การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสัมมาชีพชุมชนตำบลแพรกษาใหม่ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ

Main Article Content

พระครูสุวรรณสิทธิธาดา (สุวิจักขณ์ มหาวีโร)
พระธรรมวชิราจารย์ (สุชาติ กิตฺติปญฺโญ)
เวทย์ บรรณกรกุล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการด้านอาชีพของชุมชนตำบลแพรกษาใหม่ 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมเพื่อการส่งเสริมสัมมาชีพชุมชน 3) เสนอรูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสัมมาชีพชุมชน เป็นงานวิจัยเชิงผสานวิธี พื้นที่วิจัยได้แก่ ชุมชนตำบลแพรกษาใหม่ อำเภอเมืองสมุทรปราการ ประชากร/กลุ่มตัวอย่าง 384 คน และผู้ให้ข้อมูลจำนวน 25 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติ และวิเคราะห์ข้อมูลผู้วิจัยใช้เชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลในรูปแบบของตารางและการพรรณนาประกอบตาราง เขียนบรรยาย นำเสนอเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาและความต้องการด้านอาชีพของชุมชนตำบลแพรกษาใหม่. ชุมชนตำบลแพรกษาใหม่ ต้องเผชิญปัญหาด้านอาชีพในระดับมาก (x̄ = 4.05) โดยปัญหาสำคัญที่สุดคือด้านการเงินและการลงทุน (x̄ = 4.13) เฉพาะการขาดเงินทุนในการประกอบอาชีพ (x̄ = 4.37) ความต้องการในการส่งเสริมสัมมาชีพอยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.40) โดยต้องการการเข้าถึงแหล่งเงินทุนดอกเบี้ยต่ำมากที่สุด (x̄ = 4.62) 2) หลักพุทธธรรมเพื่อการส่งเสริมสัมมาชีพชุมชน ได้แก่หลักธรรม 5 ประการที่เหมาะสมในการส่งเสริมสัมมาชีพชุมชน ได้แก่ หลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์เป็นแกนหลัก ประกอบด้วย อุฏฐานสัมปทา อารักขสัมปทา กัลยาณมิตตตา และสมชีวิตา และหลักธรรมสนับสนุน 4 ประการ ได้แก่ สัมมาอาชีวะ โภควิภาค 4 มิตรแท้มิตรเทียม และสันโดษ 3) รูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสัมมาชีพชุมชน ผู้วิจัยได้พัฒนารูปแบบการบูรณาการที่เรียกว่า “WISDOM Model” ประกอบด้วย W-Work Diligently (การทำงานด้วยความขยันหมั่นเพียร) I-Income Management (การบริหารรายได้อย่างชาญฉลาด) S-Social Networking (การสร้างเครือข่ายทางสังคม) D-Discipline in Living (การมีวินัยในการดำเนินชีวิต) O-Organizing Community (การจัดระเบียบชุมชน) และ M-Mindful Development (การพัฒนาอย่างมีสติ)ผลการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า WISDOM Model มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.68) และความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในระดับมาก (x̄ = 4.44) รูปแบบนี้เป็นองค์ความรู้ใหม่ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาสัมมาชีพชุมชนอย่างยั่งยืนและสอดคล้องกับวัฒนธรรมไทยพุทธ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
(มหาวีโร) พ. (สุวิจักขณ์), กิตฺติปญฺโญ พ. . (สุชาติ), & บรรณกรกุล เ. (2025). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสัมมาชีพชุมชนตำบลแพรกษาใหม่ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 9(3), 74–89. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/article/view/287192
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2560). รายงานประจำปี 2560. กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

ชัยณรงค์ พรหมจักร. (2562). ปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชนอุตสาหกรรม: ความต้องการและแนวทางแก้ไข. วารสารสิ่งแวดล้อมชุมชน. 15(4), 23-41.

เทศบาลตำบลแพรกษาใหม่. (2567). ข้อมูลประชากรตำบลแพรกษาใหม่ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2567. สืบค้น 31 ธันวาคม 2567 จาก https://www.preakasamai.go.th/public/

นิรันดร์ จุลกะ. (2564). การติดตามและประเมินผลโครงการพัฒนาชุมชน: แนวทางปฏิบัติ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.

ประสงค์ กิตติกุลโชติ. (2564). การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนในยุคดิจิทัล: บทบาทของเงินทุนและนวัตกรรม. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ: เอส.อาร์.พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์ จำกัด.

พระมหาสมชาย ญาณวโร. (2561). การประยุกต์หลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ในการพัฒนาชุมชนแบบยั่งยืน. วารสารพระพุทธศาสนา. 28(3), 112-128.

พระมหาสุทิตย์ อาภากโร และคณะ. (2560). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาสังคม. รายงานวิจัย. อยุธยา: สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระราชวรมุนี (ป.อ.ปยุตฺโต). (2540). ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์: หลักการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

ไพฑูรย์ บุญมี. (2564). แหล่งเงินทุนชุมชน: กลไกสำคัญในการพัฒนาอาชีพอย่างยั่งยืน. วารสารการเงินชุมชน. 18(2), 89-105.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มาลัย เจริญสุข. (2563). การพัฒนาอาชีพเสริมเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจของครอบครัว. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิชัย วงศ์ใหญ่. (2564). “ประสิทธิภาพการบูรณาการหลักธรรมในการพัฒนาชุมชน”. วารสารพุทธศาสตร์วิจัย. 12(1), 67-83.

วิทยา นาควัชระ. (2563). ปัญหาการเข้าถึงแหล่งเงินทุนของชุมชนในเขตอุตสาหกรรม. กรุงเทพฯ: โครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2563). การขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนแบบมีส่วนร่วม: จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์.

สมเดช จินดาวัฒนะ. (2563). การประยุกต์หลักพุทธธรรมในการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารพัฒนาชุมชน. 45(2), 78-95.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุนันทา ศรีจันทร์. (2563). รูปแบบการพัฒนาที่มีรากฐานจากพระพุทธศาสนา: ความเหมาะสมในบริบทไทย. วารสารศาสนาและสังคม. 26(2), 156-172.

สุรชัย จันทร์เอม. (2562). ปัญหาการขาดแคลนเงินทุนในการพัฒนาอาชีพชุมชน: กรณีศึกษาจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารเศรษฐกิจชุมชน. 32(1), 45-62.

สุวิทย์ เมษินทรีย์. (2562). การบูรณาการหลักพุทธธรรมในการพัฒนาชุมชน: ทฤษฎีและการปฏิบัติ. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อภิชัย พันธเสน. (2561). หลักการพัฒนาชุมชนแบบมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.