การส่งเสริมการดำรงชีวิตอยู่ยั่งยืนของคนในชนบทไทย: กรณีศึกษา โครงการเน็ตประชารัฐ
คำสำคัญ:
การดำรงชีวิตอยู่อย่างยั่งยืน, เน็ตประชารัฐ, การลดความยากจนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาบทบาทของโครงการเน็ตประชารัฐกับการส่งเสริมการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืนของคนในชนบท โดยวิเคราะห์วรรณกรรมที่เกี่ยวข้องตามกรอบแนวคิดการดำรงชีวิตที่ยั่งยืน ซึ่งแบ่งออกเป็น 5 ด้าน ได้แก่ 1. การลดความยากจน 2. การเพิ่มการจ้างงาน 3. การมีชีวิตที่ดี 4. การปรับตัว และ 5. การรักษาฐานทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น จากการวิเคราะห์ในแต่ละด้านพบว่าการเข้าถึงอินเตอร์เน็ตของคนในชนบทช่วยส่งเสริมแนวทางการดำรงชีวิตที่ยั่งยืนได้ ได้แก่ การช่วยลดความยากจน เพิ่มการจ้างงาน ช่วยยกระดับชีวิตความเป็นอยู่ ช่วยให้ชาวบ้านเท่าทันข้อมูลข่าวสาร ช่วยในการปรับตัว และช่วยในเรื่องของการรักษาฐานของทรัพยากรของชุมชน แต่อย่างไรก็ตามโครงการเน็ตประชารัฐจากผลการศึกษาที่ผ่านมาก็ยังมีจุดบกพร่อง ก็คือ ปัญหาด้านงบประมาณในการบำรุงรักษาและมีค่าใช้จ่ายสูงในการดำเนินโครงการ และ ปัญหาการใช้อินเตอร์เน็ตไปในทางที่ไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ แต่ผู้เขียนก็ได้เสนอแนะการแก้ไขปัญหาในระยาวเพื่อให้โครงการสามารถดำเนินไปตามจุดมุ่งหมายที่ตั้งไว้อย่างยั่งยืน ได้แก่ การตั้งกองทุนเพื่อบำรุงรักษาอุปกรณ์และการดำเนินโครงการโดยการจัดการและบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และการจัดการเครื่องมือในการป้องกันการเข้าไปใช้เว็บไซต์ที่ไม่เหมาะสมของเด็ก และรวมไปถึงการจำกัดเวลาการเข้าใช้อินเตอร์ไม่เกิน 3 ชั่วโมงต่อวัน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2561). คู่มือพัฒนาความสำเร็จกับเน็ตประชารัฐ. สืบค้นเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2567, จาก http://www.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER56/DRAWER064/GENERAL/DATA0000/00000067.PDF
กรุงเทพธุรกิจ. (2565). “ดีอีเอส” โอด “เน็ตประชารัฐ” หนี้บานกว่า 4 พันล้าน. สืบค้นเมื่อ 19 สิงหาคม 2567, จาก https://www.bangkokbiznews.com/tech/gadget/1027710
กัญญารัตน์ แก้วกมล, นิติคุณ ท้าวทอง, สุปวีณ์ รสรื่น, อนุศิษฎ์ เพชรเชนทร์, อมรรัตน์ รัตนสุภา, และ จันทรัศม์ ภูติอริยวัฒน์. (2564). การใช้ทุนทางวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 11(1), 75–92.
ไกรศร วันละ, และ ยุภาพร ยุภาศ. (2565). การมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 8(2), 391–404.
คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ. (2561). เลขาธิการ กสทช. ชี้แจงเรื่องเน็ตประชารัฐ. สืบค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2567, จาก https://nbtc.go.th/News/Information/35068.aspx
ชาคริต มณีงาม, และ อัครนันท์ คิดสม. (2565). การเข้าถึงและการใช้งานอินเทอร์เน็ตประจำที่ในประเทศไทย. Journal of Buddhist Education and Research, 8(2), 165–174.
