การเล่นเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมสำหรับเด็กปฐมวัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเล่นมีความสำคัญต่อพัฒนาการและการเรียนรู้ตามธรรมชาติของเด็กปฐมวัย หากเด็กไม่มีโอกาสเล่นอย่างเหมาะสมตามวัย อาจมีความเสี่ยงต่อปัญหาการขาดทักษะการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคม ซึ่งจะนำไปสู่ปัญหาทางพฤติกรรมต่าง ๆ ในอนาคต ด้วยเหตุนี้ ผู้นิพนธ์จึงได้รวบรวมข้อมูลสำคัญที่เกี่ยวข้องกับประเด็นดังกล่าวทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ และสรุปเป็นแนวทางที่เหมาะสมในการนำมาใช้พัฒนาทักษะการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมของเด็ก ได้แก่ การตระหนักรู้ตนเอง การจัดการตนเอง การตระหนักรู้สังคม ทักษะสัมพันธภาพ และการตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ ผ่านวิธีการเล่นที่หลากหลายรูปแบบทั้งการเล่นเชิงสัญลักษณ์ การเล่นสร้างสรรค์ การเล่นเกมตามกติกา การเล่นเคลื่อนไหวร่างกาย และการเล่นอิสระ โดยใช้แนวทางเซเฟอร์ที่ประกอบด้วยการจัดลำดับ การกระตุ้นความสนใจ การกำหนดขอบเขต การแสดงออก และการตอบสนองมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทย เพื่อให้ผู้ปกครองและ ผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการส่งเสริมให้เด็กเกิดการพัฒนาความสามารถในด้านต่าง ๆ ตามช่วงวัย ซึ่งจะช่วยทำให้เด็กเติบโตขึ้นอย่างเต็มศักยภาพและเป็นทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณภาพต่อไปในอนาคต
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพาเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2566). คู่มือผู้อำนวยการเล่น (Play Worker) เด็กไทยเล่นเปลี่ยนโลก. https://www.thaihealth.or.th/wp-content/uploads/2020/09/661.pdf
กระทรวงสาธารณสุข. (2568). คู่มือการจัดกิจกรรมสำหรับพ่อแม่เด็กอายุ 0–5 ปี. Beyond Publishing
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). แนวทางการส่งเสริมพัฒนาการเด็กวัย 3-6 ปี สำหรับพ่อแม่ผู้ปกครอง. https://academic.obec.go.th/images/document/1593157950_d_1.pdf
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). Early childhood education curriculum B.E. 2568 (2025) for children aged 3-6 years. https://nitedcr1.go.th/wp-content/uploads/2025/04/001_หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย-พุทธศักราช-2568-สำหรับเด็กอายุ-3-6-ปี.pdf
รมร แย้มประทุม. (2559). ความสำคัญของการเล่นต่อพัฒนาการในเด็ก. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย, 6(3), 275-281. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JPMAT/article/view/133847
รังสิรัศม์ วงศ์อุปราช, พีร วงศ์อุปราช, นิสรา คำมณี และภัทรา ลอออรรถพงศ์. (2567). การเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมช่วงวัยเด็กตอนต้น: ในบริบทประเทศไทย. วารสารจิตวิทยาคลินิกไทย, 55(2), 52-64. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/tci-thaijclinicpsy/article/view/273701
รังสิรัศม์ วงศ์อุปราช และศศิลักษณ์ ขยันกิจ. (2561). แนวทางการจัดการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาทางพฤติกรรมและอารมณ์สำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 19(1), 160-173.
รังสิรัศม์ วงศ์อุปราช. (2568). แนวทางการส่งเสริมความสามารถในการรับมือกับความรุนแรงด้วยการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมสำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต, 15(1), 1-13. http://journal.psy.kbu.ac.th/jour/20251501/01.pdf
วิริยาภรณ์ อุดมระติ. (2566). ฟื้นฟูพัฒนาการเด็กปฐมวัย 3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม ทางรอดประเทศไทย. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
Blyth, D., Oolsen, B., & Walker, K. (2015). Intentional practices to support social and emotional learning. https://conservancy.umn.edu/items/a1094838-6d83-47e4-9316-cfa9f0cdfaa8
Collaborative for Academic Social and Emotional Learning. (2025). What does the research say?. https://casel.org/fundamentals-of-sel/what-does-the-research-say/
Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: a meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405-432. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x
Government of the Australian Capital Territory. (2025). Social and emotional learning approaches. https://www.education.act.gov.au/support-for-our-students/positive-behaviour-mental-health-and-wellbeing-approaches-in-our-schools/social-and-emotional-learning-approaches
Leicestershire Educational Psychology Service. (2024). 6 stages of play development. https://www.leicestershire.gov.uk/sites/default/files/2024-09/educational-psychology-stages-of-play.pdf
National Council for Curriculum and Assessment. (2024). Learning and developing through play. Government of Ireland.
