ปัจจัยที่มีผลต่อการดำรงอยู่ของการแสดงพื้นบ้านใน ต.ไตรตรึงษ์ อ.เมืองกำแพงเพชร จ.กำแพงเพชร

  • ศุภโชคชัย นันทศรี คณะวิทยาการจัดการโปรแกรมวิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎกำแพงแพรช
คำสำคัญ: การดำรงอยู่, การแสดงพื้นบ้าน, นครไตรตรึงษ์

บทคัดย่อ

        งานวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ดังต่อไปนี้ 1. เพื่อศึกษากระบวนการสื่อสารของศิลปินพื้นบ้านใน ต.ไตรตรึงษ์ อ.เมืองกำแพงเพชร จ.กำแพงเพชร 2. เพื่อศึกษาบริบททางการสื่อสารภายในชุมชน ต.ไตรตรึงษ์ อ.เมืองกำแพงเพชร จ.กำแพงเพชร 3. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างกระบวนการสื่อสารของศิลปินพื้นบ้านที่มีผลต่อการดำรงอยู่ของการแสดงพื้นบ้านใน ต.ไตรตรึงษ์ อ.เมืองกำแพงเพชร จ.กำแพงเพชร และ 4. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างบริบททางการสื่อสารภายในชุมชนที่มีผลต่อการดำรงอยู่ของการแสดงพื้นบ้านใน ต.ไตรตรึงษ์ อ.เมืองกำแพงเพชร        จ.กำแพงเพชร มีวิธีดำเนินการวิจัยแบบผสมผสาน ในส่วนของการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 5 คน และการวิจัยเชิงปริมาณ ด้วยการสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 385 คน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน ผลการวิจัยเชิงคุณภาพ พบว่า ศิลปินพื้นบ้านเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการสืบทอดเผยแพร่ศิลปะการแสดงพื้นบ้านในนครไตรตรึงษ์  ได้แก่ ระบำก.ไก่ รำคล้องช้าง และรำวงพื้นบ้าน ควรมีการจัดการแสดงทั้งภายในและภายนอกชุมชนไม่ว่าจะเป็นงานบุญ งานจ้าง งานประเพณีและงานเทศกาลต่างๆ อาทิ ประเพณีนบพระเล่นเพลง เทศกาลสงกรานต์ งานวัด งานรื่นเริง และงานมงคลต่างๆ ให้กับผู้ชมทุกเพศทุกวัย โดยเน้นไปยังกลุ่มเด็กและวัยรุ่นอายุประมาณ 10-16 ปี และกลุ่มผู้สูงอายุ ผลการวิจัยเชิงปริมาณ พบว่า 1) กระบวนการสื่อสาร พบว่า ด้านผู้ส่งสาร ศิลปินพื้นบ้านมีบทบาทในฐานะผู้ผลิตระบำ ก ไก่ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.46 ด้านสาร ระบำ ก ไก่ มีการใช้เครื่องดนตรีที่เหมาะสม มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.44 ด้านช่องทางการสื่อสาร รำวงพื้นบ้านมีการแสดงให้ชมตามงานเทศกาล มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.32 ด้านผู้รับสาร ผู้ชมมีการตอบรับที่ดีต่อการแสดงระบำ ก ไก่ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.20 2) บริบททางการสื่อสาร พบว่า บริบทด้านประวัติศาสตร์ กำแพงเพชรเป็นเมืองเก่าที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยทวารวดี มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.51 บริบทด้านเศรษฐกิจ จังหวัดกำแพงเพชรมีอาชีพหลักที่สำคัญ คือ เกษตรกรรม มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.31 บริบทด้านสังคม ประเพณีที่ชาวตำบลไตรตรึงษ์ยึดถือปฏิบัติสืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ คือ งานปิดทองไหว้พระและรอยพระพุทธบาทเดือน 3 มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.30 บริบทด้านวัฒนธรรม สถาบันการศึกษาควรมีบทบาทในการสืบทอดวัฒนธรรมพื้นบ้านด้วยการสร้างและผลิตซ้ำ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.30 3) กระบวนการสื่อสารของศิลปินพื้นบ้านโดยรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการแสดงพื้นบ้านโดยรวม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์ 0.556 4) บริบทการสื่อสารของศิลปินพื้นบ้านโดยรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการแสดงพื้นบ้านโดยรวม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์ 0.574

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

จำลอง นักฟ้อน. (2561). บริบททางสังคม วัฒนธรรม และค่านิยมที่มีผลกระทบต่อนโยบายและแผนการศึกษา. สืบค้น 11 ตุลาคม 2561.จาก http://edu.stou.ac.th/EDU/UploadedFile/23723-13.pdf

ธนวดี บุญลือ. (2544). ทฤษฎีและแบบจำลองพื้นฐานทางการสื่อสาร. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาหลักและทฤษฎีการสื่อสาร. หน่วยที่ 9. หน้า 473-535. นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. สาขาวิชานิเทศศาสตร์.

บุญเลิศ ศุภดิลก. (2548). ทฤษฎีการสื่อสาร. ใน ประมวลสาระและแนวการศึกษาชุดวิชาปรัชญานิเทศศาสตร์และทฤษฎีการสื่อสาร หน่วยที่ 2. (พิมพ์ครั้งที่ 2). นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พรทิพา บุญรักษา. (2559). ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการแสดงพื้นบ้านไทย. สืบค้น 13 ตุลาคม 2561.จาก http://poppy-porntipa.blogspot.com/2016/09/blog-post_28.html

ภสัวลี นิติเกษตรสุนทร. (2548). แนวคิดหลักด้านการสื่อสาร. ใน ประมวลสาระชุดวิชาปรัชญานิเทศศาสตร์และทฤษฎีการสื่อสาร. หน่วยที่ 3. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. สาขาวชิานิเทศศาสตร์.

สุชาดา พงศ์กิตติวิบูลย์ และกาญจนา แก้วเทพ. (2553). การสืบทอดสื่อพื้นบ้านเท่งตุ๊ก อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน.สืบค้น 18 กรกฎาคม 2564. จาก file:///C:/Users/HP/Downloads/86356-Article%20Text-210037-1-10-20170513.pdf

สันติ อภัยราช. (2557). จดหมายเหตุวัฒนธรรมกำแพงเพชร. สืบค้น 9 ตุลาคม 2561.จาก http://www.sunti-apairach.com/letter/index.php?topic=998.0

Chulapedia. (2564). การสื่อสาร (Communication). สืบค้น 18 กรกฎาคม 2564. จาก http://www.chulapedia.chula.ac.th/index.php?title=การสื่อสาร_(Communication)

Jennisa Ketmanee. (2556). การแสดงพื้นเมืองสี่ภาค. สืบค้น 12 ตุลาคม 2561.จาก http://jenniasketmanee.blogspot.com/

Pavinee Thongmueang (2561). วัฒนธรรมการแสดง. สืบค้น 12 ตุลาคม 2561. จาก https://sites.google.com/site/pavineethongmueang/wathnthrrm-laea-xahar-phun-ban/wathnthrrm-kar-saedng

Thaicommunication83. (2561). องค์ประกอบการสื่อสาร. สืบค้น 10 ตุลาคม 2561.จาก https://sites.google.com/site/thaicommunication83/bth-thi-1-kar-suxsar

เผยแพร่แล้ว
2021-09-01