การวิเคราะห์องค์ประกอบสื่อดิจิทัลส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุไทยที่อาศัยอยู่คนเดียว : สถานีวิทยุแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ผู้แต่ง

  • ปริณุต ไชยนิชย์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ

คำสำคัญ:

สื่อดิจิทัล, สุขภาพแบบองค์รวม, ผู้สูงอายุไทยที่อาศัยอยู่คนเดียว, สถานีวิทยุแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

บทคัดย่อ

        งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์องค์ประกอบสื่อดิจิทัลส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุไทยที่อาศัยอยู่คนเดียว เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยด้วยวิธีการวิเคราะห์ตัวบท โดยศึกษารายการวิทยุคลินิก 101.5 ออกอากาศทางสถานีวิทยุแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย FM 101.5 MHz และช่องทางออนไลน์ www.curadio.chula.ac.th รวมถึงแอปพลิเคชัน Chula Radio Plus ความยาวตอนละ 25-30 นาที จำนวน 262 ตอน

 

        ผลการวิจัย พบว่า องค์ประกอบสื่อดิจิทัลส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุไทยที่อาศัยอยู่คนเดียว มี 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การให้ข้อมูลด้านสุขภาพกายที่เน้นสุขภาพกายควบคู่กับสุขภาพจิตวิญญาณหรือสุขภาพทางปัญญา 2) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางสังคมผ่านสื่อดิจิทัลและกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ 3) การส่งเสริมสุขภาพจิตและจิตวิญญาณด้วยการสนับสนุนทางอารมณ์และการฝึกสมาธิ 4) การพัฒนาเนื้อหาและบริการด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และการเข้าถึงบริการสุขภาพอย่างครอบคลุม ข้อจำกัดของสื่อดิจิทัลส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวมสำหรับผู้สูงอายุไทยที่อาศัยอยู่คนเดียว หากตัวบทมุ่งเน้นข้อมูลด้านสุขภาพกายมากกว่าด้านอื่น ๆ อาจไม่เพียงพอต่อการรองรับความต้องการที่ซับซ้อนของประชากรกลุ่มเปราะบางอย่างผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่คนเดียว ดังนั้นตัวบทควรมีโครงสร้างที่สมดุลทั้ง 4 องค์ประกอบ ผลการตีความเชิงลึกของงานวิจัยเผยให้เห็นถึงแนวทางการสร้างสรรค์สื่อให้ผู้สูงอายุไทยให้สามารถเป็นผู้กระทำการในลักษณะดูแลตนเองได้ โดยใช้กลยุทธ์ในการกำหนดเป้าหมายชีวิตใหม่หากผู้สูงอายุไทยต้องใช้ชีวิตเพียงลำพัง

เอกสารอ้างอิง

กมลรัตน์ กิจรุ่งไพศาล. (2567). การใช้เทคโนโลยีการสื่อสารความเป็นจริงเสมือนของผู้สูงอายุไทยและข้อเสนอแนะในการใช้งาน. วารสารนิเทศศาสตร์, 42(3), 19-40.

ณฐพร จันทร์สุข. (2568). การทบทวนวรรณกรรมเชิงบูรณาการ: ผลของธาราบำบัดที่ส่งผลต่อผู้สูงอายุผ่านมุมมองมิติสุขภาพแบบองค์รวม. วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ,10(1), 25-36.

ณพัฒน์ เอี่ยมยิ่ง. (2566). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการตลาดสำหรับงานด้านการสื่อสารแบรนด์ในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 31(3), 90-104.

ณภัทรกาญจน์ ใบบัว และ ณัฏฐกานต์ พฤกษ์สรนันทน์. (2568). พฤติกรรมการใช้สื่อดิจิทัลและปัจจัยด้านสื่อดิจิทัลทางการตลาดที่มีผลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของนักท่องเที่ยวในเขตพื้นที่ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 12(1), 361-373.

ไทยพีบีเอส. (2568, 20 กุมภาพันธ์). โฉมหน้า”สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์”ไทย หญิงมากกว่าชาย-พึ่งพาผู้อื่น. https://policywatch.thaipbs.or.th/article/life-100.

ไทยรัฐออนไลน์. (2568, 16 กุมภาพันธ์). เผยผลสำรวจทิศทางสุขภาพปี 2568 ชี้คนไทย 71% ให้ความสำคัญการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม. https://www.thairath.co.th/lifestyle/health-and-beauty/2842147

ปริณุต ไชยนิชย์, เรืองสิน ปลื้มปั่น, ศิริศักดิ์ บัวชุม, ชนิดาภา กระแจะจันทร์ และสมพงษ์ เกษานุช. (2564). การนำเรื่องเล่ามาวิเคราะห์ : การต่อรองกับโครงสร้างสังคม กรณีศึกษา ผู้สูงอายุในหมู่ 1 ตำบลหนองแวง อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 3(2), 175-189.

