รูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลนครสมุทรปราการ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลนครสมุทรปราการ 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมที่เหมาะสมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และ 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลนครสมุทรปราการ เป็นงานวิจัยเชิงผสมผสานวิธี พื้นที่ชุมชนมหาวงศ์ เทศบาลนครสมุทรปราการ อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุ จำนวน 390 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลคือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา นำเสนอเชิงพรรณนาผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยปัญหาด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้านความรู้และทักษะในการพัฒนาตนเอง รองลงมาคือด้านเศรษฐกิจ ด้านสุขภาพกายและจิต ด้านสังคมและวัฒนธรรม และด้านสิ่งแวดล้อมและที่อยู่อาศัย 2) หลักพุทธธรรมที่เหมาะสมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุประกอบด้วย หลักภาวนา 4 หลักอิริยาบถ 4 หลักพรหมวิหาร 4 หลักเบญจศีล และหลักไตรลักษณ์ 3) รูปแบบการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ คือ “BUDDHA Model” ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ การสร้างความรู้ด้านสุขภาพกายและจิต การสร้างความรู้และทักษะในการดำเนินชีวิต การพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านเศรษฐกิจ การส่งเสริมสภาพแวดล้อมและความปลอดภัย การพัฒนาด้านสังคมและวัฒนธรรมอย่างสามัคคี และการประเมินและการพัฒนาอย่างยั่งยืน รูปแบบ “BUDDHA Model” เป็นองค์ความรู้ใหม่ที่บูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุอย่างเป็นระบบ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาชุมชนผู้สูงอายุในสังคมไทยได้อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
- ข้อความใดๆ ที่ปรากฎในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครองส่วนท้องถิ่น. ข้อมูลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดสมุทรปราการ. สืบค้น 30 กรกฎาคม 2567 จาก http://infov1.dla.go.th/travel/abtinfo.do
ปิ่นนเรศ กาศอุดมและคณะ. (2561). บทบาทครอบครัวในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 5(3). 300-310.
พระมหาสุพรรณ สุภทฺโท, พระมหาพจน์ สุวโจ, พระมหาถนอม อานนฺโท. (2565). วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์. 7(1), 234-249.
พระมหาสุภีร์ สุภีโร. (2557). บูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุในสังคมไทย. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2559). อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ชัยวัฒน์ ประสงค์สร้าง. (2024). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุแบบองค์รวมตามแนววิถีพุทธ. Journal of Administrative and Management Innovation. 12(1), 16-26.
รศรินทร์ เกรย์ และคณะ. (2556). มโนทัศน์ใหม่ของนิยามผู้สูงอายุ มุมมองเชิงจิตวิทยาสังคมและสุขภาพ. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
วรเวศม์ สุวรรณระดา. (2559). ชาญชรา ก้าวสู่สังคมสูงวัยด้วยความรู้และปัญญา. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัดภาพพิมพ์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). รายงานสถานการณ์สังคมไทยไตรมาสหนึ่ง ปี 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนา. (2567). หลักการทรงงาน. กรุงเทพฯ: Papermore.
สุปราณี พิมพ์ตรา และคณะ. (2561). การเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้สูงอายุในชุมชนหาดวอนนภา ตำบลแสนสุข อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี. วารสารศึกษาศาสตร์. 29(2), 176-187
สำนักงานสถิติจังหวัดสมุทรปราการ. (2567). จำนวนผู้เสมือนว่างงาน จำแนกตามภาคอุตสาหกรรม และเพศ ไตรมาสที่ 2 (เมษายน - มิถุนายน) พ.ศ. 2567. สืบค้น 30 กรกฎาคม 2567 จาก https://www. nso.go.th/nsoweb/nso/statistical_system?nso_province_type1=739
Hansa Dhammahaso. (2559). Buddhism and Holistic Health. สืบค้น 30 กรกฎาคม 2567 จาก https://www.mcu.ac.th/article/detail/251
World Health Organization. (2002). Active Ageing: A Policy Framework. Geneva: WHO.