การจัดการทรัพยากรทางวัฒนธรรมเชิงมานุษยวิทยาผ่านการสื่อสารวัฒนธรรมชุมชน เมืองโบราณเวียงลอ จังหวัดพะเยา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอผลการใช้ระเบียบวิธีวิจัยทางมานุษยวิทยาในการสำรวจและวิเคราะห์ทรัพยากรทางวัฒนธรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์ของชุมชนเมืองโบราณเวียงลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา โดยใช้วิธีวิจัยภาคสนามเชิงชาติพันธุ์วรรณนาและการประเมินชุมชนแบบเร่งด่วน (RECAP) การจัดการทรัพยากร ทางวัฒนธรรมเชิงมานุษยวิทยาในงานวิจัยนี้มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การเก็บข้อมูลจนถึงการวางแผนและออกแบบการจัดการ โดยอาศัยกรอบแนวคิดของสายันต์ ไพรชาญจิตร์ (2547) ที่ครอบคลุมตั้งแต่การสร้างองค์ความรู้ การประเมินคุณค่า การสงวน การเผยแพร่ ไปจนถึงการฟื้นฟูและสร้างใหม่ของทรัพยากรวัฒนธรรม นอกจากนี้ ยังประยุกต์ใช้แผนที่วัฒนธรรมและเทคโนโลยีความจริงเสริม (AR) เป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดและส่งเสริมการเรียนรู้วัฒนธรรม ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงศักยภาพของชุมชนในการจัดการทรัพยากรทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจ ผ่านการจัดตั้งวิสาหกิจชุมชน “กลุ่มเวียงลอคราฟท์” และ “กลุ่มท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเมืองโบราณเวียงลอ” บทความนี้เน้นย้ำความสำคัญของการจัดการทรัพยากรวัฒนธรรมเชิงมานุษยวิทยาที่ตอบสนองต่อบริบทชุมชน และสอดคล้องกับความต้องการของท้องถิ่น
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กษิรา ภิวงศ์กูร และวรัญญา พรหมสาขา ณ สกลนคร. (2566). การเสริมสร้างศักยภาพร่วมกันของคนสามวัยในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และช่องทางการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชนเพื่อรองรับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเมืองโบราณเวียงลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา. [รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์, คณิศร เต็งรัง, ราตรี ปิ่นแก้ว และวรัญญา เพ็ชรคง. (2544). วิถีชุมชน: คู่มือการเรียนรู้ ที่ทำให้ชุมชนง่าย ได้ผลและสนุก. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
ชาญคณิต อาวรณ์. (2560). การศึกษามรดกศิลปกรรมในเมืองโบราณเวียงลอ: รูปแบบศิลปะและข้อสันนิษฐานรูปแบบโบราณสถาน. [รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์]. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
ดุจฤดี คงสุวรรณ์. (2563). การจัดการทุนชุมชนเวียงลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา เพื่อความยั่งยืนของชุมชนตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี. [รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
ดุจฤดี คงสุวรรณ์. (2567). การจัดการทุนทางวัฒนธรรมจากอัตลักษณ์ชุมชนเมืองโบราณเวียงลอ จังหวัดพะเยา ผ่านแผนที่วัฒนธรรม. [รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์]. สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
ดุจฤดี คงสุวรรณ์, กษิรา ภิวงศ์กูร และวรัญญา พรหมสาขา ณ สกลนคร. (2568). การจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม: ประเพณีสิบสองเดือน เมืองโบราณเวียงลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก. [รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์]. สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
ดุจฤดี คงสุวรรณ์, ปทุมพร แก้วคำ และกษิรา ภิวงศ์กูร. (2566). การจัดการท่องเที่ยวบนฐานทรัพยากรทางวัฒนธรรมเมืองโบราณเวียงลอ จังหวัดพะเยา ด้วยศักยภาพ “พฤฒพลัง” และกระบวนการมีส่วนร่วมของ “คนสามวัย” เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน. [รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์]. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.
ทีมพัฒนาระบบสารสนเทศด้านวัฒนธรรมและแผนที่วัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี. (2565). คู่มือการนำข้อมูลด้านวัฒนธรรมเข้าระบบฐานข้อมูลด้านวัฒนธรรมและแผนที่วัฒนธรรม.
ธนิก เลิศชาญฤทธิ์. (2554). การจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
ปทุมพร แก้วคำ, ดุจฤดี คงสุวรรณ์ และวรัญญา พรหมสาขา ณ สกลนคร. (2566). การเสริมสร้างศักยภาพพฤฒพลังในเมืองโบราณเวียงลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา เพื่อการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมแบบมีส่วนร่วม โดยคนสามวัย. [รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์]. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.
รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์. (2546). ทุนวัฒนธรรม: วัฒนธรรมในระบบทุนนิยมโลก. มติชน.
สร้อยสุรีย์ ศรีเมือง และชาวบ้านเวียงลอ. (2559). ขุนเขาและสายน้ำ กับการสร้างบ้านแปงเมืองเวียงลอ. https://lek-prapai.org/home/view.php?id=542.
สายันต์ ไพรชาญจิตร์. (2547). การฟื้นฟูพลังชุมชนด้วยการจัดการทรัพยากรทางโบราณคดีและพิพิธภัณฑ์: แนวคิด วิธีการและประสบการณ์จากจังหวัดน่าน. โครงการเสริมสร้างการเรียนรู้เพื่อชุมชนเป็นสุข (สรส) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการเสริมสร้างสุขภาพ (สสส).
สิริพัฒน์ บุญใหญ่. (2558). แนวทางการพัฒนาเมืองโบราณเวียงลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
สิริพร สมบูรณ์บูรณะ. (2538). วัฒนธรรมบริโภคนิยม: แนวคิดและการวิเคราะห์. ศูนย์วิจัยและผลิตตำรามหาวิทยาลัยเกริก.
อธิชา ชูสุทธิ์. (2564). นวัตกรรมเชิงศิลป์ วัฒนธรรม และมานุษยวิทยา. https://social.nia.or.th/2021/article0018/