การสำรวจองค์ความรู้ทรัพยากรวัฒนธรรม ชุมชนบ้านมาบหม้อ ตำบลบ้านปึก อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจองค์ความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรวัฒนธรรมของชุมชนบ้านมาบหม้อ ตำบลบ้านปึก อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี 2) ประเมินคุณค่าความสำคัญของทรัพยากรวัฒนธรรมของชุมชนบ้านมาบหม้อเพื่อนำไปสู่การจัดการความรู้ คณะผู้วิจัยเลือกใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพซึ่งประกอบด้วย การศึกษาเอกสาร การลงภาคสนามโดยมีการสนทนากลุ่มควบคู่กับการใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลที่เป็นบุคคลในพื้นที่ชุมชนบ้านมาบหม้อ ได้แก่ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชุมชน และประชาชน ในพื้นที่วิจัย โดยเลือกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลเป็นแบบก้อนหิมะหรือแบบลูกโซ่ การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการใช้แบบการวิเคราะห์คุณค่าทรัพยากรวัฒนธรรมในการเก็บข้อมูลผลการสำรวจทรัพยากรวัฒนธรรมของชุมชนบ้านมาบหม้อพบทรัพยากรด้านวัฒนธรรมที่หลากหลายและสามารถจำแนกเป็นกลุ่มประเภทวัฒนธรรมได้ 2 ประเภท ได้แก่ ทรัพยากรวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ได้แก่ การละเล่น งานประเพณี เทศกาลต่าง ๆ และทรัพยากรวัฒนธรรมที่จับต้องได้ ได้แก่ การทำแป้งท้าวยายม่อม ผ้าทอมือ อาหารพื้นบ้าน วัดใหม่เกตุงาม และเรือนพิพิธภัณฑ์ผ้าทอมือยายหง่วน ยายไอ๊ จากการวิเคราะห์พบว่า ทรัพยากรวัฒนธรรมเหล่านี้มีคุณค่า 4 ด้าน ได้แก่ เชิงเศรษฐกิจ เชิงหน้าที่ใช้สอย เชิงการศึกษา และเชิงสังคม องค์ความรู้จากงานวิจัยชิ้นนี้สามารถนำไปเป็นแนวทางการจัดการความรู้ พัฒนาปรับปรุงให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมตลอดจนนำไปใช้ประโยชน์ทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมต่อไป