พฤติกรรมการบริโภคของนักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมาโศกราช ห้องเรียนจังหวัดสงขลา ตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการบริโภคของนักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมาโศกราช ห้องเรียนจังหวัดสงขลา และ 2) วิเคราะห์พฤติกรรมการบริโภคตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา การวิจัยเป็นเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 16 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง โดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา

          ผลการวิจัยพบว่า

          1) พฤติกรรมการบริโภคของนักศึกษาสะท้อนความพยายามบริหารทรัพยากรที่มีจำกัด มีการวางแผนใช้จ่ายในระดับพื้นฐาน แต่ยังได้รับอิทธิพลจากอารมณ์ ค่านิยม และภาพลักษณ์ส่วนบุคคล ปัจจัยทางสังคม โดยเฉพาะสื่อออนไลน์และกลุ่มเพื่อน มีบทบาทสำคัญต่อการตัดสินใจซื้อ ส่งผลให้เกิดการบริโภคตามกระแสและแรงกดดันทางสังคม ขณะเดียวกันครอบครัวยังคงมีบทบาทในการปลูกฝังทัศนคติด้านการเงิน เช่น ความประหยัดและการหลีกเลี่ยงหนี้สิน นอกจากนี้บริบทพหุวัฒนธรรมของจังหวัดสงขลาส่งผลให้รูปแบบการบริโภคมีความหลากหลายและยืดหยุ่นตามเทศกาลและกิจกรรมทางศาสนา อีกทั้งสภาพภูมิอากาศภาคใต้ยังมีอิทธิพลต่อการเลือกสินค้าและรูปแบบการใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน แม้นักศึกษาจะมีความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมเพิ่มขึ้น แต่การตัดสินใจยังคงขึ้นอยู่กับราคาและความสะดวกเป็นหลัก

          2) การวิเคราะห์พฤติกรรมการบริโภคตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา พบว่า ในด้านศีล นักศึกษามีแนวโน้มคำนึงถึงความถูกต้องและเหมาะสม พยายามหลีกเลี่ยงสินค้าที่ขัดต่อศีลธรรม ผิดกฎหมาย หรือฟุ่มเฟือยเกินฐานะ แม้ไม่สามารถปฏิบัติได้อย่างเคร่งครัดทุกครั้ง แต่สะท้อนถึงความรับผิดชอบต่อการใช้จ่าย ด้านสมาธิ นักศึกษาตระหนักว่าการขาดสติ โดยเฉพาะจากอิทธิพลของสื่อออนไลน์และโปรโมชั่น อาจนำไปสู่การใช้จ่ายเกินจำเป็นจึงพยายามไตร่ตรองก่อนตัดสินใจซื้อและควบคุมแรงกระตุ้นทางอารมณ์ ด้านปัญญา การบริโภคมุ่งเน้นความคุ้มค่าและพิจารณาผลกระทบระยะยาว ทั้งด้านการเงิน สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม โดยยึดหลักความพอดี ไม่สุดโต่ง และเลือกบริโภคอย่างสมดุลให้สอดคล้องกับบริบทชีวิตของตนเอง