ศึกษากระบวนการปลูกฝังด้านคารวธรรมสามัคคีธรรมและปัญญาธรรมแก่เด็กและเยาวชน ด้วยนิทานพื้นบ้านอิสาน

Main Article Content

พระครูกิตติคุโณภาส
พรทิพย์ เกิดถาวร

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยกระบวนการปลูกฝังด้านคารวะธรรม สามัคคีธรรมและปัญญาธรรมแก่เด็กและเยาวชน ด้วยนิทานพื้นบ้านอีสานจังหวัดอุบลราชธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ทั้งด้านคารวะธรรม สามัคคีธรรมและปัญญาธรรมแก่เด็กและเยาวชน โดยใช้นิทานพื้นบ้านเพื่อวิเคราะห์หลักธรรม คติธรรม ด้านคารวะธรรม  สามัคคีธรรมและปัญญาธรรม ที่แทรกอยู่ในนิทานพื้นบ้านทั้ง 4 เรื่องซึ่งได้จัดพิมพ์หนังสือนิทานอ่านประกอบในการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมแก่เด็กและเยาวชน ซึ่งพบว่า 


  1. ผลสะท้อนความรู้ความเข้าใจของนักเรียน และปราชญ์ชาวบ้านเกี่ยวกับกระบวนการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมแก่เด็กและเยาวชน โดยใช้นิทานพื้นบ้าน โดยภาพรวม พบว่า มีมากที่สุดเกี่ยวกับการจัดหานิทานพื้นบ้านเข้าสู่ห้องสมุดของชุมชนและเกี่ยวกับการที่นักเรียนได้เคยเข้าร่วมกิจกรรมการอ่าน/การเล่านิทานพื้นบ้านที่จัดขึ้นในชุมชน

  2. ผลสะท้อนความรู้ความเข้าใจของนักเรียนและปราชญ์ชาวบ้านเกี่ยวกับหลักธรรม คติธรรม ที่แทรกอยู่ในนิทานพื้นบ้านทั้ง 4 เรื่อง ดังนี้

               2.1 พญากาเผือก สะท้อนถึงหลักธรรมทั้งด้านคารวะธรรม กตัญญูกตเวทิตธรรมและการตั้งสัจจาธิษฐาน เพื่อการตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า 5 พระองค์


               2.2 นกกระจาบ ไร้ความสามัคคี สะท้อนให้เห็นคติธรรมที่ว่าความสามัคคี นำมาซึ่งความสุขความสงบของหมู่คณะ ส่วนความไร้สามัคคี ความอวดเก่งอวดดี ทำให้หมู่คณะพินาศฉิบหาย


               2.3 สุวรรณสามกุมาร สอนให้รู้ว่า คารวะธรรมความนอบน้อมต่อบิดามารดา ความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณและการยึดสัจจะยิ่งกว่าชีวิต  ก่อให้เกิดความเจริญและความสุขในชีวิต


               2.4 ปัญหาเสียวสวาสดิ์  แสดงให้เห็นว่า มีการนำเอานิทานพื้นบ้านมาผูกเป็นปริศนาธรรม แทรกไว้ซึ่งหลักปรัชญา คำสอน คติธรรม ที่ควรนำมาใช้อบรมสั่งสอนศีลธรรมแก่เด็กเยาวชนและคนทั่วไป


 

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
Research Articles
Author Biographies

พระครูกิตติคุโณภาส , Mahaculalongkornrajavidyalaya University, Thailand

Mahaculalongkornrajavidyalaya University, Thailand

พรทิพย์ เกิดถาวร, Chaiyaphum Rajabhat University, Thailand.

Chaiyaphum Rajabhat University, Thailand.

References

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539), พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราช
วิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รุ่ง แก้วแดง, (2547), วิธีการเรียนการสอนแบบยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง. กรุงเทพฯ
:กรมวิชาการ,กระทรวงศึกษาธิการ.
พระครูสุนทรสุตกิจ, รองเจ้าคณะอำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี
(สัมภาษณ์ วันที่ 27 ตุลาคม 2561)
พระครูวจีสุนทร เจ้าคณะตำบลเจระแม อำเภอเมืองอุบลราชธานี
(สัมภาษณ์ วันที่ 30 ตุลาคม 2561)
สนิท แก้วบุญเรือง ปราชญ์ชาวบ้านสาขาสังคมศาสนาและวัฒนธรรม จังหวัดอุบลราชธานี
(สัมภาษณ์ วันที่ 30 มิถุนายน 2561)
บุญน้อม มุ่งงาม ปราชญ์ชาวบ้านสาขาสังคมศาสนาและวัฒนธรรม จังหวัดอุบลราชธานี
(สัมภาษณ์ วันที่ 28 ตุลาคม 2561)