การสร้างสรรค์พระแผงไม้ล้านนา
คำสำคัญ:
การสร้างสรรค์, พระแผงไม้, ล้านนาบทคัดย่อ
งานวิจัยเรื่องการสร้างสรรค์พระแผงไม้ล้านนา ใช้วิธีการวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงเอกสาร การวิจัยเชิงปฏิบัติการ และการวิจัยเชิงสร้างสรรค์ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับพระแผงไม้ล้านนาตามคติพุทธศาสนา 2) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบและสัญญะของพระแผงไม้ในล้านนา 3) เพื่อสร้างสรรค์และประเมินพระแผงไม้
ผลการศึกษาพระแผงไม้จำนวน 300 แผง พบว่าที่เก่าที่สุด สร้าง พ.ศ. 2194 ใหม่ที่สุด สร้าง พ.ศ. 2566 รูปแบบแผงไม้กรอบซุ้มพบมากที่สุด รองลงมาเป็นซุ้มบรรพ์แถลง และซุ้มทรงวิมาน ที่พบน้อยที่สุด คือ รูปแบบซุ้มประรำ ซุ้มเรือนแก้ว และซุ้มมณฑป สัญญะในพระแผงไม้ประกอบด้วยพระพิมพ์หมายถึงพระพุทธเจ้า แผงไม้สำหรับประดับพระพิมพ์เปรียบเหมือนคันธกุฎี การประดับพระพิมพ์จำนวนมากบนแผงไม้ หมายถึง พระพุทธเจ้าจำนวนมากและบารมีที่พระองค์ทรงสั่งสม และลวดลายดอกไม้ เครื่องสูง พระเจดีย์จุฬามณี สื่อการบูชาพระพุทธเจ้า ลวดลายปีนักษัตรสื่อการอุทิศบุญ นอกจากนี้ยังสื่อถึงการค้ำชูพระพุทธศาสนาให้ถึง 5,000 ปี การไปเกิดสมัยพระศรีอาริยเมตไตรย ความสุข 3 ประการ โดยมีนิพพานเป็นที่สุด และการต่อชะตาอายุ สำหรับการสร้างสรรค์งานทั้ง 10 แผง เป็นผลจากการสังเคราะห์องค์ความรู้ ผ่านการทำงานร่วมกันของคนในชุมชน มีผลการประเมินอยู่ในระดับดีมาก
Downloads
เอกสารอ้างอิง
ยุทธภูมิ มั่นตรง. (2558). การศึกษาพระพิมพ์แผงไม้ในล้านนา. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ฤาษีเทพขาว พลอยทำ. (2562). แนวทางการสร้างพระแผงไม้เชิงพุทธศิลป์ล้านนา. [วิทยานิพนธ์พุทธศาสารทดุษฎีบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี. (2551). การบูรณะระเบียงคต หอไตร และกุฏิพระแก้ว วัดพระธาตุลำปางหลวง. สำนักศิลปากรที่ 7 น่าน.
ฮันส์ เพนธ์. (2519). คำจารึกที่ฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่. สำนักนายกรัฐมนตรี.
มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกเล่มที่ 33. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ใน “วารสารข่วงผญา” ถือเป็นลิขสิทธิ์ของสำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจาก สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
2. เนื้อหาบทความที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
