ประสิทธิผลการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วยยาเสพติดในศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมกับการมีส่วนร่วมของครอบครัว ในศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมอำเภอเวียงหนองล่อง จังหวัดลำพูน
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยยาเสพติด, ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม, การมีส่วนร่วมของครอบครัวบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงประเมินผล (Evaluation Research) เพื่อประเมินประสิทธิผลการฟื้นฟูสภาพผู้ป่วยยาเสพติดในศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมกับการมีส่วนร่วมของครอบครัว ในศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมอำเภอเวียงหนองล่อง จังหวัดลำพูน กลุ่มตัวอย่างมีจำนวนทั้งสิ้น 120 ราย จำแนกเป็นผู้ป่วยยาเสพติด ที่เข้ารับการฟื้นฟูสภาพกับศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม อำเภอเวียงหนองล่อง จังหวัดลำพูน จำนวน 60 ราย และสมาชิกในครอบครัว/ญาติ จำนวน 60 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ แบบสอบถามสำหรับผู้ป่วยยาเสพติด และแบบสอบถามสำหรับครอบครัว/ญาติ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าสูงสุด ค่าต่ำสุด ค่าเฉลี่ย ( ) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) ผลการศึกษาสรุปได้ดังนี้
หลังจากได้วิเคราะห์ข้อมูลแล้วทำให้เห็นว่ากิจกรรมฟื้นฟูสภาพของศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมช่วยเสริมสร้างสัมพันธภาพระหว่างผู้ป่วยยาเสพติดกับครอบครัวและชุมชนได้ในระดับค่อนข้างดี (มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.63) ด้านการมีส่วนร่วมของครอบครัว พบว่าในภาพรวม ครอบครัว/ญาติของผู้ป่วยยาเสพติดมีส่วนร่วมอยู่ในระดับมาก (มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.76) ด้านความพึงพอใจต่อกิจกรรมการฟื้นฟูสภาพของศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม พบว่า ทั้งผู้ป่วยยาเสพติด และครอบครัว/ญาติมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.65 และ 3.76) สรุปได้ว่า การมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนนั้น ช่วยเสริมสร้างสัมพันธภาพที่ดีให้แก่ผู้ป่วยยาเสพติดกับครอบครัวและชุมชน ครองครัวมีส่วนร่วมได้รับผลประโยชน์จากกิจกรรม โดยผู้ป่วยเกิดความตระหนักและเรียนรู้ในการแก้ไขปัญหา
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2563). แนวทางการดำเนินการจัดตั้งและขับเคลื่อนศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดและศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมอื่น ของกระทรวงมหาดไทย ตามประมวลกฎหมายยาเสพติดและอนุบัญญัติที่เกี่ยวข้อง. กรุงเทพฯ: กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย.
ชฎากาญจน์ ชาลีรัตน์ และยอดชาย สุวรรณวงษ์. (2565). การพัฒนารูปแบบการบำบัดรักษาฟื้นฟูด้วยแนวคิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ และพลังภาคีเครือข่ายสำหรับผู้เสพยาเสพติดระบบสมัครใจในจังหวัดสระบุรี. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 2(1): 49-68.
ชวันรัตน์ เสถียรกิตติ์ธนา. (2558). ผลของโปรแกรมการฝึกทักษะชีวิตแบบบูรณาการโดยครอบครัวมีส่วนร่วมต่อพลังต้านการเสพ ยาบ้าของผู้เสพยาบ้าที่ได้รับการบาบัดในระยะฟื้นฟูสภาพ. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นฤมล มีนา. (2560). ผลของการใช้โปรแกรมส่งเสริมทักษะชีวิตและการมีส่วนร่วมของครอบครัวต่อการพัฒนาทักษะชีวิตและความตั้งใจในการเลิกยาเสพติดในเด็กและเยาวชนที่ได้รับการติดตามโดยสถานพินิจและคุม้ครองเด็กและเยาวชน. วิทยานิพนธ์ สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วลีรัตน์ แสงไชย. (2561). กระบวนการบำบัดผู้เสพยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภฏัสวนสุนันทา, 15(2): 164-172.
สำนักนายกรัฐมนตรี. (2558). นโยบายยาเสพติด: วาระแห่งชาติ. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2564). รูปแบบการดำเนินการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด. กรุงเทพฯ: ส่วนวิจัยและพัฒนาวิชาการ สำนักพัฒนาการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด.
สำนักงานคณะกรรมการการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2565). สถานการณ์ยาเสพติดประกอบการจัดทำแผนปี 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด.
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. (2565). ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://ncmc.moph.go.th/home/index. php/index/newslist/29/0
สุมาลี มาดา และดุจดาว ธนากรพงศ์. (2559). ประสิทธิผลการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดในระบบบังคับบำบัดกับการมีส่วนร่วมของครอบครัว. รายงานการวิจัย สำนักงานกิจการยุติธรรม สถาบันวิจัยและพัฒนากระบวนการยุติธรรม กระทรวงยุติธรรม.
Cronbach, L. J. (1970). Essentials of psychological testing. 3rded. New York: Harper & Row.
