รัฐใต้ม่านหมอกสีเทา: รัฐกับการจัดการความขัดแย้ง เปรียบเทียบจากกรณีศึกษา แผนที่ความขัดแย้งในจังหวัดอุบลราชธานี และจังหวัดตาก

บทคัดย่อ

ท่ามกลางสภาวะความผันผวนทางการเมือง เศรษฐกิจและสังคม ประเทศไทยกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในศตวรรษที่ 21 นี้  การสำรวจเชิงพื้นที่โดยใช้เครื่องมือแผนที่ความขัดแย้ง (Conflict Mapping)  เพื่อสำรวจข้อมูลและออกแบบรูปแบบแผนที่ความขัดแย้งอย่างเป็นระบบ โดยอิงมาตรฐานตัวชี้วัดสากลได้แก่ Global Peace Index, Rule of law index, และ SDGs  โดยนำข้อมูลที่ได้จากการเก็บข้อมูลศึกษามาพัฒนาเป็นต้นแบบในการแก้ไขปัญหาวิกฤตสังคมไทย ซึ่งการสำรวจเชิงพื้นที่เป็นการป้องกันและแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่นำร่อง ซึ่งพื้นที่ในภาคเหนือเป็นการเลือกพื้นที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก และภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี  เพื่อเข้าใจปัญหาสาเหตุของวิกฤตการณ์ความขัดแย้งในพื้นที่ พลวัตของความขัดแย้ง แนวทางการแก้ไขปัญหา จากคนในพื้นที่และสะท้อนไปยังภาพของการบริหารจัดการปัญหาของรัฐต่อพื้นที่นั้นๆ  เนื่องจากปัญหาของการบริหารจัดการความขัดแย้งจำเป็นต้องเข้าใจตัวแปรสำคัญคือบริบทในพื้นที่ด้วย การบริหารจัดการความขัดแย้งเพื่อป้องกันวิกฤตการณ์ทางสังคมไม่มี “สูตรสำเร็จ” แต่สามารถเข้า ป้องกันและบริหารจัดการได้ ในข้อมูลอธิบายนี้  จะทำให้เกิดการเข้าใจการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งเพื่อลดวิกฤตการณ์ทางสังคมของจังหวัดอุบลราชธานีที่เน้นไปที่ปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก และของอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก  ที่เน้นไปที่ปัญหาเศรษฐกิจและสังคมเป็นหลัก โดยการคลี่ภาพ “รัฐในม่านหมอกสีเทา” ให้เห็นแนวทางการแก้ไขวิกฤตการณ์สังคมที่แจ่มชัดขึ้น