การเรียนรู้และปลูกฝังวัฒนธรรมผ่านศาสนาพิธี ของวัดมังกรกมลาวาสและวัดโพธิ์แมนคุณาราม กรุงเทพมหานคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การเรียนรู้และปลูกฝังวัฒนธรรมผ่านศาสนาพิธีของวัดมังกรกมลาวาสและวัดโพธิ์แมนคุณาราม กรุงเทพมหานคร โดยวิเคราะห์กิจกรรมพิธีกรรมและเทศกาลสำคัญ ได้แก่ พิธีทิ้งกระจาด เทศกาลกินเจ เทศกาลตรุษจีน วันเกิดหรือวันบรรลุธรรมของเทพเจ้า และพิธีกงเต็ก จากเอกสารประวัติศาสตร์ ศาสนพิธี และการสังเกตการณ์พิธีกรรมในวัด ผลการวิเคราะห์พบว่าศาสนาพิธีทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการถ่ายทอดค่านิยม ความเชื่อ และพฤติกรรมทางสังคมต่อคนรุ่นใหม่ ทั้งการเรียนรู้โดยตรง การเรียนรู้โดยสังเกต การเรียนรู้เชิงสัญลักษณ์ และการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติ พิธีกรรมเหล่านี้ไม่เพียงช่วยให้ผู้เข้าร่วมเกิดความเข้าใจในบทบาทและคุณค่าของเทพเจ้าและบรรพบุรุษเท่านั้น แต่ยังสร้างความตระหนักด้านความกตัญญู ความเมตตา และความรับผิดชอบต่อสังคมอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ สะท้อนให้เห็นว่า ศาสนาพิธีเป็นเครื่องมือสำคัญในการเสริมสร้างและสืบทอดวัฒนธรรมของชุมชนให้คงอยู่และเข้มแข็ง
คำสำคัญ: ศาสนาพิธี, การเรียนรู้, การปลูกฝังวัฒนธรรม, ชุมชนจีน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
- ข้อความใดๆ ที่ปรากฎในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
ธรรญาภรณ์ วงศ์บุญชัยนันท์. (2547). พิธีกงเต๊ก : ระบบสัญลักษณ์และระบบเครือญาติของชาวจีนแต้จิ๋วในเยาวราช. วิทยานิพนธ์มานุษยวิทยามหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นรุตม์ คุปต์ธนโรจน์. (2558). ย่านไชน่าทาวน์เยาวราช: พื้นที่การนำเสนออัตลักษณ์เชิงซ้อนของวัฒนธรรมความเป็นจีนในสังคมไทยร่วมสมัย. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระศรัญย์ ช้างกุล. (2563). ความคิดเห็นของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่มีต่อการจัดการพุทธสถานวัดจีนเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้การท่องเที่ยวเชิงศาสนา กรณีศึกษา : วัดมังกรกมลาวาส (เล่งเน่ยยี่1) และวัดบรมราชากาญจนาภิเษกอนุสรณ์ คณะสงฆ์จีนนิกายรังสรรค์ (เล่งเน่ยยี่2). วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
วัดโพธิ์แมนคุณาราม. (2568). อัลบั้มรูป. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2568 จาก https://www.facebook.com/bhomantemple/photos_albums?locale=th_TH
วัดมังกรกมลาวาส. (2561). ประวัติและความหมาย “พิธีทิ้งกระจาด”. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2568 จาก https://www.facebook.com/Wat.Mangkonkamalawat.Temple/posts/ประวัติและความหมาย-พิธีทิ้งกระจาด-การทิ้งกระจาด-นี้ชาวจีนเรียกกันว่า-ซีโกว-施孤-แป/284384015620556/?locale=th_TH
วัดมังกรกมลาวาส. (2568). อัลบั้มรูป. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2568 จาก https://www.facebook.com/Wat.Mangkonkamalawat.Temple/photos_albums
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. (2560). ทิ้งกระจาด. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2568 จาก https://rituals.sac.or.th/rituals_pdf.php?id=46
อรศิริ ปาณิณทร์. (2526). รายงานวิจัยเรื่องการศึกษาเปรียบเทียบวัดจีนในกรุงเทพ. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2568 จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NAJUA-Arch/article/view/47243
อ้อมพร ตันกิติภิญโญ. (2546). การศึกษาคติการสร้างรูปจตุโลกบาลในวัดจีนในกรุงเทพมหานคร กรณีศึกษาวัดมังกรกมลาวาส วัดบำเพ็ญจีนพรต วัดทิพยวารีวิหาร และวัดโพธิ์แมนคุณาราม. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Durkheim, E. (1912). The elementary forms of the religious life. London: George Allen & Unwin.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.