พระธรรมนูญ เพชรเลิศ , ภักดี โพธิ์สิงห์ และ ยุภาพร ยุภาค. (2562). การส่งเสริมสุขภาวะองค์รวมของผู้สูงอายุแบบบูรณาการในจังหวัดบุรีรัมย์. วารสารคณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(1), 1-28.

พรชัย ฉันต์วิเศษลักษณ์. (2567). สื่อโทรทัศน์กับสังคมผู้สูงอายุไทยยุคโทรทัศน์ดิจิทัล. วารสารศาสตร์,17(3), 212-236.

รจนา อยู่สุข และ รินทร์หทัย กิตติ์ธนารุจน์. (2568). ปัจจัยทำนายสุขภาวะองค์รวมของผู้สูงอายุในอำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(1), 146-159.

วีรยา ประโมทยกุล, ธันยธรณ์ มณีรัตน์ และนพพล ประโมทยกุล (2568). ปัจจัยส่งเสริมและขัดขวางสำหรับการดำรงชีวิตอย่างอิสระของผู้สูงอายุไทยในชุมชนเมือง: การศึกษาเชิงคุณภาพ. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย, 7(1). 65-74.

สถานีวิทยุแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2568). รู้จักวิทยุจุฬา 101.5. https://curadio. chula.ac.th/Overview.php.

สำนักข่าวออนไลน์ Hfocus. (2567). จับตาทิศทางสุขภาพคนไทย 2568 สสส. เปิด 7 ประเด็นกระแสสังคมกระทบสุขภาพ. https://www.hfocus.org/content/2024/12/32540.

สำนักอนามัยผู้สูงอายุ. (2568). รายงานการวิเคราะห์ข้อมูลสถานการณ์เพื่อการขับเคลื่อนการดำเนินงาน. https://eh.anamai.moph.go.th/th/322-2568/download?id=123560andmid= 39530andmkey=m_documentandlang=thanddid=36186.

อรพิมพ์ สุขคง, เกษตรชัย และหีม และศริยา บิลแสละ. (2568). ผลกระทบและการปรับตัวในการใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัลของผู้สูงอายุในจังหวัดสงขลา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, (12)3, 156-168.

Altheide, D. L. (1996). Textual analysis. In G. Ritzer (Ed.), The Blackwell encyclopedia of sociology (pp. 4624–4626). Blackwell Publishers. https://methods.sagepub.com/ encyclopedia-of-communication-research-methods/chapter/textual-analysis

Cui, S., Zhao, Y., & Qie, R. (2025). Who needs What Support? Exploring the relationship between intergenerational support and digital media use among Chinese older adults: A latent profile analysis. Computers in Human Behavior, 164, 108506.

He, T., Huang, C., Li, M., Zhou, Y., & Li, S. (2020). Social participation of the elderly in China: The roles of conventional media, digital access and social media engagement. Telematics and Informatics, 48, 101347.

Ji, Q., Yin, M., Li, Y., & Zhou, X. (2023). Exploring the influence path of high-rise residential environment on the mental health of the elderly. Sustainable Cities and Society, 98, 104808.

Jun Hyuk K., Noorhee S., & Ki-Bong Y.. (2021). Relationship between the living-alone period and depressive symptoms among the elderly. Archives of Gerontology and Geriatrics, 94(1), 104341.

Kim, K. H., & You, S. Y. (2024). Experiences of elderly women living alone. NPG Neurologie-Psychiatrie-Gériatrie, 24(142), 221-228.

Kohl, L. F. M., Crutzen, R., & de Vries, N. K. (2023). Effectiveness of holistic mobile health interventions on diet, and physical and mental health: A systematic review and meta-analysis. The Lancet Digital Health, 5(1), e1–e12.

Lalegani, A., Allameh, H., Hezarjaribi, J., Panahi, M. A., & Koosha, M. (2025). Designing a Policy Model for Enhancing Social Health of the Elderly. Archives of Gerontology and Geriatrics Plus, 100149.

McKee, A. (2003). Textual analysis: A beginner’s guide. SAGE Publications. https://us.sagepub.c om/en-us/nam/textual-analysis/book227302

Netshivhambe, N. E. (2025). Promoting elderly wellbeing through indigenous music and choral performance. Explore, 21(3), 103145.

Ramanpong, J., Tsao, C., Yin, J., Wu, C. D., Huang, Y. C., & Yu, C. P. (2025). Effects of forest bathing and the influence of exposure levels on cognitive health in the elderly: Evidence from a suburban forest recreation area. Urban Forestry and Urban Greening, 104, 128667.

Van Dormolen, J. (1986). Textual analysis. In B. Christiansen, A. G. Howson, & M. Otte (Eds.), Perspectives on mathematics education 141–171. Springer.

Yan, Y., & Xing, H. (2025). Technology for sustainable living: The impact of digital inclusion on the health of China’s elderly living alone. SSM-Population Health, 29(1), 101751.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-19