การศึกษาและออกแบบกราฟิกบนผลิตภัณฑ์ จากความเชื่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในสังคมไทย

บทคัดย่อ

ในสังคมไทย ความเชื่อต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมที่สะท้อนวิถีชีวิต ค่านิยม และความศรัทธาของประชาชนมาอย่างยาวนาน โดยในบริบทร่วมสมัย ความเชื่อดังกล่าวได้ถูกถ่ายทอดและปรับประยุกต์สู่รูปแบบใหม่ผ่านผลิตภัณฑ์และสื่อสร้างสรรค์ต่าง ๆ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในสังคมไทย (2) พัฒนาแนวทางการออกแบบกราฟิกบนผลิตภัณฑ์จากความเชื่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในสังคมไทย และ (3) ศึกษาระดับความพึงพอใจของผู้บริโภคที่มีต่อผลิตภัณฑ์

การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพจากการศึกษาเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับความเชื่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในสังคมไทยและนำไปสู่การพัฒนาแนวคิดในการออกแบบกราฟิกบนผลิตภัณฑ์ โดยมีผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบจำนวน 3 คน ทำการประเมินต้นแบบที่พัฒนาขึ้น และนำไปแก้ไขปรับปรุงแบบ จากนั้นดำเนินการประเมินความพึงพอใจของผู้บริโภคด้วยวิธีวิจัยเชิงปริมาณ โดยมีกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน และ ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการศึกษาพบว่า ความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในสังคมไทยสามารถนำมาสังเคราะห์เป็นแนวทางการออกแบบกราฟิกต้นแบบบนผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยได้ โดยผู้วิจัยได้พัฒนาต้นแบบกราฟิกจากความเชื่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์จำนวน 10 รูปแบบ ซึ่งสะท้อนอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมผ่านการใช้รูปทรง สี และสัญลักษณ์ที่เชื่อมโยงกับความเชื่อในสังคมไทย เมื่อนำต้นแบบไปประเมิน พบว่าผู้บริโภคมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมาก คิดเป็นร้อยละ 83.00 โดยด้านนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์ได้รับการประเมินสูงที่สุด (ร้อยละ 86.40) รองลงมาคือด้านการใช้งานและฟังก์ชัน (ร้อยละ 85.60) ด้านความสวยงาม (ร้อยละ 83.60) ด้านความเหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย (ร้อยละ 79.00) และด้านประสิทธิภาพของการสื่อสาร (ร้อยละ 77.40) ตามลำดับ นอกจากนี้ ผลการประเมินความพึงพอใจโดยรวมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.38 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.50

สรุปได้ว่าความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในสังคมไทยสามารถนำมาประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนางานออกแบบกราฟิกบนผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยได้อย่างเหมาะสม โดยผลงานต้นแบบที่พัฒนาขึ้นได้รับการยอมรับจากผู้บริโภคในระดับสูงผลการวิจัยสามารถใช้เป็นแนวทางในการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมโยงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมกับการออกแบบร่วมสมัยและเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนาผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ที่สะท้อนทุนทางวัฒนธรรมของไทยในอนาคต