รูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลนครสมุทรปราการ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ

Main Article Content

พระครูปลัดจริยวัฒน์ (ยุทธนา ภทฺทญาโณ)
พระธรรมวชิราจารย์ (สุชาติ กิตฺติปญฺโญ)
บุญชู พรพรหมพิพัฒน์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลนครสมุทรปราการ 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมที่เหมาะสมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และ 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลนครสมุทรปราการ เป็นงานวิจัยเชิงผสมผสานวิธี พื้นที่ชุมชนมหาวงศ์ เทศบาลนครสมุทรปราการ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุ จำนวน 390 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลคือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา นำเสนอเชิงพรรณนาผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยปัญหาด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้านความรู้และทักษะในการพัฒนาตนเอง รองลงมาคือด้านเศรษฐกิจ ด้านสุขภาพกายและจิต ด้านสังคมและวัฒนธรรม และด้านสิ่งแวดล้อมและที่อยู่อาศัย 2) หลักพุทธธรรมที่เหมาะสมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุประกอบด้วย หลักภาวนา 4 หลักอิริยาบถ 4 หลักพรหมวิหาร 4 หลักเบญจศีล และหลักไตรลักษณ์ 3) รูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ คือ “BUDDHA Model” ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ การสร้างความรู้ด้านสุขภาพกายและจิต การสร้างความรู้และทักษะในการดำเนินชีวิต การพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านเศรษฐกิจ การส่งเสริมสภาพแวดล้อมและความปลอดภัย การพัฒนาด้านสังคมและวัฒนธรรมอย่างสามัคคี และการประเมินและการพัฒนาอย่างยั่งยืน รูปแบบ “BUDDHA Model” เป็นองค์ความรู้ใหม่ที่บูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุอย่างเป็นระบบ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาชุมชนผู้สูงอายุในสังคมไทยได้อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ภทฺทญาโณ พ. (ยุทธนา), กิตฺติปญฺโญ พ. . (สุชาติ), & พรพรหมพิพัฒน์ บ. (2025). รูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลนครสมุทรปราการ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 9(3), 217–232. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/article/view/287450
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครองส่วนท้องถิ่น. ข้อมูลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดสมุทรปราการ. สืบค้น 30 กรกฎาคม 2567 จาก http://infov1.dla.go.th/travel/abtinfo.do

ปิ่นนเรศ กาศอุดมและคณะ. (2561). บทบาทครอบครัวในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 5(3). 300-310.

พระมหาสุพรรณ สุภทฺโท, พระมหาพจน์ สุวโจ, พระมหาถนอม อานนฺโท. (2565). วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์. 7(1), 234-249.

พระมหาสุภีร์ สุภีโร. (2557). บูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุในสังคมไทย. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2559). อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ชัยวัฒน์ ประสงค์สร้าง. (2024). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุแบบองค์รวมตามแนววิถีพุทธ. Journal of Administrative and Management Innovation. 12(1), 16-26.

รศรินทร์ เกรย์ และคณะ. (2556). มโนทัศน์ใหม่ของนิยามผู้สูงอายุ มุมมองเชิงจิตวิทยาสังคมและสุขภาพ. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.

วรเวศม์ สุวรรณระดา. (2559). ชาญชรา ก้าวสู่สังคมสูงวัยด้วยความรู้และปัญญา. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัดภาพพิมพ์.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). รายงานสถานการณ์สังคมไทยไตรมาสหนึ่ง ปี 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนา. (2567). หลักการทรงงาน. กรุงเทพฯ: Papermore.

สุปราณี พิมพ์ตรา และคณะ. (2561). การเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้สูงอายุในชุมชนหาดวอนนภา ตำบลแสนสุข อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี. วารสารศึกษาศาสตร์. 29(2), 176-187

สำนักงานสถิติจังหวัดสมุทรปราการ. (2567). จำนวนผู้เสมือนว่างงาน จำแนกตามภาคอุตสาหกรรม และเพศ ไตรมาสที่ 2 (เมษายน - มิถุนายน) พ.ศ. 2567. สืบค้น 30 กรกฎาคม 2567 จาก https://www. nso.go.th/nsoweb/nso/statistical_system?nso_province_type1=739

Hansa Dhammahaso. (2559). Buddhism and Holistic Health. สืบค้น 30 กรกฎาคม 2567 จาก https://www.mcu.ac.th/article/detail/251

World Health Organization. (2002). Active Ageing: A Policy Framework. Geneva: WHO.