The "การสื่อสารภายใน" มุมมองเพื่อการหลุดพ้นในพระพุทธศาสนาเถรวาท: บูรณาการกับทฤษฎีการสื่อสารของวิลเบอร์ ชแรม

บทคัดย่อ

บทความนี้ศึกษากระบวนการสื่อสารภายใน เพื่อการหลุดพ้นในพระพุทธศาสนาเถรวาท โดยบูรณาการกับทฤษฎีการสื่อสารของวิลเบอร์ ชแรม นักทฤษฎีการสื่อสารชาวตะวันตก ที่เน้นกระบวนการสื่อสารเชิงวงจร ประกอบด้วย การเข้ารหัส การถอดรหัส และการสะท้อนกลับ ด้วยการตีความผ่านประสบการณ์ของผู้รับสาร ใช้วิธีวิจัยเชิงเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา และคัมภีร์วิสุทธิมรรค รวมถึงงานวิจัยสมัยใหม่ ผลการศึกษาพบว่า การสื่อสารภายใน ในมุมมองเพื่อการหลุดพ้นในพระพุทธศาสนาเถรวาท เป็นกระบวนการสำคัญที่เกี่ยวข้องกับจิต มีลักษณะเป็นวงจร โดยจิตทำหน้าที่เป็นทั้งผู้ส่งสารและผู้รับสาร สติทำหน้าที่เป็นกลไกในการรับรู้ และโยนิโสมนสิการทำหน้าที่ให้ผลสะท้อนกลับต่อการตัดสินใจ การรู้เท่าทันสภาวธรรม และการพัฒนาปัญญาให้เจริญ ตามหลักปฏิบัติในสติปัฏฐาน 4 ได้แก่ กายานุปัสสนา เวทนานุปัสสนา จิตตานุปัสสนา และธรรมานุปัสสนา ก่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการกระทำของบุคคลไปในทางกุศล ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ผ่านกระบวนการสื่อสารภายในจิตของพระองค์ ด้วยการเจริญวิปัสสนากรรมฐานอย่างมีสติสัมปชัญญะ พิจารณากระบวนการเกิดดับของวงจรปฏิจจสมุปบาทตามหลัก        อิทัปปัจจยตา เห็นไตรลักษณ์ อริยสัจ 4 และมรรคมีองค์แปด ส่วนแบบจำลองของชแรมปรากฏให้เห็นความสอดคล้องในเรื่องการตีความและการสร้างความหมายภายในบุคคล แต่ยังไม่ครอบคลุมทางมิติด้านจิตวิญญาณ การบูรณาการดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าการสื่อสารภายในทางพระพุทธศาสนามิใช่เป็นเพียงกระบวนการทางจิตวิทยา แต่เป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาจิตที่นำไปสู่ปัญญาแห่งความรู้แจ้งและการหลุดพ้น