พิธีกรรมที่สำคัญของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมาย ความสำคัญ และบทบาทของพิธีกรรมในศาสนาพราหมณ์–ฮินดู โดยใช้การศึกษาจากเอกสารและงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับพิธีกรรมที่ปรากฏในคัมภีร์พระเวทและคัมภีร์สำคัญของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู รวมถึงบทบาทของพิธีกรรมต่อสังคมและวัฒนธรรม ผลการศึกษาพบว่า พิธีกรรมในศาสนาพราหมณ์–ฮินดูมีบทบาทสำคัญต่อระบบความเชื่อและการดำเนินชีวิตของชาวฮินดูมาแต่โบราณ พิธีกรรมมิได้เป็นเพียงการแสดงออกทางศรัทธา แต่ยังเป็นกลไกที่เชื่อมโยงมนุษย์กับสิ่งศักดิ์สิทธิ์และรักษาความสมดุลของจักรวาล พิธีกรรมสำคัญ ได้แก่ ยัชญพิธีซึ่งเป็นพิธีบวงสรวงโดยใช้ไฟเป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับเทพเจ้า พิธีบูชาเทพเจ้าหรือปูชา ซึ่งเป็นพิธีกรรมที่ปฏิบัติทั้งในระดับครัวเรือนและศาสนสถาน และพิธีกรรมตามปฏิทินจันทรคติที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องพลังของจักรวาล นอกจากนี้ พิธีกรรมยังมีบทบาทสำคัญต่อสังคมและวัฒนธรรม โดยช่วยเสริมสร้างความเป็นปึกแผ่นของชุมชน สืบทอดค่านิยมและความเชื่อทางศาสนา รวมทั้งสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ แม้ในสังคมร่วมสมัย พิธีกรรมยังคงดำรงอยู่และปรับตัวให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตของผู้คน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
- ข้อความใดๆ ที่ปรากฎในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
กฤษณะ ไทวปายนวฺยาส. (2518). ศรีมัทภควัตคีตา. แปลโดย แสง มนวิทูร. พระนคร: แพร่พิทยา.
กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. (2552). พิธีกรรมและประเพณี. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด.
โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ และนภนาท อนุพงศ์พัฒน์. (2560). สุขภาพทางปัญญา:จิตวิญญาณ ศาสนา และ ความเป็นมนุษย์. นนทบุรี: บริษัท โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮ้าส์ จำกัด.
จำนงค์ ทองประเสริฐ (แปล). (2540). บ่อเกิดลัทธิประเพณีอินเดีย เล่ม 1 ภาค 1 - 4. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด อรุณการพิมพ์.
จำนงค์ ทองประเสริฐ. (2539). ปรัชญาประยุกต์ ชุดอินเดีย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: บริษัท ต้นอ้อ แกรมมี่ จำกัด.
บุญมี แท่นแก้ว. (2545). ปรัชญาฝ่ายบุรพทิศ. กรุงเทพฯ: โอ เอส พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). ศาสนาและพิธีกรรมในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
เสฐียร พันธรังษี ราชบัณฑิต. (2554). ศาสนาเปรียบเทียบ. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ : มหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย.
เสฐียร พันธรังษี. (2534). ศาสนาโบราณ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
แสง จันทร์งาม. (2535). ความเชื่อพิสดารของคน. เชียงใหม่: แสงดาว.
ปรีชา หวานหู. (2560). วิญญาณศรัทธาตามวิถีไทยในวิถีพุทธ. วารสารปรัชญาปริทรรศน์. 22(1): 53-62.
พระมหาวีระศิลป์ ฉนฺทโก (แสนลุน). (2548). การศึกษาเชิงวิเคราะห์ความเปลี่ยนแปลงของพิธีฌาปนกิจศพในพระพุทธศาสนาศึกษาเฉพาะกรณีหมู่บ้านวังชัย. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Durkheim, É. (1995). The elementary forms of religious life. New York: Free Press.
Eliade, M. (1959). The sacred and the profane: The nature of religion. New York: Harcourt, Brace & World.
Flood, G. (1996). An introduction to Hinduism. Cambridge: Cambridge University Press.
Flood, G. (2003). The Blackwell companion to Hinduism. Oxford: Blackwell Publishing.
Radhakrishnan, S. (1951). Indian philosophy. Vol. 1. London: George Allen & Unwin.