กลวิธีการแปลคำศัพท์ทางวัฒนธรรมจากภาษาจีนเป็นภาษาไทยในเรื่อง ร้านน้ำชา บทละครพูด 3 องก์ ของเหลาเส่อ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษากลวิธีการแปลคำศัพท์ทางวัฒนธรรมจากภาษาจีนเป็นภาษาไทยในบทละครพูด เรื่อง ร้านน้ำชา บทละครพูด 3 องก์ (《茶馆》) ของเหลาเส่อ (老舍) โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระราชนิพนธ์แปลเป็นฉบับภาษาไทย การแปลคำศัพท์ทางวัฒนธรรมในบทละครพูดนี้ได้สะท้อนการใช้กลยุทธ์การแปลภาษาข้ามวัฒนธรรมที่มุ่งรักษาอัตลักษณ์ของภาษาต้นฉบับและการถ่ายทอดความหมายรวมถึงอรรถรสทางภาษา โดยใช้วิธีการแปลตามเป้าประสงค์ ดังนี้ การใช้วิธีการทับศัพท์ในชื่อตัวละคร ส่วนชื่อสถานที่และชื่อสิ่งของมักใช้วิธีการทับศัพท์ควบคู่กับการเพิ่มคำอธิบายในวงเล็บ การสร้างสีสันภาษาแปล โดยการใช้คำยืมภาษาต่างประเทศและคำศัพท์ที่ผู้อ่านคุ้นชิน ตลอดจนการใช้คำเรียกขานตามวัฒนธรรมของภาษาไทยเพื่อให้ผู้อ่านไม่รู้สึกแปลกแยก กรณีที่ไม่ปรากฏคำศัพท์และสำนวนในวัฒนธรรมไทยมักใช้การแปลความหมายกว้างเป็นความหมายแคบ ซึ่งทำให้ความหมายเจาะจงและชัดเจน การใช้สำนวนโวหารภาษาไทยในการแปลเพื่อสื่อความหมายและรสภาษาที่งดงาม และการแปลความหมายตามรูปแบบภาษาต้นฉบับ รวมถึงการใช้วิธีการอธิบายความหมายแฝงเป็นความหมายโจ่งแจ้งทำให้ความหมายแจ่มชัดและเป็นรูปธรรม
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. (2559). องค์ความรู้ เรื่อง หลักการเขียนคำกล่าวถวายพระพรชัยมงคลและคำกราบบังคมทูล ในโอกาสต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของประธานวุฒิสภาและรองประธานวุฒิสภา หรือประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติและรองประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติของสำนักงานประธานวุฒิสภา. https://www.senate.go.th/assets/portals/49/files/handbook/km60/km7-60.pdf
ทิพา เทพอัครพงศ์. (2549). การแปลเบื้องต้น. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เธียรชัย เอี่ยมวรเมธ. (2553). พจนานุกรมจีน-ไทย. รวมสาส์น (1977).
ปรีชา สุขเกษม. (2544). สัตว์ในสำนวนไทย สิ่งชี้บ่งวัฒนธรรมความคิดของคนไทย. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันราชภัฏเทพสตรี.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ. ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์.
เมสินีย์ ชอุ่มผล. (2561, 19 กันยายน). แม่ค้าเร่ขายของเล่นเด็กกระดาษ. http://www. Muangboranjournal.com/post/pong-pang
วรรณา แสงอร่ามเรือง. (2542). ทฤษฎีและหลักการแปล. โครงการตำราคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศศี จันทร์ประพันธ์. (2545). ปัญหาที่เกิดจากความแตกต่างระหว่างภาษาไทยกับภาษาอังกฤษในบริบทของการแปล: ตัวอย่างจากการสอนแปลไทย-อังกฤษ. วารสารภาษาและภาษาศาสตร์, 20(2), 22-34.
