จริยศาสตร์การสื่อสารในพระไตรปิฎก

Main Article Content

พระประเจน กรุตฺตโม
สุภวิชญ์ วิราม
พระวิทูล สนฺตจิตฺโต

บทคัดย่อ

พระพุทธศาสนาถือว่าเจตนาเป็นเกณฑ์ตัดสินทางจริยศาสตร์ว่าการกระทำอย่างไรดี การกระทำอย่างไรชั่ว เจตนาดีในการสื่อสารจำเป็นจะต้องประกอบด้วย ต้องเป็นคำจริง ต้องเป็นคำสุภาพ พูดแล้วก่อให้เกิดประโยชน์ พูดด้วยจิตเมตตา พูดถูกกาลเทศะ และความรับผิดชอบ จริยศาสตร์เพื่อการสื่อสารที่ดีในทัศนะพุทธศาสนากล่าวถึงหลักสัปปุริสธรรม 7 คือธรรมของคนดี (สัตบุรุษ) เพื่อส่งเสริมให้การสื่อสารมีประสิทธิภาพและสร้างสรรค์ เป็นการสื่อสารอย่างคนดีมีคุณธรรม การสื่อสารจะมีประสิทธิภาพและก่อให้เกิดประโยชน์นั้นนอกจากจะกล่าวถึงคุณสมบัติที่ดีของผู้สื่อสารแล้วพระพุทธศาสนายังกล่าวถึงคุณสมบัติของผู้รับสารด้วย โดยผู้รับสารจำเป็นต้องมีทักษะการรู้เท่าทันสื่อ เพื่อวิเคราะห์และประเมินเนื้อหาที่ได้รับอย่างมีวิจารณญาณตามหลักโยนิโสมนสิการ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กรุตฺตโม พ., วิราม ส. ., & สนฺตจิตฺโต พ. (2026). จริยศาสตร์การสื่อสารในพระไตรปิฎก. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 10(1), 234–244. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/article/view/293233
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กีรติ บุญเจือ. (2541). จริยศาสตร์สำหรับผู้เริ่มเรียน. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.

เกศินี จุฑาวิจิตร. (2548). การสื่อสารเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น. (พิมพ์ครั้งที่ 3). นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์.

บุญมี แท่นแก้ว. (2544). ปรัชญาเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

ปรมะ สตะเวทิน. (2538). หลักนิเทศศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ ภาพพิมพ์.

ปาริชาติ สถาปิตานนท์ และคณะ. (2559). การสื่อสารแบบมีส่วนร่วมและการพัฒนาชุมชน: จากแนวคิดสู่ปฏิบัติการวิจัยในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

ปรีชา ช้างขวัญยืน, สมภาร พรมทา. (2549). มนุษย์กับการใช้เหตุผล. กรุงเทพฯ: โครงการจัดทำตำราเพื่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาในระดับอุดมศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา.

พระเทวินทร์ เทวินฺโท. (2550). จริยธรรมศาสตร์. กรุงเทพฯ: รุ่งแสงการพิมพ์.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2539). การสื่อภาษาเพื่อเข้าถึงสัจธรรม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2552). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2540). พจนานุกรมศัพท์ปรัชญา อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

ราชบัณฑิตยสถาน, (2566). พจนานุกรมศัพท์นิเทศศาสตร์ร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสถาน

สนิท ศรีสำแดง. (2534). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับปรัชญาและศาสนา. กรุงเทพฯ: นีลนาราการพิมพ์.

สมยศ นาวีการ. (2545). การบริหารแบบมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: บรรณกิจ.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2563). การกลั่นแกล้งบนโลกไซเบอร์. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: บริษัทวอล์คออนคลาวด์จำกัด

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.). (2562). จริยธรรมสำหรับข้าราชการพลเรือนในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

ทัศนีย์ เจนวิถีสุข. (2554). การสื่อสารเชิงพุทธกับการเปลี่ยนแปลงสังคม. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.