รูปแบบคติพระพุทธรูปปูนปั้นในจังหวัดชายฝั่งโขงของอีสานตอนบน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาและรูปแบบพุทธศิลป์ของพุทธปฏิมาในจังหวัดเลย จังหวัดหนองคาย และจังหวัดนครพนม 2) เพื่อศึกษาคติพระพุทธรูปในจังหวัดชายฝั่งโขงของอีสานตอนบน การศึกษาในใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การเก็บรวบรวมข้อมูลจาก เอกสาร ภาคสนาม การสัมภาษณ์เชิงลึกลุ่มผู้ให้ข้อมูล จำนวน 120 คน ได้แก่ กลุ่มผู้รู้ 30 รูปหรือคน กลุ่มผู้ปฏิบัติ 50 คน กลุ่มบุคคลทั่วไป 40 โดยการเรียบเรียงข้อมูลเชิงพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า 1) ความเป็นมาและรูปแบบพุทธศิลป์ของพุทธปฏิมาในจังหวัด เลย หนองคาย และนครพนม ลักษณะพุทธศิลป์ พระพุทธรูปพื้นที่ศึกษาได้อิทธิพลจากค่านิยมทางศิลปะจากภายนอก พัฒนาผสมผสานอย่างลงตัวกับพระพุทธรูปล้านช้างแบ่งได้ 3 ยุค คือ (1) พระพุทธรูปล้านช้างตอนต้นช่วงแรก (2) พระพุทธรูปล้านช้างตอนต้นช่วงกลาง (3) พระพุทธรูปล้านช้างตอนต้นช่วงปลาย 2) คติพระพุทธรูปปูนปั้นในจังหวัดชายฝั่งโขงของอีสานตอนบน พระพุทธรูปปูนปั้นมีความสำคัญต่อการศึกษางานพุทธศิลป์ การศึกษาเกี่ยวกับคติพระพุทธรูปปูนปั้นในจังหวัดของฝั่งโขงอีสานตอนบน ข้อมูลนี้เป็นส่วนหนึ่งที่แสดงคติความเชื่อเกี่ยวกับพระพุทธรูปของคนในท้องถิ่นสืบเนื่องกันมาแต่อดีต ประกอบด้วย การส่งเสริมพระพุทธศาสนา ด้านจิตใจ ด้านคำสอนของพุทธศาสนา ด้านสังคม และด้านประวัติศาสตร์ ถือเป็นคติความเชื่อที่สืบทอดมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันเกี่ยวกับพระพุทธรูปปูนปั้นในภาคอีสานตอนบน