ธันวา แผนสท้าน. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้งานเน็ตประชารัฐในปีที่มีการแพร่ระบาดของโควิด-19 ในประเทศไทย. วารสารสมาคมนักวิจัย, 26(4), 124–141.
นฤบาล สำราญจิตต์. (2561). การเปิดรับการรับรู้ทัศนคติและความคาดหวัง “โครงการเน็ตประชารัฐ” ของประชาชนจังหวัดจันทบุรี (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช).
พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส, พระครูปลัดอดิศักดิ์ วชิรปญฺโญ, ศักดิ์ชัย สักการะบูชา, และ นาฏนภางค์ โพธิ์ไพจิตร์. (2565). รูปแบบการพัฒนาพุทธกสิกรรมโคกหนองนาสันติศึกษาโมเดลเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน: ศึกษากรณีจังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 10(1), 48–64.
ภาคีไนย กลิ่นภักดิ์, เจษฏากรณ์ พานทอง, พงษ์ดนัย งูนิ่ม, วีรชัย แตงจ๊อก, และ นันทพันธ คดคง. (2565). ระบบสารสนเทศเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 8(11), 441–453.
รัฐบาลไทย. (2561). โครงการเน็ตประชารัฐ. สืบค้นเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2567, จาก https://media.thaigov.go.th/uploads/document/66/2018/12/pdf/Doc_20181217115504000000.pdf
วุฒิสภา. (2563). สรุปภาพรวมการดำเนินงานโครงการเน็ตประชารัฐ. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2568, จาก https://www.senate.go.th/assets/portals/126/fileups/345/files/1%20เน็ตประชารัฐ_DE_190164(1).pdf
Bagchi, S. (2006). Telemedicine in rural India. PLoS medicine, 3(3), 297-299.
BBC. (2024). เด็กควรใช้จอนานแค่ไหน ดู 7 สัญญาณที่บอกว่าลูกของคุณอาจใช้โทรศัพท์นานเกินไป. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2568, จาก https://www.bbc.com/thai/articles/czd1vd7j3gdo#:~:text= “เราต้องจำไว้ว่า,เซนสไตน์คำนวณ
Chen, R. (2021). A demand-side view of mobile internet adoption in the Global South. World Bank.
Datareportal. (2025). Digital 2025 Global Overview Report. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2568, จาก https://datareportal.com/reports/digital-2025-thailand
Li, W., & He, W. (2024). Revenue-increasing effect of rural e-commerce: A perspective of farmers' market integration and employment growth. Economic Analysis and Policy, 81, 482-493.
McCall, M. K., & Minang, P. A. (2005). Assessing participatory GIS for community‐based natural resource management: claiming community forests in Cameroon. Geographical Journal, 171(4), 340-356.
Natarajan, N., Newsham, A., Rigg, J., & Suhardiman, D. (2022). A sustainable livelihoods framework for the 21st century. World Development, 155, 105898.
Scoones, I. (1998). Sustainable rural livelihoods a framework for analysis. Retrieved on 22 November 2024, from https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/20.500.12413/3390
Scoones, I. (2009). Livelihoods perspectives and rural development. The journal of peasant studies, 36(1), 171-196.
Thai PBS. (2563). THE EXIT : ตรวจสอบโครงการเน็ตประชารัฐ. สืบค้นเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2567, จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/295636
Xubei, L. (2019). E-commerce for poverty alleviation in rural China: from grassroots development to public-private partnerships. East Asia & Pacific on the Rise.[Online] Retrieved on 5 May 2020, from https://blogs. worldbank. org/eastasiapacific/e-commerce-poverty-alleviation-rural-chinagrassroots-development-public-private-partnerships.
Zhang, X., Luo, R., Shi, Y., & Shangguan, Y. (2021). How Digital Economy Helps Rural Poverty Alleviation and Rural Revitalization in China. Paper presented at the E3S Web of Conferences.
Ziervogel, G., & Calder, R. (2003). Climate variability and rural livelihoods: assessing the impact of seasonal climate forecasts in Lesotho. Area, 35(4), 403-417.
