การวิเคราะห์เปรียบเทียบการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศของนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

ผู้แต่ง

  • วรรณกร ลิขิตปัญญโชติ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • อภิรดี สรวิสูตร คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • อัญญ์ณิชตา รุ่งวิชานิวัฒน์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

คำสำคัญ:

การรู้สารสนเทศ, การรู้เท่าทันสื่อ, พลเมืองดิจิทัล, ความเข้าใจดิจิทัล, ภาคใต้

บทคัดย่อ

        งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบ 1) การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศของนักศึกษา 2) ความสัมพันธ์ของการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศของนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาในปีการศึกษา 2566 จำนวน 276 คน และปี 2567 จำนวน 316 คน เครื่องมือที่ใช้รวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์โดยสถิติพรรณนา และการทดสอบไคสแควร์ (Chi-square Test)

 

        ผลการศึกษา พบว่า นักศึกษามีระดับการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศอยู่ในระดับมาก โดยมีความสามารถในการนำไปใช้มากที่สุดทั้งในปีการศึกษา 2566 และ 2567 ส่วนด้านความสามารถในการเข้าถึง และด้านความสามารถในการประเมิน เป็นลำดับรองลงมาซึ่งเรียงสลับกันในแต่ละปี เมื่อเปรียบเทียบการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศพบคุณลักษณะร่วมกัน คือ 1) ด้านความสามารถในการเข้าถึง ได้แก่ รู้และกำหนดขอบเขตในการรับสารสนเทศจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ กำหนดความต้องการข้อมูลสารสนเทศด้วยตนเอง รู้ความสำคัญของอุปกรณ์สมาร์ทเทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน 2) ความสามารถในการประเมิน ได้แก่ วิเคราะห์ถึงความสุ่มเสี่ยงของการใช้สื่อผ่านออนไลน์ ประเมินความน่าเชื่อถือในการซื้อขายสินค้าบริการออนไลน์ วิเคราะห์ผลการเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์กับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง 3) ด้านความสามารถในการนำไปใช้ ได้แก่ ทำธุรกรรมผ่านธนาคารพาณิชย์ออนไลน์อย่างปลอดภัย ใช้สื่อหลากหลายรูปแบบอย่างมีวิจารณญาณ เข้าถึงแอปพลิเคชันด้วยบัญชีผู้ใช้ของตนเองอย่างถูกต้องตามกฎหมาย นอกจากนี้ยังพบว่า ความสัมพันธ์ของการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศของนักศึกษาในปีการศึกษา 2566 กับ 2567 ไม่มีลักษณะร่วมกัน โดยบางปีนักศึกษาที่สังกัดคณะต่างกัน ชั้นปีต่างกัน มีการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา คำสมบัติ, ทินกร คุณาสิทธิ์ และอนุวัต ชัยเกียรติธรรม. (2563). การประเมินการรู้สารสนเทศและการรับรู้ความสามารถของตนเอง มหาวิทยาลัยราชภัฏภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารสารสนเทศศาสตร์, 38(2), 1-16.

ชุติมา สัจจานันท์. (2544). การรู้สารสนเทศเพื่อการประกันคุณภาพการศึกษาคนไทยและสังคมไทย. วารสารสุโขทัยธรรมาธิราช, 14(3), 50-60.

เทอดศักดิ์ ไม้เท้าทอง. (2561). ทักษะการรู้สารสนเทศสำหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(2), 171-189.

ดุษฎี อายุวัฒน์. (2558). ประชากรและสังคม. ขอนแก่น: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ธนาพันธ์ ชัยเทพ และกิตติมา ชาญวิชัย. (2564). การศึกษาการรู้เท่าทันสื่อของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตภาคเหนือ. วารสารบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร, 16(2), 97-106.

นักรบ นาคสุวรรณ์. (2564). การรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ของนักศึกษาไทยในยุคดิจิตอล. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 15(1), 490-502.

นิรมล ชอุ่ม. (2559). ทักษะการรู้สารสนเทศของนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม. วารสารจันทรเกษมสาร, 22(42), 71-82.

พัชราภา เอื้ออมรวนิช. (2566). การรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ของวัยรุ่นไทยในกรุงเทพมหานคร. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 43(3), 97-109.

ศรวัสย์ สมสวัสดิ์, ปิยฉัตร ล้อมชวการ, และกมลรัฐ อินทรทัศน์. (2565). การรู้เท่าทันสื่อเฟซบุ๊กของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 5(5), 55-68.

สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2562). หลักสูตรการเข้าใจดิจิทัลสำหรับพลเมืองไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงฯ.

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2565). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: กระทรวงฯ.

สีปาน ทรัพย์ทอง. (2548). สาระสังเขปการรู้สารสนเทศ. วารสารห้องสมุด, 49(2), 56-68.

อารัญญา รัตนอุบล. (2561). การรู้สารสนเทศ. http://aritbooks.nrru.ac.th/uploadfiles/books/11-2018-03-29-05-26-49.pdf

Association of College and Research Libraries. (2000). Information Literacy Competency Standards for Higher Education. Chicago: American Library Association.

Avci, Ümmühan & Durak, Hatice Yıldız. (2022). Examination of digital citizenship, online information searching strategy and information literacy depending on changing state of experience in using digital technologies during COVID-19 pandemic. Journal of Information Science, 50 (5). https://doi.org/10.1177/01655515221114455

IFLA Information Literacy Section. (2006). Guidelines on Information Literacy for Lifelong Learning. https://repository.ifla.org/bitstreams/89d90efc-229b-46ef-8b70-8c055f94a94e/download

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-30