มาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม: ศึกษากรณีไรเดอร์ส่งอาหาร

Main Article Content

อภิลณาภรณ์ อภิวัน
อรัชมน พิเชฐวรกุล

บทคัดย่อ

     ปัจจุบันธุรกิจแพลตฟอร์มในประเทศไทย มีจำนวนแรงงานแพลตฟอร์มที่เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะไรเดอร์ส่งอาหาร ซึ่งการทำงานของกลุ่มแรงงานแพลตฟอร์มเป็นรูปแบบการทำงานแตกต่างไปจากการทำงานโดยทั่วไป จึงเกิดประเด็นปัญหาเกี่ยวกับสถานะทางกฎหมาย ตลอดถึงค่าตอบแทน สิทธิและสวัสดิการของการทำงาน ผู้เขียนจึงทำการศึกษากฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์มในประเทศไทย พบว่ากฎหมายแรงงาน ณ ปัจจุบันไม่สามารถนำมาบังคับใช้แก้ไขประเด็นปัญหาการคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม: ศึกษากรณีไรเดอร์ส่งอาหาร ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล แต่ทั้งนี้ในทางกฎหมายได้ดำเนินการแก้ไขเกี่ยวกับประเด็นปัญหาดังกล่าวในหลายทาง กล่าวคือ การร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานอิสระ และการตราพระราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565 ซึ่งผู้เขียนเห็นว่า ยังมีประเด็นปัญหาในหลายประการ จึงเลือกทำการศึกษา แนวคิดและทฤษฎี กฎหมาย และมาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์มขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization) สหราชอาณาจักร มลรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา ราชอาณาจักรสเปนและสหภาพยุโรป เนื่องจากองค์กรหรือกลุ่มประเทศดังกล่าวนี้มีแนวคิดและทฤษฎี การกำหนดสถานะทางกฎหมาย การจัดสิทธิและสวัสดิการที่เหมาะสมแก่กลุ่มแรงงานแพลตฟอร์ม ซึ่งเห็นได้ว่าสามารถนำมาปรับใช้แก่กลุ่มไรเดอร์ส่งอาหารในประเทศไทยได้อย่างเหมาะสม


ด้วยเหตุนี้ ผู้เขียนจึงมีความเห็นว่ามาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม: ศึกษากรณี ไรเดอร์ส่งอาหารที่เหมาะสมควรประกอบไปด้วย 2 มาตรการได้แก่   1. มาตรการระยะสั้น คือ แก้ไขภายใต้กฎหมายพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 22 ซึ่งเพิ่มเติมในส่วนของพระราชกฤษฎีกา กำหนดงานที่ให้มีการคุ้มครองแรงงานแตกต่างไปจากพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 โดยออกกฎกระทรวงสำหรับไรเดอร์ ส่งอาหาร และ 2. มาตรการระยะยาว คือ การออกกฎหมายระดับพระราชกฤษฎีกาเฉพาะไรเดอร์ส่งอาหารตามความในร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานอิสระ เพื่อกำหนดสถานะ สิทธิและสวัสดิการของไรเดอร์ตามมาตรฐานแรงงานได้ดียิ่งขึ้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อภิวัน อ., & พิเชฐวรกุล อ. (2025). มาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม: ศึกษากรณีไรเดอร์ส่งอาหาร. วารสารนิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 9(1), 83–102. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/lawcrru/article/view/276951
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงแรงงาน. “ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานอิสระ พ.ศ. ....” 2565.

https://www.mol.go.th/wp-content/uploads/sites/2/2023/04/ร่างพรบ-ส่งเสริมและคุ้มครองแรงงานอิสระ-12-4-6.pdf. สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2567.

นันทพล พุทธพงษ์. “มาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์มดิจิทัล: กรณีศึกษา ธุรกิจรับส่งอาหารในประเทศไทย.” วารสารรามคำแหง ฉบับนิติศาสตร์ 11, ฉ.1 (มกราคม-มิถุนายน 2565): 271.

พระราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ.2565. ราชกิจจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่มที่ 139 ตอนที่ 38 ก (23 ธันวาคม 2565): 17-35.

พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541. มาตรา 22. ราชกิจจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่มที่ 115 ตอนที่ 8 ก (20 กุมภาพันธ์ 2541): 7.

ภณิดา ไชยคราม, และกษิดิ์เดช สุทธิวานิช. “แรงงานแพลตฟอร์มกับกฎหมายคุ้มครองแรงงานของไทย.” วารสารนิติสาร 1, ฉ.1 (มกราคม-มิถุนายน 2024): 41-65.

สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัดกาญจนบุรี. “สรุปสาระสำคัญพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541.” 2564. https://kanchanaburi.labour.go.th/attachments/article/1070/1พรบคุ้มครองแรงงาน.pdf. สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2567.

อิสรีย์ ตัณฑสิทธิ์. “สถานะทางกฎหมายของแรงงานบนแพลตฟอร์ม กรณีคนขับ Uber คดี Uber BV v Aslam (ตอนที่ 1).” ดุลพาห 70. (พฤษภาคม-สิงหาคม 2566): 176-201. https://dunlaphaha.coj.go.th/articles/515. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2567.

อินทรชัย พาณิชกุล. “ชีวิตที่ถูกกดขี่ของเหล่า “ไรเดอร์”.” 2564. https://themomentum.co/fromthedesk-riders/. สืบค้นเมื่อ 11 กรกฎาคม 2565.

California Proposition 22. “App-Based Drivers as Contractors and Labor Policies Initiative (2020).” 2020. https://ballotpedia.org/California_Proposition_22,_App-Based_Drivers_as_Contractors_and_Labor_Policies_Initiative_(2020). accessed August 1, 2022.

Eurofound. “Riders’ law (Initiative). Record number 2449.” 2021. https://apps.eurofound.europa.eu/platformeconomydb/riders-law-105142. accessed August 1, 2022.

Employment Rights Act of 1966 C.18. “Part XIV. Chapter III Other interpretation provisions Article 230 (1)(2)(3).” 1996. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1996/18/part/XIV/chapter/III. accessed December 4, 2023.

Grab driver Thailand. “ข้อกำหนดและเงื่อนไขสำหรับผู้ให้บริการขนส่งในการให้บริการประเภทแกร็บฟู้ดในประเทศไทย.” 2562. https://grabdriverth.com/terms-conditions#GF. accessed July 11, 2022.

International Labour Organization. “World Employment and Social Outlook The role of digital labour platforms in transforming the world.” 2021. https://www.ilo.org/publications/flagship-reports/role-digital-labour-platforms-transforming-world-work. accessed July 20, 2022.

The Supreme Court. “Uber BV and others (Appellants) v Aslam and others (Respondents) Case ID: UK SC 2019/0029.” 2019. https://www.supremecourt.uk/cases/uksc-2019-0029.html. accessed July 20, 2022.

Voice Online. “แรงงานตกหล่น: สารพัดปัญหาแรงงานไรเดอร์ 3-4 แสนคน.” 2565. https://voicetv.co.th/read/oQnb5Slj1#google_vignette. accessed July 11, 2022.

Westlaw. “Dynamex Operations W. v. Superior Court. 4 Cal.5th 903 (2018).” 2018. https://northerndistrictpracticeprogram.org/wp-content/uploads/2018/09/Dynamex.pdf. accessed July 22, 2022.