สุพรรณี ปิ่นมณี. (2549). การแปลขั้นสูง. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เหลาเส่อ. (2558). ร้านน้ำชา บทละครพูด 3 องก์. สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (ผู้แปล). นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
อัญชลี สิงห์น้อย. (2553). กลวิธีการแปลหน่วยสร้างประโยคเน้นส่วน. วารสารมหาวิทยาลัยนเรศวร, 18(3), 65-79.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2540). ภาษาในสังคมไทย. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Aixinjueluo, Y. (2005). 老北京与满族 [Old Beijing and Manchu]. Xueyuan Press.
Baker, M. (1992). In other words. Routledge.
Barnwell, K. (1980). Introduction to semantics and translation. Summer Institute of Linguistics.
Cihai Editorial Committee. (1979). 辞海 [Cihai]. Shanghai Lexicographical Publishing House.
Deng, Sh. (1982). 老舍近十年的话剧创作 [Lao She’s nearly ten years of artistic drama creation]. In 老舍的话剧艺术 [Lao She’s drama art] (pp. 537-578). Culture & Art Pubilishing House.
Department of Modern and Contemporary Literature, CCRTU. (1988). 茶馆选自中国当代文学作品 [Teahouse selected works of contemporary Chinese literature]. Central Radio & TV University press.
Economic and Commercial Office of the Chinese Consulate General in Mandalay. (2005, October 18). 缅甸的“乌龟石”-玛瑙原石 [Burma’s “Turtle Stone” agate rough]. https://www.mfa.gov.cn/ce/cgmandalay/chn/mbly/MDXB/t217301.htm
Handian. (2004). 夹袍 [Jiapao]. https://www.zdic.net/hans/%E5%A4% BE%E8%A2%8D
Hodson, J. (2014). Dialect in film and literature. Palgrave Macmillan.
Hu, M. (2004). 汉语礼仪用语及其文化内涵 [Chinese etiquette and cultural connotation]. Shanghai Lexicographical Publishing House.
Huaren Baike Editorial Board. (1998). 烂肉面 [Meat noodles]. https://www.its fun.com. tw/%E7%88%9B%E8%82%89%E9%9D%A2/wiki-1736811-6731211
Institute of Linguistics, CASS. (2007). 现代汉语词典 [The contemporary Chinese dictionary]. The Commercial Press.
Lao She. (1984). 出口成章 [An outstanding eloquence]. People’s Literature Publishing House.
Larson, M. (1998). Meaning-based translation: A guide to cross-language equivalence. University Press of America.
Meiri Toutiao. (2019, June. 3). 北京話里的‘孫子’有幾個意思 ? [What is the meaning of “grandson” in Beijing dialect?]. https://kknews.cc/zhsg/culture/r5korro.html
Meiri Toutiao. (2019, November 18). 文财神范蠡，从政经商比胡雪岩高明! 陶朱之富 [Fan Li god of wealth: Tao Zhu]. https://kknews.cc/history/ 3qa99j3.html
Newmark, P. (1988). A textbook of translation. Prentice Hall.
Nida, E. A. (1964). Linguistics and ethnology in translation problems. In D. Hymes (Ed.), Language in culture and society: A reader in linguistics and anthropology. Harper & Row.
Qianpian Guoxue. (2021). 陶朱 [Tao Zhu]. https://cidian.qianp.com/ci/
The Commercial Editorial Board. (1988). 辞源(修订本) [Ciyuan] (Revised edition). The commercial Press.
Wang, T., Luan, Z., Chang, X., & Bao, K. (1992). 中国成语大辞典 [Dictionary of Chinese Idioms]. Shanghai Lexicographical Publishing House.
Wu, P. (2012). 对外汉语教学中的文化词语 [Cultural words in teaching Chinese as a foreign language]. Beijing World Publishing Corporation.
Ye, D., Wu, B., Wang, W., Li, Y., Qin, J., & Chen, Q. (1992). 中国风俗词典 [Dictionary of Chinese customs]. Shanghai Lexicographical Publishing House.
Yi, L. (2020). 王佐良: 一个真正意义的文化人 [Wang Zuolian: A cultural person]. http://www.cctss.org/article/headlines/6028
