การจัดการเชิงความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยราชภัฏกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาและวิเคราะห์มิติสัมพันธ์ระหว่างมหาวิทยาลัยราชภัฏกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย โดยมีเป้าหมายเพื่อสะท้อนการบูรณาการความร่วมมือเพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามพระราโชบายของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 มหาวิทยาลัยราชภัฏในฐานะสถาบันอุดมศึกษาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในฐานะกลไกการบริหารจัดการในพื้นที่ มีจุดร่วมสำคัญ 5 ประการ ได้แก่ การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน การส่งเสริมเศรษฐกิจและการประกอบอาชีพ การอนุรักษ์และส่งเสริมวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน มิติสัมพันธ์ครอบคลุม 7 ด้าน ได้แก่ การศึกษาและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ การวิจัยและนวัตกรรม บริการวิชาการและถ่ายทอดเทคโนโลยี การอนุรักษ์และส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม การพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น การจัดการสิ่งแวดล้อม และธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของประชาชน จากกรณีศึกษาความสำเร็จ พบปัจจัยสำคัญ คือ วิสัยทัศน์และเป้าหมายร่วม ผู้นำที่เข้มแข็ง การบูรณาการความร่วมมือ การประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และการพัฒนาศักยภาพชุมชน แนวทางการพัฒนาความสัมพันธ์เชิงบูรณาการในอนาคต ประกอบด้วย กำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์ร่วมกัน การพัฒนาความร่วมมือแบบหุ้นส่วน การจัดตั้งศูนย์ประสานความร่วมมือ และการพัฒนาตัวชี้วัดความสำเร็จที่ครอบคลุม การบูรณาการความร่วมมือดังกล่าวจะเป็นกุญแจสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมการท่องเที่ยว. รายงานการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนประจำปี 2564. กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา, 2564.
กรมการพัฒนาชุมชน. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ OTOP ในยุค New Normal. กรุงเทพฯ: กรมการพัฒนาชุมชน, 2564.
จรัส สุวรรณมาลา. การปกครองที่ดีในบริบทไทย: เงื่อนไขและกลไกของการพัฒนาประเทศระดับท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2561.
ฐานข้อมูลส่งเสริมและยกระดับคุณภาพสินค้า OTOP. “เครื่องดื่มสมุนไพรเพื่อสุขภาพ.” 2563. http://otop.dss.go.th/index.php/en/home/26-interesting-articles/149-2017-08-31-04-21-27. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2565.
นครินทร์ เมฆไตรรัตน์. การปกครองท้องถิ่นไทย: ในความเปลี่ยนแปลงและการพัฒนา. กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2553.
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. รายงานผลการดำเนินงานโครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียง บ้านห้วยหินลาด ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. เชียงราย: สถาบันความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นและอาเซียน, 2563.
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี. รายงานผลการดำเนินงานโครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนจากสมุนไพรท้องถิ่น ตำบลท่าทองใหม่ อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. สุราษฎร์ธานี: สถาบันวิจัยและพัฒนา, 2564.
มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. รายงานโครงการพัฒนาเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชนเชิงสร้างสรรค์ ตำบลน้ำปาด อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์. อุตรดิตถ์: ศูนย์บูรณาการงานวิจัยและนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น, 2563.
วิทยาลัยบูรณาการศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. “การท่องเที่ยวโดยชุมชนเชิงสร้างสรรค์.” 2564. https://sis.ku.ac.th/en/creative-community-based-tourism/. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2565.
วสันต์ เหลืองประภัสร์, ประสิทธิ์ เชื้อไทย, และสุรชัย โชติรัตน์. การศึกษาและรวบรวมตัวอย่างการบริหารจัดการบ้านเมืองแบบร่วมมือกัน (Collaborative Governance) ระหว่างภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคธุรกิจเอกชน ภาคประชาสังคมและชุมชน. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ, 2557.
ศิริลักษณ์ คัมภิรานนท์ และอัญชนา ณ ระนอง. “ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคมในจังหวัดชายแดนใต้.” 2563. https://journal.oas.psu.ac.th/index.php/asj/article/view/1548. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2565.
สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดอุตรดิตถ์. รายงานสถานการณ์การท่องเที่ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ ประจำปี 2564. อุตรดิตถ์: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา, 2564.
สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. ยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา, 2560.
สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. รายงานผลการดำเนินงานยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปี 2564. กรุงเทพฯ: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม, 2564.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ถอดบทเรียนชุมชนต้นแบบการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, 2563.
สำนักงานที่ประชุมอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏ. พระราโชบายด้านการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10. กรุงเทพฯ: สำนักงานที่ประชุมอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏ, 2562.
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดสุราษฎร์ธานี. รายงานสรุปผลการดำเนินงานโครงการหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประจำปี พ.ศ. 2565. สุราษฎร์ธานี: กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย.
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.). “ชวนเที่ยวเชื่อมโยง สัมผัสวิถีชีวิตชุมชน.” 2563. https://www.dasta.or.th/th/article/356. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2565.
Beaulieu, M., Breton, M., and Brousselle, A. "Conceptualizing 20 years of engaged scholarship: A scoping review." PLOS ONE 13, No.2 (February 2018): e0193201.
Brinkerhoff, J. M. "Government-nonprofit partnership: A defining framework." Public Administration and Development 22, No.1 (March 2002): 19-30.
Cohen, J. M., and Uphoff, N. T. "Participation's place in rural development: Seeking clarity through specificity." World Development 8, No.3 (March 1980): 213-235.
Etzkowitz, H., and Leydesdorff, L. "The dynamics of innovation: From national systems and "Mode 2" to a triple helix of university-industry-government relations." Research Policy 29, No.2 (February 2000): 109-123.
Keast, R., Mandell, M. P., Brown, K., and Woolcock, G., "Network structures: Working differently and changing expectations." Public Administration Review 64, No.3 (May 2004): 363-371.
Rondinelli, D.A., Nellis, J.R., and Cheema, G.S. Decentralization in developing countries: A review of recent experience. Washington, D.C.: The World Bank, 1983.
Sandy, M., and Holland, B. A. “Different Worlds and Common Ground: Community Partner Perspectives on Campus-Community Partnerships.” Michigan Journal of Community Service Learning 13, No.1 (November 2006): 30-43.
Trencher, G., Yarime, M., McCormick, K. B., Doll, C. N., and Kraines, S. B. "Beyond the third mission: Exploring the emerging university function of co-creation for sustainability." Science and Public Policy 41, No.2 (April 2014): 151-179, https://doi.org/10.1093/scipol/sct044, accessed June 15, 2018.
Vallaeys, F. "University social responsibility: A mature and responsible definition." in Higher Education in the World 5, ed. GUNI. Barcelona: GUNI, 2014.