การอุปมาแนวเหนือจริงในการรณรงค์เพื่อการขับเคลื่อนประเด็น ด้านสิ่งแวดล้อมทางทะเลและทรัพยากรชายฝั่ง
คำสำคัญ:
การอุปมาแนวเหนือจริง, การรณรงค์, การขับเคลื่อนประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมทางทะเลและทรัพยากรชายฝั่ง, การประกอบสร้างความหมาย, แก่นจินตนาการบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสร้างความหมาย องค์ประกอบสร้างสรรค์ แก่นจินตนาการ และแนวทางการใช้องค์ประกอบสร้างสรรค์ให้เหมาะสมกับแก่นจินตนาการดังกล่าว โดยวิเคราะห์ภาพรณรงค์ที่ใช้เทคนิคการอุปมาแนวเหนือจริงซึ่งเผยแพร่ผ่านสื่อออนไลน์ระหว่างปี พ.ศ.2558-2567 เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิเคราะห์ภาพ จำนวน 15 ภาพ การสัมภาษณ์กรองการรับรู้จากผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 15 คน การสนทนากลุ่มกับนักศึกษาระดับอุดมศึกษา จำนวน 24 คน จาก 4 สถาบัน
ผลการวิจัยพบว่า การสร้างความหมายในภาพเหนือจริงมี 8 ประการหลัก ได้แก่ การสร้างคำใหม่ การใช้โวหารภาพพจน์ อุปมาอุปไมย บุคลาธิษฐานเชิงภาพ สัมพันธบท แสงไร้ทิศทาง โทนสีเกินจริง และการขาดมิติของระยะและความลึก ส่วนองค์ประกอบสร้างสรรค์มี 7 องค์ประกอบ คือ การเปลี่ยนรูปสัญญะ การยุบรวมความหมาย การกระตุ้นอารมณ์ผ่านเนื้อหาความสูญเสีย การใช้อุปมา การสร้างสัมพันธบท การเชื่อมโยงเหตุผลของพฤติกรรม และการสร้างความหมายแฝง นอกจากนี้ ยังพบแก่นจินตนาการหลัก 5 ประเด็น ได้แก่ การปรับตัวของสิ่งมีชีวิต ปัญหามลพิษ ความตายและหายนะ ประสบการณ์ส่วนบุคคล และกิจกรรมรณรงค์ โดยพบแนวทางการใช้องค์ประกอบสร้างสรรค์ให้เหมาะกับแก่นจินตนาการได้ เช่น การเปลี่ยนรูปสัญญะเหมาะกับประเด็นการปรับตัวของสิ่งมีชีวิต การกระตุ้นอารมณ์ผ่านเนื้อหาความสูญเสียเหมาะกับประเด็นมลพิษและความตาย การยุบรวมความหมายเหมาะกับประเด็นกิจกรรมรณรงค์ เป็นต้น
เอกสารอ้างอิง
กำจร สุนพงษ์ศรี. (2554). ศิลปะสมัยใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์ และคณะ. (2543). นิเทศศาสตร์กับเรื่องเล่าและการเล่าเรื่อง: วิเคราะห์การศึกษาจินตคดีจินตทัศน์ในสื่อร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: โครงการสื่อสันติภาพ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เนื่องน้อย บุณยเนตร. (2537). จริยศาสตร์สภาวะแวดล้อม: โลกทัศน์ในพุทธปรัชญากับปรัชญาตะวันตก. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บริษัท เนชั่น กรุ๊ป (ไทยแลนด์) จำกัด (มหาชน). (2565). ซากวาฬบรูด้าเกยตื้นตาย เกาะราชาใหญ่ เจอ “ขยะถ้วยพลาสติก” ในลำไส้. https://www.springne ws.co.th/keep-the-world/831699
พิสุทธิ์ เพียรมนกุล, และรัฐพล เจียวิริยบุญญา. (2560, ธันวาคม). การอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์จากมหาสมุทร ทะเล และทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน. MBA Magazine Online. https://mbamagazine.net/index.php/intelligent/env-4-0/item/512-2017-12-12-07-27-25
มนัสชัย รัตนบุรี. (2557). ทัศนียภาพในโลกอุดมคติ (Unpublished Master’s thesis). สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง, กรุงเทพฯ.
มิ่งมนัสชน จังหาร และปรัชญ์ วีสเพ็ญ. (2564). นิเวศสำนึกในวรรณกรรมเยาวชน เรื่อง ลูกยางกลางห้วย ของ คามิน คมนีย์. วารสารวิชาการวิวิธวรรณสาร มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 5(3), 153-170.
Balakian, A. (1965). Surrealism: The road to the absolute. Chicago, IL: University of Chicago Press.
Barthes, R. (1977). Image, music, text. London, England: Fontana Press.
Boomerang Communication. (2024). Stop Plastic Horror [Image]. https://www. adsoftheworld.com/campaigns/stop-plastic-horror
Bormann, E. G. (1986). Symbolic convergence theory and communication in group decision making. In B. Dervin & M. J. Voigt (Eds.), Progress in communication sciences (Vol. 7, pp. 1-30). Norwood, NJ: Ablex.
Breton, A. (1972). Manifestoes of surrealism (R. Seaver, & H. R. Lane, Trans.). Ann Arbor, MI: University of Michigan Press. (Original work published 1930)
Charteris-Black, J. (2005). Politicians and rhetoric: The persuasive power of metaphor. Basingstoke, England: Palgrave Macmillan.
Forceville, C. (2008). Pictorial metaphor in advertising. New York, NY: Routledge.
Gergen, K. J. (2009). An invitation to social construction (2nd ed.). London, England: Sage Publications.
Hedges, I. (1983). Languages of revolt: Dada and surrealist literature and film. Durham, NC: Duke University Press.
Hibbitt, F. (2020). Surrealism: Between dream and reality. https://www.art thought.org/articles/surrealism-dream-and-reality
Jackson, B. G. (2000). A fantasy theme analysis of Peter Senge’s learning organization. Journal of Applied Behavioral Science, 36(2), 193-209.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago, IL: University of Chicago Press.
Pezzullo, P. C. (2017). Environmental communication and cultural politics. New York, NY: Routledge.
Rogers, E. M., & Storey, J. D. (2001). Communication campaigns (3rd ed.). London, England: Sage Publications.
Rubin, W. S. (1978). Dada, surrealism, and their heritage. New York, NY: The Museum of Modern Art.
Ruzzoli, M., Torralba, M., Fernández, L. M., Marco-Pallarés, J., & Soto-Faraco, S. (2020). From cognitive control to visual incongruity: Conflict detection in surrealistic images. PLOS ONE, 15(6), e0233625.
World Economic Forum. (2019). Pollution of the Seawater [Image]. https://www.pinterest.com /pin/37668395634607 6042/
World Economic Forum. (2022). The global risks report 2022 (17th ed.). https://www.weforum.org/reports/global-risks-report-2022
