วิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบอสุรินทราหูที่ปรากฏ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาอสุรินทราหูที่ปรากฏในพระไตรปิฎกกับคัมภีร์ศาสตร์อื่น 2) เพื่อวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบอสุรินทราหูที่ปรากฏในพระไตรปิฎกกับคัมภีร์ศาสตร์อื่น 3) เพื่อนำเสนอการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบอสุรินทราหูที่ปรากฏในพระไตรปิฎกกับคัมภีร์ศาสตร์อื่น ซึ่งเป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพภาคสนาม โดยรวบรวมข้อมูลจากคัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถา รวมถึงหนังสือ บทความ ดุษฎีนิพนธ์ งานวิจัย และการวิจัยภาคสนามโดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 2 กลุ่ม คือ 1) ผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความเชี่ยวชาญทางพระพุทธศาสนาและพระไตรปิฎก และ 2) ผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ แล้วทำการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบและประมวลผลข้อมูล จากเอกสารที่เกี่ยวข้องและจากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ ผลการวิจัยพบว่า 1) อสุรินทราหูที่ปรากฏในพระไตรปิฎกกับคัมภีร์ศาสตร์อื่น มี 3 ศาสตร์สำคัญ ได้แก่ พุทธศาสตร์ ดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ โดยพุทธศาสตร์ มองอสุรินทราหูเป็น "บุคลาธิษฐานและเครื่องเตือนสติ" เน้นการใช้พุทธานุภาพและปัญญาเพื่อขจัดความทุกข์ออกจากใจ ดาราศาสตร์ มองอุปราคาหรือราหูเป็น "ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ" ที่ไม่มีตัวตนจริง แต่เป็นจุดตัดของวงโคจร ระหว่างโลก ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ซึ่งอธิบายการเกิดอุปราคา ด้วยหลักการวิทยาศาสตร์ที่พิสูจน์ได้ โหราศาสตร์ มองพระราหู (8) เป็น "ดาวบาปเคราะห์ล่องหน" ที่เป็นสัญลักษณ์ของความลุ่มหลง วิบากกรรมและความเปลี่ยนแปลง โดยเชื่อว่าการเคลื่อนที่ของพระราหู (8) มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงและดวงชะตาชีวิตของมนุษย์ 2) จากการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบอสุรินทราหูทั้ง 3 ศาสตร์ พุทธศาสตร์ ดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ พบว่ามีมุมมองอสุรินทราหูที่ต่างกัน โดยพุทธศาสตร์มุ่งเน้นการหลุดพ้นทางจิต ดาราศาสตร์อธิบายปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ขณะที่โหราศาสตร์สะท้อนให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับจักรวาลและโชคชะตา 3) จากการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบอสุรินทราหูทั้ง 3 ศาสตร์นั้น จะมีรากฐานที่แตกต่างกัน แต่มีจุดร่วมสำคัญ คือ การเผชิญอุปสรรค และการปรับตัวของมนุษย์ โดยสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ทั้งด้านความจริง (วิทยาศาสตร์) ด้านความเชื่อ (โหราศาสตร์) และด้านการพัฒนาปัญญา (พระพุทธศาสนา) ด้วยการพัฒนาจิตใจหลุดพ้นจากมลทินหรือกิเลสจนสามารถทำให้เกิดปัญญาเพื่อการหลุดพ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
- ข้อความใดๆ ที่ปรากฎในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2526). ไตรภูมิกถา หรือไตรภูมิพระร่วง พระราชนิพนธ์พระมหาธรรมราชาที่ 1 พญาลิไทย ฉบับตรวจสอบใหม่. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
จำนงค์ ทองประเสริฐ. (2539). ปรัชญาประยุกต์ ชุดอินเดีย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: บริษัทต้นอ้อแกรมมี่ จำกัด.
ณัฏฐาฐิตา มากมูล. (2567). นักศึกษาดาราศาสตร์และโหราศาสตร์. สัมภาษณ์. 30 ตุลาคม.
พระณัฐภัทร กิจฺจกาโร. (2567). นักวิชาการศึกษา ภาควิชาพระพุทธศาสนา คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สัมภาษณ์. 30 ตุลาคม.
นิพนธ์ ทรายเพชร. (2554). ระบบสุริยะและดาวฤกษ์ วิทยาศาสตร์ 2. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพฯ: บริษัท สหธรรมิก จำกัด.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2534). พระไตรปิฎกพร้อมอรรถกถา แปล ชุด 91 เล่ม. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ 2500. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2560). อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: บริษัท นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น จำกัด.
วันวิสาข์ ธรรมานนท์. (2563). ประวัติศาสตร์และโบราณคดีอินเดียสมัยโบราณ. ปัตตานี: ฝ่ายเทคโนโลยีทางการศึกษา สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
วิสุทธิ์ ภิญโตวานิชตะ. (2538). วันนี้ร่วมต้อนรับราหู. กรุงเทพฯ: มติชน.
Behari, B. (2001). Myth & Reality of Rahu & Ketu. New Delhi: Motilal Banarsidass.
Dreyer, J. L. E. (2006). A History of Astronomy from Thales to Kepler. New York: Cosimo Classics /Dover Publications.
Gauquelin, M. (1988). The Cosmic Clocks: From Astrology to a Modern Science of Circadian Rhythms. Chicago: Henry Regnery Company.
Gethin, R. (1998). The Foundations of Buddhism. Oxford: Oxford University Press.
Harvey, P. (2013). An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices. (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Holton, G., & Brush, S. G. (2001). Physics, the Human Adventure: From Copernicus to Einstein and Beyond. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press.
Kapoor, G. S. (2018). Hindu Astrology and the Influence of Rāhū & Ketu on Human Destiny. New Delhi: Vedic Press.
Majumdar, R. C. (1977). Ancient India. Delhi: Motilal Banarsidass.
Repko, A. F., & Szostak, R. (2020). Interdisciplinary Research: Process and Theory. (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Thurston, H. (1994). Early Astronomy: From Babylonia to Copernicus. New York: Springer-Verlag.
