อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์แสดงอารมณ์เกลียดของผู้ใช้ภาษาไทยในสื่อสังคมออนไลน์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ประเภทและกระบวนการถ่ายโยงความหมายของอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ที่ใช้แสดงอารมณ์เกลียดในภาษาไทย โดยเก็บข้อมูลจากแพลตฟอร์มออนไลน์ Twitter/X และ Pantip.com จำนวน 1,967 ข้อความ และวิเคราะห์ตามแนวทางภาษาศาสตร์ปริชาน ผลการวิจัยพบอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ 9 ประเภท โดย 3 ประเภทที่มีความถี่สูงสุด ได้แก่ อารมณ์เกลียด คือ วัตถุ อารมณ์เกลียด คือ สิ่งมีชีวิต และอารมณ์เกลียด คือ น้ำ ซึ่งมโนทัศน์ทั้ง 9 ประเภทนี้ สามารถจัดเป็นกลุ่มหลักได้ 4 กลุ่ม คือ กลุ่มพลังงานภายนอก กลุ่มสภาวะภายใน กลุ่มโครงสร้างและการกระทำ และกลุ่มมลทินทางศีลธรรม ผลการวิเคราะห์ชี้ว่า ผู้ใช้ภาษาไทยรับรู้อารมณ์เกลียดว่าเป็นสภาวะที่อันตราย โดยเป็นวัตถุซึ่งสร้างภาระ เป็นสิ่งมีชีวิตที่สามารถเติบโตและกระทำการต่าง ๆ ได้ด้วยตนเอง และเป็นพลังธรรมชาติที่ควบคุมได้ยาก เมื่อเปรียบเทียบกับงานวิจัยอื่นพบว่า อุปลักษณ์แสดงอารมณ์เกลียดมีระบบมโนทัศน์ร่วมกับอุปลักษณ์แสดงอารมณ์ในด้านลบอื่น ๆ แต่มีความโดดเด่นในฐานะอารมณ์ที่จริงจังและหนักหน่วงมากกว่า โดยสรุปงานวิจัยนี้ แสดงให้เห็นว่าอุปลักษณ์ไม่ได้เป็นเพียงโวหารทางภาษา แต่เป็นกลไกสำคัญทางปริชานที่สะท้อนให้เห็นถึงระบบความคิดที่ซับซ้อนของผู้ใช้ภาษาไทยในการสร้างความหมายให้กับอารมณ์เกลียด
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรกนก รัมมะอัตถ์. (2556). การเปรียบเทียบอุปลักษณ์ความรักในเพลงลูกทุ่งกับเพลงไทยสากล. [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
กรกต กลิ่นเดช และณรงค์กรรณ รอดทรัพย์. (2562). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เกี่ยวกับความรักในบทเพลงที่ประพันธ์โดยแก้ว อัจฉริยะกุล. วารสารมังรายสาร, 7(2), 33-44. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/mrsj/article/view/193423
ณรงค์กรรณ รอดทรัพย์. (2557). อุปลักษณ์เกี่ยวกับอารมณ์เบื่อในภาษาไทย. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยทักษิณ ครั้งที่ 24 (หน้า 552-559). มหาวิทยาลัยทักษิณ.
ณรงค์กรรณ รอดทรัพย์. (2561). มโนอุปลักษณ์แสดงอารมณ์โศกเศร้าในนวนิยายไทย. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ปริทัศน์, 6(2), 55-76.
ธนพล เอกพจน์ และวิรัช วงศ์ภินันท์วัฒนา. (2557). อุปลักษณ์ความทุกข์ในภาษาไทย. ใน การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา ครั้งที่ 15 (หน้า 2330-2339). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
นันท์นภัส อยู่ประยงค์. (2553). การศึกษาเปรียบเทียบอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของความสุข ความโกรธ และความเศร้าในภาษาไทยและภาษาอังกฤษ. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี].
ราชบัณฑิตยสภา. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
วุฒินันท์ แก้วจันทร์เกตุ. (2566). ความเครียด: การศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของผู้ใช้ภาษาไทยในทวิตเตอร์. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 23(3), 111-139. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/liberalarts/article/view/264020
ศุภชัย ต๊ะวิชัย. (2549). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์แสดงอารมณ์โกรธในภาษาไทย. [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].
ศุภชัย ต๊ะวิชัย. (2550). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์แสดงอารมณ์โกรธในภาษาไทย. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 29(ฉบับพิเศษ), 209-232. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jasu/article/view/239961
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). American Psychiatric Association Publishing.
Gibbs, R. W., Jr. (2006). Embodiment and cognitive science. Cambridge University Press.
Kövecses, Z. (2000). Metaphor and emotion: language, culture, and body in human feeling. Cambridge University Press.
Kövecses, Z. (2002). Metaphor: a practical introduction. Oxford University Press.
Kövecses, Z. (2004). Metaphor and emotion: language, culture, and body in human feeling. Cambridge University Press.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.
Pragglejaz Group. (2007). MIP: a method for identifying metaphorically used words in discourse. Metaphor and Symbol, 22(1), 1-39. https://doi.org/10.1080/10926480709336752
Rosch, E. H. (1973). On the internal structure of perceptual and semantic categories. In T. E. Moore (Ed.), Cognitive development and the acquisition of language (pp. 111-144). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-505850-6.50010-4
Wierzbicka, A. (1992). Semantics, culture, and cognition: universal Human Concepts in Culture-specific Configurations. Oxford University Press.
