การบริหารประเทศภายใต้แนวทางประชานิยม: บทเรียนความล้มเหลวจากต่างแดนกับการดำเนินนโยบายประชานิยมของรัฐบาลไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบริหารประเทศภายใต้แนวทางประชานิยมในเชิงที่ล้มเหลวของประเทศอาร์เจนตินา กรีซ และเวเนซุเอลา รวมถึงการดำเนินนโยบายประชานิยมของรัฐบาลไทย ในระหว่างช่วงปี พ.ศ. 2544-2563 โดยนำข้อมูลบทเรียนแนวทางประชานิยมที่ล้มเหลวจากต่างแดนมาวิเคราะห์ร่วมกับการดำเนินนโยบายประชานิยมของรัฐบาลไทยในอดีตที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน เพื่อสรุปผลการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบและเสนอแนะเชิงวิชาการต่อไป

ผลการศึกษา พบว่า การดำเนินนโยบาย “ประชานิยมที่ล้มเหลวจากต่างแดน” เปรียบเทียบกับนโยบาย “ประชานิยมของรัฐบาลไทย” มีลักษณะคล้ายคลึงกันทางด้านการมุ่งอำนาจทางการเมืองภายใต้เงื่อนไขทางเศรษฐกิจที่แตกต่างกันของแต่ละประเทศ โดยสามารถสรุปได้ 4 ลักษณะ ดังนี้

1) นโยบายประชานิยมประสบความสำเร็จในเชิงของการใช้เป็นเครื่องมือหลักในการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้ง เพื่อมุ่งเข้ามามีอำนาจทางการเมืองในการบริหารประเทศของพรรคการเมืองต่างๆ

2) นโยบายประชานิยมนำไปสู่ความสิ้นเปลืองในเชิงเศรษฐศาสตร์และ     ไม่สามารถทำให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืนได้

3) ประเทศที่มีการใช้ประชานิยมเป็นนโยบายหลักในการบริหารประเทศจะส่งผลเชิงจิตวิทยาต่อลักษณะพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปของประชาชน ทำให้ประชาชนเสพติดนโยบายดังกล่าวจนเข้าขั้นคลั่งประชานิยม

4) ประชานิยมที่ล้มเหลวจากต่างแดนส่วนใหญ่เกิดจากภาวะเงินเฟ้อขั้นรุนแรง (Hyperinflation) จนนำไปสู่การล่มสลายทางระบบเศรษฐกิจ ซึ่งรัฐบาลไทย   ยังไม่เคยเผชิญสภาวการณ์ดังกล่าวจากการใช้นโยบายประชานิยม