, C., & Mellor, P. A. (2001). The sociological ambition. London: Sage.

Walker, A. (2008). The rural constitution and everyday politics of elections in Northern Thailand. Journal of Contemporary Southeast Asia, 38(1), 84-105.