การส่งเสริมสิทธิมนุษยชนผ่านมุมมองพระพุทธศาสนา: ทางเลือกแห่งการอยู่ร่วมอย่างสันติ

Main Article Content

พระเจริญพงษ์ วิชัย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้นำเสนอการวิเคราะห์สถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยผ่านมุมมองของหลักพุทธธรรม พร้อมทั้งเสนอแนวทางใหม่ในการส่งเสริมสิทธิมนุษยชนที่สอดคล้องกับบริบททางวัฒนธรรมไทย โดยสำรวจประเด็นการละเมิดสิทธิในหลายมิติ เช่น สิทธิในชีวิต เสรีภาพในการแสดงออก สิทธิของกลุ่มเปราะบาง เช่น ผู้หญิง เด็ก LGBTQ+ กลุ่มชาติพันธุ์ แรงงานข้ามชาติ ในขณะเดียวกัน บทความนี้ได้นำหลักธรรม
ในพระพุทธศาสนา เช่น ศีล 5 พรหมวิหาร 4 สังคหวัตถุ 4 หลักกรรม อปริหานิยธรรม ทศพิธราชธรรม และคำสอนเรื่องความเสมอภาคมาวิเคราะห์และเชื่อมโยงกับแนวคิดสิทธิมนุษยชนสมัยใหม่ โดยชี้ให้เห็นว่า คำสอนเหล่านี้สามารถส่งเสริมจิตสำนึกเรื่องสิทธิ หน้าที่และการอยู่ร่วมอย่างสันติในสังคมได้อย่างสันติ หลักการไม่เบียดเบียน เมตตา กรุณา และการเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ในพระพุทธศาสนาช่วยเสริมความเข้าใจเชิงจริยธรรมและจิตวิญญาณของสิทธิมนุษยชน การบูรณาการหลักธรรมพุทธกับแนวคิดสิทธิมนุษยชนจึงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกับบริบทไทย โดยเฉพาะในการแก้ปัญหาความรุนแรง ความเหลื่อมล้ำ และการเลือกปฏิบัติในสังคม แนวทางนี้สามารถส่งเสริมทั้งการพัฒนาจิตใจในระดับบุคคล และการพัฒนานโยบายในระดับโครงสร้าง นำไปสู่การสร้างสังคมที่ยุติธรรม มีความกรุณา และสงบสุขอย่างแท้จริง

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จรัญ โฆษณานันท์. (2528). กฎหมายกับสิทธิเสรีภาพในสังคมไทย เส้นขนานจาก... 2475 ถึงปัจจุบัน.

กลุ่มประสานงานศาสนาเพื่อสังคม (กศส).

จักรวาล เหมือนแจ่ม. (2568). แนวคิดว่าด้วยความเสมอภาค วิเคราะห์ในเชิงปรัชญาทางการเมืองตะวันตกและตามแนวพุทธ. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 7(3), 105-118. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/AJPP/article/view/4763

ณัฐนิดา จบศรี. (2568). แนวโน้มสถาบันครอบครัวไทยในกระแสนิยมใหม่ของความหลากหลายทางเพศ. วารสารรามคำแหง ฉบับรัฐประศาสนศาสตร์, 8(1), 83-111. https://so16.tci-thaijo.org/index.php/RJPA/article/view/1404

ฉัตรชัย เนื่องพิมพ์, ธีรัตม์ แสงแก้ว และธเนศ ปานหัวไผ่. (2565). การประยุกต์แนวคิดภูเขาแห่งวิถีพุทธธรรมของพุทธทาสภิกขุเพื่อจัดการความขัดแย้งในสังคมออนไลน์. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 30(3), 115-133. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husojournal/article/view/259067

ดาวรถา วีระพันธ์ และชญาภา บาลไธสง. (2558). การพัฒนาแอนิเมชัน เรื่อง ความรู้เกี่ยวกับการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์สำหรับเยาวชน. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 10(1), 40-48. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/vrurdistjournal/article/view/33424

ธนกฤต โพธิ์เงิน, วิทยา สุจริตธนารักษ์ และนิกรณ์ โปธาฤทธิ์. (2566). การลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลื้อ ในอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา. วารสารมณีเชษฐาราม, 5(6), 481-497. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JMCR/article/view/3758

พัชรีญา ฟองจันตา และเพ็ญภัค รัตนคำฟู. (2568). พลังสื่อ : บทบาทสื่อสารมวลชนต่อการพัฒนาการเมืองท้องถิ่น. วารสารวิจัยและวิชาการบวรพัฒน์, 3(1), 1-12. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/rabij/article/view/1178

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539ก). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ 13 พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ มหาราหุโลวาทสูตร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539ข). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ 13 พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ วาเสฏฐสูตร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539ค). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ 23 พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปหาราทสูตร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539ง). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ 7 พระวินัยปิฎก จูฬวรรค มหาสมุทเทอัฏฐัจฉริยะ. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539จ). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ 22 พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมอิทธิปาทสูตร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539ฉ). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ 7 พระวินัยปิฎก จูฬวรรค ปฐมภาณวาร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539ช). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ 25 พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ธรรมบท ฉัพพัคคิยภิกขุวัตถุ. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Keown, D., (2008). Buddhism and human rights. Oxford University Press.

Loy, D. R. (2008). Money, sex, war, karma: notes for a Buddhist revolution. Wisdom.