พุทธวิธีการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์แนวทางพุทธวิธีการจัดการเรียนรู้เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนอย่างเป็นระบบ จากการศึกษาพบว่าพุทธวิธีการจัดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพคือการจัดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ (Experiential Learning) ที่มุ่งเน้นกระบวนการจัดกิจกรรมและการลงมือปฏิบัติจริง (Active Learning) เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการตกผลึกทางปัญญา โดยกระบวนการดังกล่าวประกอบด้วยขั้นตอนการดำเนินงานที่สอดประสานกัน 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ (1) ขั้นตั้งคำถามนำสู่บทเรียน เพื่อเป็นการสร้างศรัทธาและกระตุ้นความสนใจ (2) ขั้นวิเคราะห์ความรู้และเตรียมความพร้อมสู่การเรียนรู้ผ่านการคิดแบบโยนิโสมนสิการ (3) ขั้นสร้างปัญญาปฏิบัติตนตามกิจกรรมการเรียนการสอน ซึ่งเป็นการบูรณาการหลักไตรสิกขาสู่การปฏิบัติในห้องเรียน และ (4) ขั้นสรุปแนวทางการแก้ปัญหาเพื่อสร้างความกระจ่างชัดในการนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้อย่างมีวิจารณญาณ นอกจากนี้ บทความยังได้นำเสนอประเด็นการบูรณาการหลักธรรมประกอบการสอน อาทิ หลักสัปปุริสธรรม 7 เพื่อการปรับใช้วิธีการสอนให้สอดคล้องกับบริบทของผู้เรียน และบทบาทของครูในฐานะกัลยาณมิตรผู้เอื้ออำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ ซึ่งเมื่อทำการสังเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการวิจัยแล้ว พบว่าแนวทางการจัดการเรียนรู้นี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการกำหนดนโยบายการศึกษาที่มุ่งเน้นการพัฒนาผู้เรียนแบบองค์รวม ทั้งยังเป็นต้นแบบให้ครูผู้สอนสามารถนำไปพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการแก้ปัญหา (Problem-solving) และการคิดวิเคราะห์ เพื่อสร้างเสริมให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้นควบคู่ไปกับการมีทักษะชีวิตตามแนวทางพุทธวิธีสืบไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
- ข้อความใดๆ ที่ปรากฎในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
พระปลัดสุทธิศักดิ์ สมฺปณฺณเมธี (คงมาก) และ สมควร นาถสีฐาน. (2565). พุทธวิธีการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียนตามแบบไตรสิกขา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 7(3),578–587.
พระมหาเอกชัย วิสุทฺโธ (โคตรสุนทร). (2564). พุทธวิธีการสอนสังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21. Journal of Buddhist Education and Research : JBER. 7(2), 301-310.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู่เชิงรุก (Active Learning). หน่วยศึกษานิเทศก์ สำนักงานคระกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2559). คู่มือบริหารจัดการเวลาเรียน ตามนโยบาย “ลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้”. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2533). คุณลักษณะพิเศษแห่งพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
สุมน อมรวิวัฒน์. (2542). การเรียนรู้ตามแนวพุทธศาสตร์. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สุรภัฏ ธัญวงศ์. (2564). การจัดการเรียนรู้ยุคใหม่. วารสารครุศาสตร์. 49(3),1-12.
