การมีส่วนร่วมในการส่งเสริมการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของกลุ่มวัยเกษียณรักษ์สุขภาพ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้แต่ง

  • ปัทมาภรณ์ สุขสมโสด คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา
  • บังอร บุญปั้น คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา

คำสำคัญ:

การมีส่วนร่วม, การปลูกผักไฮโดรโปนิกส์, กลุ่มวัยเกษียณ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อส่งเสริมการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ให้กับกลุ่มผู้สูงอายุ และ 2) เพื่อประเมินความพึงพอใจต่อการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ของกลุ่มผู้สูงอายุในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยมีกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 145 คน เป็นกลุ่มผู้สูงอายุจากโรงเรียนผู้สูงอายุ 3 พื้นที่ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้แก่ ผู้สูงอายุจากองค์การบริหารส่วนตำบลท่าตอ อำเภอมหาราช จำนวน 40 คน ผู้สูงอายุจากเทศบาลตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จำนวน 45 คน และผู้สูงอายุจากเทศบาลเมืองบ้านกรด อำเภอบางปะอิน จำนวน 60 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการใช้แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา   ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 75.17 เป็นเพศหญิง ระดับการศึกษาร้อยละ 46.21 มีการศึกษาระดับมัธยมศึกษา ด้านอาชีพ ร้อยละ 35.17 เป็นแม่บ้าน และมีช่วงอายุระหว่าง 60-69 ปี ร้อยละ 49.66 ในส่วนการส่งเสริมการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์อยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ย 4.77 และระดับความพึงพอใจต่อการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ พบว่า มีค่าเฉลี่ย 4.62 อยู่ในระดับพึงพอใจสูงมาก ส่วนข้อเสนอแนะอื่นๆ เพิ่มเติมจากผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการ พบว่า ผู้สูงอายุมีความสนใจในโครงการนี้มาก เป็นความรู้ที่สามารถนำไปต่อยอดปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ที่บ้านของตนเอง และสามารถปลูกขายได้ อีกทั้งหน่วยงานท้องถิ่นที่ร่วมในงานวิจัยยังเป็นศูนย์เรียนรู้การปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ที่สามารถถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชนได้

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2563). มาตรการขับเคลื่อนสังคมสูงวัยคนไทยอายุยืน 4 มิติ. สืบค้นเมื่อ 11 ธันวาคม 2568, จาก https://www.dop.go.th/th/implementaion/2/3/137

คงเดช พะสีนาม, ธันวมาศ กาศสนุก และณรกมล เลาห์รอดพันธ์. (2562). การออกแบบและพัฒนาเครื่องควบคุมอุณหภูมิความชื้นสัมพันธ์สำหรับการเพาะต้นอ่อนพืช. วารสารเกษตรนเรศวร, 16(2), 27-34.

โครงการการพัฒนาต้นแบบการผลิตผักไฮโดรโพนิกส์เพื่อส่งเสริมการบริโภคที่ปลอดภัย. (2563) คู่มือการปลูกผักไฮโดรโพนิกส์. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.

ณัฐพล อารีพงศ์ธรรม (2552). พฤติกรรมการบริโภคผักไฮโดรโปนิกส์ของผู้บริโภคในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. สารนิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการธุรกิจเกษตร. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

ศิริรัตน์ สารแสง, กิตติศักดิ์ รสโสดา, กัญญารัตน์ โคตรสมบูรณ์ และอรรถศาสตร์ วิเศียรศาสตร์ (2562). พฤติกรรมผู้บริโภคและปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภคผักไฮโดรโปนิกส์ในเขตอำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี. วารสารเกษตรพระวรุณ,16(1), 129-141.

ศุภฤกษ์ เชาวลิตตระกูล (2560). ระบบปลูกผักสลัดไฮโดรโปนิกส์แบบอัตโนมัติ. งานค้นคว้าอิสระหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศและการจัดการ. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

สำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย. (2564). คู่มือรวบรวมผลงานนวัตกรรมด้านการส่งเสริมดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ ประจำปี 2564. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2569, จาก https://eh.anamai.moph.go.th/

เทศบาลตำบลพัฒนานิคม. (2568). โครงการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์เพื่อสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ ประจำปี 2568. สืบค้นเมื่อ 22 มกราคม 2569, จาก https://www.pattananikhom.go.th/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

26-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

สุขสมโสด ป., & บุญปั้น บ. (2026). การมีส่วนร่วมในการส่งเสริมการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของกลุ่มวัยเกษียณรักษ์สุขภาพ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร วิทยาเขตอีสาน, 7(2), 1–9. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jhsmbuisc/article/view/293024

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย