สภาพปัญหา รูปแบบ และเงื่อนไขในการตกเป็นเหยื่ออาชญากรรม การฉ้อโกงออนไลน์ที่เกิดขึ้นในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและรูปแบบการก่ออาชญากรรมฉ้อโกงออนไลน์ที่เกิดขึ้นในประเทศไทย 2) เพื่อศึกษาปัจจัยเงื่อนไขในการตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมการฉ้อโกงออนไลน์ เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิจัยเชิงเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญกลุ่มที่ 1 เป็นประชาชนที่เคยมีประสบการณ์ในการตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมฉ้อโกงออนไลน์ จำนวน 20 คน กลุ่มที่ 2 เป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจจากสถานีตำรวจนครบาล และตำรวจภูธรภาค 1-9 จำนวน 20 คน การสนทนากลุ่มเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจจากหน่วยงานด้านการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมออนไลน์ หรือหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง จำนวน 8 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล คือแบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาและรูปแบบการก่ออาชญากรรมฉ้อโกงออนไลน์ คือ ยากต่อการตรวจจับผู้กระทำผิด ความไม่เท่าทันดิจิทัลของประชาชน ความล่าช้าของระบบติดตามอาชญากรรมและรูปแบบของอาชญากรรมฉ้อโกงออนไลน์มี 17 รูปแบบ สะท้อนถึงความหลากหลายและพลวัตของพฤติกรรมอาชญากรรมในยุคดิจิทัล 2) ปัจจัยเงื่อนไขในการตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมการฉ้อโกงออนไลน์มี 6 เงื่อนไข คือ 1) แรงจูงใจภายในของเหยื่อ 2) ความไม่รู้เท่าทันเทคโนโลยี 3) การเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลของเหยื่อ 4) ความเชื่อทางสังคมและวัฒนธรรม 5) สภาพเศรษฐกิจและข้อจำกัดในการเข้าถึงแหล่งทุน และ 6) ความล่าช้าและข้อจำกัดในกระบวนการยุติธรรม ส่วนการศึกษาเกี่ยวกับสภาพการดำเนินงานที่เป็นปัญหาอุปสรรคของเจ้าหน้าที่ตำรวจในการบังคับใช้กฎหมาย นำไปสู่การสังเคราะห์การป้องกันปัญหาอาชญากรรมฉ้อโกงออนไลน์ 2 แนวทาง ได้แก่ 1) แนวทางสำหรับเจ้าหน้าที่ตำรวจจะเป็นการเสริมสร้างความรู้เกี่ยวกับการใช้กฎหมายผ่านสื่อการเรียนรู้ออนไลน์รูปแบบวีดีโอถ่ายทอดความรู้จากเจ้าหน้าที่ผู้มีความเชี่ยวชาญเพื่อให้สามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา 2) แนวทางสำหรับประชาชนเน้นสร้างความตระหนักผ่านคลิปวีดีโอละครสั้นที่มีความเพลิดเพลิน เนื้อหาเข้าใจได้ง่าย ใช้การถ่ายทำในรูปแบบ Two Short in Frame ช่วงท้ายคลิปสรุปสถานการณ์ด้วยเจ้าหน้าที่ตำรวจเพื่อให้เกิดความน่าเชื่อถือ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
- ข้อความใดๆ ที่ปรากฎในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
กรกนก นิลดำ. (2563). วิธีการกลโกง ช่องทางการสื่อสาร และประสบการณ์ในการถูกมิจฉาชีพออนไลน์หลอกลวงของผู้สูงอายุในจังหวัดเชียงราย. วารสารการสื่อสาร มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. 3(3), 50-67.
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (21 มกราคม 2565). ดีอีเอส เปิดสถิติ 15 ปัญหา ซื้อขายทางออนไลน์ ในรอบปี 64. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. สืบค้น 2 มิถุนายน 2568 จาก https://www.mdes.go.th/news/detail/5176
คณะนิติศาสตร์. (3 มีนาคม 2566). ปัญหากฎหมายไทยกับการฉ้อโกงออนไลน์. ผ่านงาน สัมมนาวิชาการเรื่อง “ฉ้อโกง ขายของทางออนไลน์”. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สืบค้น 5 มีนาคม 2568 จาก https://www.law.tu.ac.th/tulawinfographic09/
คณาธิป ทองรวีวงศ์. (2564). การปรับใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์พ.ศ. 2550 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2560 กับการหลอกลวงเกี่ยวกับความสัมพันธ์เชิงความรักที่กระทำทางระบบคอมพิวเตอร์. วารสารรัชต์ภาคย์. 15(39), 230-239.
จอมเดช ตรีเมฆ. (2558). The Rangsit Crime Survey: A Feasibility Study to inaugurate The Rangsit Crime Survey. Journal of Thai Justice System. 8(1), 67-85,
วนัสนันท์ กันทะวงศ์. (2563). อาชญากรรมเศรษฐกิจ: การหลอกลวงการเก็งกําไรอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 23(1), 133-144.
เสกสัณ เครือคำ. (2558). อาชญากรรม อาชญาวิทยาและงานยุติธรรมทางอาญา. ม.ป.ท.: เพชรเกษมการพิมพ์.
Abas, S. N., Bhimrajkar, S., & Raina, C. K. (2017). Social Engineering. International Journal of Scientific Research in Computer Science. 2(6), 1109–1114.
Atul, B., Lhato, J, & Alka, R. (2018). Information Security: Exploring the Association between IT Receptivity and Cyber Crime Victimization. FIIB Business Review. 4(1), 55-63.
Bandler, J. & Merzon, A. (2020). Cybercrime Investigations a Comprehensive Resource for Everyone. Taylor & Francis Group. -(-), 1-20. Retrieved 20 July 2024 from https://doi. org/10.1201/9781003033523
Benoît, D. & Chad, W. (2021). Enhancing relationships between criminology and cybersecurity. Journal of Criminology. 54(1), 76-92.
Boss, S. R. et al., (2015). What do systems users have to fear? Using fear appeals to engender threats and fear that motivate protective security behaviors. MIS Quarterly. 39(4), 837-864.
Burkell, J. (2006). Anonymity in Behavioural Research: Not Being Unnamed, But Being Unknown. Faculty of Information and Media Studies. The University of Western Ontario.
Catherine, D., M., George, E. H., & Melissa, L. R. (2010). Policing Possession of Child Pornography Online: Investigating the Training and Resources Dedicated to the Investigation of Cyber Crime. International Journal of Police Science & Management. 12(4), 516-525.
Chad, W. & Diarmaid, H. (2019). Civilianizing specialist units: Reflections on the policing of cyber-crime. Criminology & Criminal Justice. 22(4), 1-20.
Chrisje, B., Adam, J., & Tim, J. W. (2020). A Comparative Analysis of Anglo-Dutch Approaches to ‘Cyber Policing’: Checks and Balances Fit for Purpose?. The Journal of Criminal Law. 84(5), 451-473.
Danquah, P. & Longe, O. (2011). An empirical test of the space transition theory ofcyber criminality: Investigating cyber crime causation factors in Ghana. African Journal of Computing & ICT. 2(1), 37-48.
D'Arcy, J., Hovav, A., & Galletta, D. F. (2009). User Awareness of Security Countermeasures and Its Impact on Information Systems Misuse: A Deterrence Approach. Information Systems Research. 20(1), 79-98.
Drew, J. M. (2020). A study of cybercrime victimization and prevention: exploring the use of online crime prevention behaviors and strategies. Journal of Criminological Research, Policy and Practice. 1–20. Retrieved 28 July 2024 from https://doi.org/10.1108/JCRPP-12-2019-0070
Emami, C., Smith, R. G., & Jorna, P. (2020). Predicting online fraud victimization in Australia. Trends & Issues in Crime & Criminal Justice. No.577, 1–19. Retrieved 25 July 2024 from https://www.aic.gov.au/sites/default/files/2020-05/ti577_predicting_online_fraud_vic timisati on_in_australia_0.pdf.
Haidee, T. (2018). Building Speaking Fluency with Multiword Expressions. TESL Canada Journal. 34(3), 26-53.
Hinnen, T. (2004). The Cyber-front in the War on Terrorism: Curbing Terrorist Use of the Internet. Science and Technology Law Review. 5(-), 1-42. Retrieved 30 July 2024 from https://doi.org/10.7916/stlr.v5i0.3636.
Holt, T. & Bossler, A. M. (2016). Cyber crime in Progress: Theory and Prevention of Technology-enabled Offenses. Abingdon, Oxon: Routledge.
Institutionalized Children Explorations and Beyond. (2020). Child Helpline Offers Protection against Cyber Crime. Institutionalized Children Explorations and Beyond. 3(2) 216.
Jaishankar, K. (2007). Cyber Criminology: Evolving a novel discipline with a new journal. International Journal of Cyber Criminology. 1(1), 1-6.
Jaishankar, K. (2008). Space Transition Theory of Cyber Crimes. Crimes of the Internet (pp. 283-301). N.P.: Pearson Publishers.
Kshetri, N. (2013). Cybercrime and cybersecurity in the global south. NY: Palgrave MacMillan Publishers.
Li, L., et al. (2019). The economics of cybercrime: The role of broadband and socioeconomic status. ACM Transactions on Management Information Systems. 10(4), 1-23.
Liang, H. & Xue, Y. (2010). Understanding Security Behaviors in Personal Computer Usage: A Threat Avoidance Perspective. Journal of the Association for Information Systems. 11(7), 1–16.
Maras, M. H. (2016). Cybercriminal. Oxford University Press.
McAfee & CSIS. (21 February 2018). Economic impact of cybercrime: No slowing down. Center for Strategic and International Studies. Retrieved 20 July 2024 from https://www. csis.org/analysis/economic-impact-cybercrime
Michail, G. (2014). Video-Based Learning and Open Online Courses. International Journal of Emerging Technologies in Learning (iJET). 9(1), 4-7.
Nazli, C. & Daniel, G. (2012). Lost in cyberspace: Harnessing the Internet, international relations, and global security. Bulletin of the Atomic Scientists. 68(2), 70-77.
Omernick, E. & Sood, S. O. (2013). The impact of anonymity in online communities. In Proceedings SocialCom/PASSAT/BigData/EconCom/BioMedCom 2013 (pp. 526-535). Retrieved 20 July 2024 from https://www.scholars.northwestern.edu/en/publi cations/the-impact-of-anonymity-in-online-communities.
Patrick, H., Gianfranco, W., & Mark, C. (2022). Consumer Fear of Online Identity Theft: ScaleDevelopment and Validation. Journal of Interactive Marketing. 30(1), 1-19. .
Poungin, J. & Trimek, J. (2023). The Prevention of Property Crimes against the Elderly. RPCA Journal of Criminology and Social Sciences. 5(2), 81–96.
Rinwong, S. (2020). Tackling the problem of 'online trading' behind COVID TACTIC to win 2.2 billion cakes. Retrieved 26 July 2024 from https://www.bangkokbiznews. com/news/detail/886738
Sommestad, T., Karlzén, H., & Hallberg, J. (2015). A meta-analysis of studies on protection motivation theory and information security behaviour. International Journal of Information Security and Privacy. 9(1), 26-46.
Techsauce. (2023). Cyber Vaccine เครือข่ายยับยั้ง ป้องกัน และสร้างภูมิคุ้มกัน รู้ทันกลโกงอาชญากรรมออนไลน์. สืบค้น 10 เมษายน 2568 จาก https://techsauce.co/news/cyber-vaccine-protect-cybercrime
Tsikerdekis, M. & Zeadally, S. (2014). Online deception in social media. Commun ACM 2014. 57(9), 72-80.
Wu, L., Peng, Q., & Lemke, M. (2023). Research trends in cybercrime and cybersecurity: A review based on Web of Science core collection database. International Journal of Cybersecurity Intelligence and Cybercrime. 6(1), 5-28.
Wu, L., et al. (2022). Spatial social network research: A bibliometric analysis. Computational Urban Science. 2(1), 1-13.
