การพัฒนาพื้นที่สัปปายะตามแนวพุทธวิถีเพื่อสุขภาวะชุมชนเมือง กรณีศึกษาวัดดีดวด
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง การพัฒนาพื้นที่สัปปายะตามแนวพุทธวิถีเพื่อสุขภาวะชุมชนเมือง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการในการพัฒนาพื้นที่สัปปายะตามแนวพุทธวิถีเพื่อสุขภาวะชุมชนเมือง 2) เพื่อพัฒนาการจัดรูปแบบพื้นที่สัปปายะตามแนวพุทธวิถีต่อสุขภาวะของชุมชนเมือง และ 3) เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาพื้นที่สัปปายะตามแนวพุทธวิถีที่มีต่อสุขภาวะของชุมชนเมือง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เก็บข้อมูลภาคสนามในพื้นที่ชุมชนวัดดีดวด กรุงเทพมหานคร ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 15 คน และผู้ร่วมสนทนากลุ่มเฉพาะ 10 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มเฉพาะ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของวัดดีดวดมีข้อจำกัดด้านกายภาพ ความสะอาด และความร่มรื่น ขาดการมีส่วนร่วมจากชุมชน ซึ่งชุมชนมีความต้องการพัฒนาให้เป็นพื้นที่สีเขียวและพื้นที่สาธารณะที่เอื้อต่อกิจกรรม 2) รูปแบบการพัฒนาใช้กระบวนการ ๕ ขั้นตอน ได้แก่ การสำรวจ, การออกแบบ, การดำเนินงานแบบมีส่วนร่วม, การบริหารจัดการ, และการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยบูรณาการหลักสัปปายะ ๗ 3) ผลการพัฒนาทำให้เกิดสุขภาวะองค์รวม ๔ ด้าน คือ กาย (สิ่งแวดล้อมดี) จิต (สงบ) สังคม (สามัคคี) และปัญญา (เรียนรู้)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
- ข้อความใดๆ ที่ปรากฎในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
กรมอนามัย. (2559). คู่มือมาตรฐานวัดส่งเสริมสุขภาพ. กรมอนามัย.
พระปลัดธวัชชัย ขตฺติยเมธี. (2568). สัปปายะ: แนวคิดและวิธีการพัฒนาวัดในพระพุทธศาสนา. วารสารระบบนิเวศการเรียนรู้และปัญญา, 3(1), 25–35.
พระสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต), 2551) การสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีในวัด (Environmental Management) จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการลดความเครียดและสร้างเสริมสุขภาพจิตให้กับคนเมือง สอดคล้องกับแนวคิดของกรมอนามัยเรื่องวัดส่งเสริมสุขภาพ (กรมอนามัย, 2559)
กฤตน ชมภูรัตน์. (2563). การศึกษารูปแบบการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อมในจังหวัดเชียงใหม่: กรณีศึกษาการจัดการเหตุรำคาญ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU e-Thesis. http://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2020/TU_2020_6017035079_9524_13616.pdf
พระมหาธณัชพงศ์ สุพฺรหฺมปญฺโญ. (2566). แนวทางการพัฒนาพื้นที่วัดให้เป็นศูนย์เรียนรู้สุขภาวะของชุมชน. วารสารปัญญา, 30(1), 15-28. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/panya-thjo/article/view/261602
วิทยาลัยสงฆ์พุทธปัญญาศรีทวารวดี. (2563). สุขภาวะองค์รวมเชิงพุทธของชุมชนเมืองในยุค 4.0 [บทความวิจัย]. วารสารมานุษยวิทยาพุทธศาสนา. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/246514