หลักการภาวนาถึงพระโพธิ์สัตว์เพื่อเสริมสร้างความสุขในพระพุทธศาสนามหายาน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปฏิบัติสมาธิในพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน โดยมุ่งเน้นที่การเจริญภาวนาในพระโพธิสัตว์ ตลอดจนการพัฒนา "มหากรุณา" และ "มหาปัญญา" ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของแนวคิดพระโพธิสัตว์ โดยการศึกษานี้ใช้ข้อมูลจากคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาและแนวทางปฏิบัติที่ปรากฏในประเทศจีน ญี่ปุ่น และทิเบต จากนั้นวิเคราะห์บทบาทและคุณูปการของสมาธิแบบมหายานต่อพระพุทธศาสนาในประเทศไทยร่วมสมัย รวมถึงบทบาททางสังคมของผู้ปฏิบัติสมาธิแนวพระโพธิสัตว์ในฐานะผู้นำทางจิตวิญญาณ และผู้ส่งเสริมคุณธรรมในสังคมไทยโดยอาศัยงานวิจัยจากทั้งในและต่างประเทศเป็นพื้นฐานการวิเคราะห์

ผลการศึกษาพบว่า การปฏิบัติสมาธิในพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายานมุ่งเน้นการพัฒนาจิตให้เข้าถึงโพธิจิต ซึ่งหมายถึงจิตที่ปรารถนาจะบรรลุพระสัมมาสัมโพธิเพื่อประโยชน์ของสรรพสัตว์ การเจริญสมาธิในพระโพธิสัตว์มีลักษณะเฉพาะที่เน้นการระลึกรู้ถึงความทุกข์ของผู้อื่น การอุทิศตนเพื่อช่วยเหลือ และการพัฒนาเมตตากรุณาควบคู่ไปกับปัญญา ซึ่งก่อให้เกิดบทบาทในเชิงสังคม ทั้งในด้านการส่งเสริมกิจกรรมจิตอาสา การเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ และการสร้างสันติภาพทั้งภายในจิตใจของตนเองและในระดับสังคม