ปัญญาแห่งสัญชาตญาณ : ความรู้เบื้องหลังจิตสำนึกของมนุษย์

ผู้แต่ง

  • พระธีรพล ณฏฺฐิโก มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พัชริน จินดาปทีป มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

ปัญญา, สัญชาตญาณ, จิตสำนึกของมนุษย์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีเป็นการวิเคราะห์เชิงเอกสาร (documentary research) ในเรื่องของปัญญาแห่งสัญชาตญาณความรู้เบื้องหลังจิตสำนึกของมนุษย์ พบว่า ปัญญาแห่งสัญชาตญาณนั้นเป็นความรู้ที่เกิดขึ้นโดยไม่ต้องผ่านการเรียนรู้และมีอิทธิพลต่อกระบวนการตัดสินใจ บทความนี้จึงได้ผสมผสานแนวคิดจากปรัชญาและทฤษฎีทางจิตวิทยาสมัยใหม่ เพื่อวิเคราะห์ปฏิสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างความรู้พื้นฐานและปัญญาแห่งสัญชาตญาณ เช่น แนวคิดของ “ชาร์ลส์ ดาร์วิน” ที่มองว่าสัญชาตญาณเป็นความรู้ที่สืบทอดทางพันธุกรรมเพื่อความอยู่รอด การที่สัตว์สามารถคาดการณ์ภัยพิบัติได้โดยอัตโนมัติ ซึ่งแตกต่างจากแนวคิดของ “ฌอง-ปอล ซาร์ตร์” ที่เชื่อว่า ความรู้ที่แท้จริงเกิดจากการ ตระหนักรู้ในตัวเองและการเลือกอย่างอิสระของแต่ละบุคคลเป็นความจริงที่อยู่เหนือกาลเวลาและผัสสะ นอกจากนี้แนวคิดของ “เฮราคลิตุส” เชื่อว่าความจริงแท้นั้นอยู่เหนือกาลเวลา และการรับรู้ทางประสาทสัมผัส เชื่อว่าการตัดสินใจของเราเป็นเพียงความจริงในมุมมองของตัวเอง ดังนั้น ปัญญาแห่งสัญชาตญาณนี้อาจจะมีรากฐานมาจากกลไกความจำอัตโนมัติ หรือแรงผลักดันทางอารมณ์ เช่น พลังความรัก ซึ่งมีอำนาจเหนือกระบวนการคิดใต้จิตสำนึกที่ยุ่งยากทำให้มนุษย์ตัดสินใจได้อย่างฉับไวโดยไม่จำเป็นต้องอาศัยการประมวลผลของสมอง

เอกสารอ้างอิง

กีรติ บุญเจือ. (2512). ปรัชญาเบื้องต้นและตรรกวิทยาเบื้องต้น. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ ผดุงวิทยาการ พิมพ์.

กีรติ บุญเจือ. (2522). ชุดพื้นฐานปรัชญา แก่นปรัชญาปัจจุบัน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ ไทยวัฒนาพานิช จำกัด.

กำจร สุนพงษ์ศรี. (2559). สุนทรียศาสตร์ หลักปรัชญาศิลปะ ทฤษฎีทัศนศิลป์ ศิลปะวิจารณ์ กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กนิษฐ์ (มิตินันท์วงศ์) ศิริจันทร์. (2567). อภิปรัชญาร่วมสมัย: ปัญหาชวนคิด. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชัยวัฒน์ อัตพัฒน์. (2555). ญาณวิทยา (ทฤษฎีความรู้). นครปฐม: โรงพิมพ์ สาละพิมพการ.

ซาเมียร์ โอคาชา. (2549). ปรัชญาวิทยาศาสตร์โดยสังเขป. แปลโดย จุไรรัตน์ จันทร์ธำรง กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ ศูนย์มนุษย์วิทยาสิรินธร องค์การมหาชน.

สมภาร พรมทา. (2545). มนุษย์กับการแสวงหาความจริงและความหมายของชีวิต. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ ศยาม.

สมัคร บุราวาศ. (2562). ปัญญาจุดกำเนิดและกระบวนการพัฒนาทางปัญญาของมนุษยชาติ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ สยามปริทัศน์.

อุรสา พรหมทา. (2564). NLP ภาษาสมองมหัศจรรย์. วารสารคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 18(3), 255.

Casullo Albert. (2003). A prior justification. New York: Oxford University.

Magill Frank N. (1961). Masterpieces of World Philosophy in Summary Form. New York : Harper & Row.

Sacks Oliver. (1985). The Man Who Mistook His Wife for a Hat. America: Summit Books.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

27-04-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ณฏฺฐิโก พ., & จินดาปทีป พ. (2026). ปัญญาแห่งสัญชาตญาณ : ความรู้เบื้องหลังจิตสำนึกของมนุษย์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร วิทยาเขตอีสาน, 7(1), 62–72. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jhsmbuisc/article/view/292425

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